Captain Sopon Phikanesaun

What Pilots Must Think About, The Risks, and How to Operate Safely

Winter Operations, The Risks & Operation Safety

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations December 6, 2025December 6, 2025No Comments

Read the ENG version, click here ฤดูหนาว (Winter Operations) เป็นช่วงที่ “ปัจจัยแวดล้อม” กลายเป็นศัตรูเงียบของนักบินโดยตรง ไม่ใช่แค่เรื่องอากาศหนาว แต่คือ น้ำแข็ง ความหนาแน่นอากาศ การยึดเกาะรันเวย์ และ Time Pressure ที่เพิ่มความเสี่ยงแบบทวีคูณ ✅ 1) “นักบินต้องคิดอะไรเป็นพิเศษในฤดูหนาว” 1.1 Ice = ศัตรูอันดับหนึ่ง “แค่น้ำแข็งบาง ๆ หนาเท่ากระดาษทราย ก็ลด Lift ได้มากกว่า 30%” 1.2 Aircraft Performance เปลี่ยนไปครบทุกมิติ 1.3 Operational Tempo จะ “อัดแน่นผิดปกติ” ⚠️ 2) ความเสี่ยงสำคัญใน Winter Operations 2.1 De-icing / Anti-icing Failure 2.2 …

Darkside of Aviation

by Captain Sopon P.Aviation & Flying December 5, 2025December 5, 2025No Comments

หนังสือ Dark Side of Aviation มีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย และ ภาษาอังกฤษENGLISH version Dark Side of Aviation CLICK HERE Darkside of Aviation การบินมักถูกยกย่องว่าเป็นชัยชนะของมนุษย์เหนือแรงโน้มถ่วง—โลกของความแม่นยำ ระเบียบวินัย และเช็กลิสต์ที่ไร้ที่ติแต่ใต้โลหะที่ขัดจนเงา และบรีฟฟลाइटที่สมบูรณ์แบบยังมีอีกโลกหนึ่งซ่อนอยู่โลกที่ไม่มีพาดหัวข่าว ไม่มีเสียงปรบมือโลกที่ความกดดันเงียบงัน ความผิดพลาดมองไม่เห็นและบาดแผลไม่เคยปรากฏบนผิวของตัวเครื่อง ในโลกซ่อนเร้นนี้ การตัดสินใจเกิดขึ้นในช่องว่างระหว่างจังหวะหัวใจกับสัญชาตญาณความผิดพลาดเติบโตอย่างเงียบงัน ไม่ใช่เพราะความไม่รู้—แต่เพราะความล้า วัฒนธรรม ความภาคภูมิและความจำเป็นของมนุษย์ที่จะ “อดทนอีกหน่อย”อีกหนึ่งกะ อีกหนึ่งคืน อีกหนึ่งไฟลท์บางครั้งอันตรายมาจากท้องฟ้าแต่บ่อยครั้งกว่านั้น มันเริ่มจากข้างใน หนังสือเล่มนี้คือการเดินทางลงไปใต้กระแสน้ำที่ไม่มีใครมองเห็นลงไปในจิตวิทยา วัฒนธรรม และเงามืดที่อยู่เบื้องหลัง SOPs และเครื่องแบบที่เงางามไม่ใช่เพื่อกล่าวหาไม่ใช่เพื่อทำให้หวาดกลัวแต่เพื่อเผยให้เห็นสถาปัตยกรรมที่ไม่มีใครพูดถึง—แรงกดดัน ความคาดหวัง ลำดับชั้น และขีดจำกัดของมนุษย์ซึ่งกำหนดทุกชีวิตที่ทำให้อากาศยานลอยอยู่บนฟ้า ในที่แห่งนี้ ผู้ร้ายไม่ใช่ “คน”แต่เป็นแรงกดทับ ระบบ และบรรทัดฐานเงียบงันที่สั่งสมมานานหลายทศวรรษและฮีโร่ก็ไม่ใช่ผู้ที่ฝ่าพายุลงจอดอย่างงดงามแต่คือผู้ที่รอดชีวิตภายใต้น้ำหนักที่ไม่มีเช็กลิสต์ใดช่วยปลดได้ ถ้าการบินคือศิลปะแห่งความเสี่ยงที่ควบคุมได้ด้านมืดของมันก็คือศิลปะแห่งการแบกรับสิ่งที่ไม่มีใครเอ่ยถึงจนกว่าสักอย่าง…จะขาดผึง ยินดีต้อนรับสู่ที่แห่งซึ่ง ท้องฟ้า…ไม่ใช่สิ่งเดียวที่อาจร่วงหล่นลงมา ทุกระบบที่ดูสมบูรณ์… ล้วนมีรอยร้าวที่ซ่อนอยู่การบินก็เช่นกัน ภายใต้ความแม่นยำระดับวินาทียังมีความลังเลของคนทำงานภายใต้ความเงียบในห้องนักบินยังมีคำถามที่โคไพลอตไม่เคยกล้าพูดภายใต้กฎระเบียบที่เข้มงวดยังมีช่องว่างที่ถูกปล่อยให้มีอยู่ หนังสือเล่มนี้ไม่เพียงเล่าเรื่องด้านมืดแต่ยังตั้งคำถามกับ “ความจริง” …

Dark Side of Aviation

by Captain Sopon P.Aviation & Flying December 5, 2025December 7, 2025No Comments

“Dark Side of Aviation” eBook is NOW available on Kobo and Apple Books หนังสือมีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย กดที่นี่“Dark Side of Aviation” available in two versions: ENG and THAI versions Aviation is often celebrated as mankind’s triumph over gravity—a world of precision, discipline, and immaculate checklists.But beneath the polished metal and perfect briefings lies another world.A world without …

การประนีประนอมด้านความปลอดภัย

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations December 4, 2025December 4, 2025No Comments

When Safety Becomes Negotiable — And Operational Survival Wins เมื่อความอยู่รอดเริ่มชนะความถูกต้อง Read an ENGLISH version click here ในตำราการบิน บทแรกมักเริ่มต้นด้วยประโยคคลาสสิกที่ว่า“Safety is our first priority.” ในห้องประชุมของสายการบินทุกแห่งประโยคนี้ถูกพูดซ้ำครั้งแล้วครั้งเล่า จนกลายเป็นคำประกาศที่ทุกองค์กรภาคภูมิใจ แต่ในความเป็นจริงของสนามบินยามเช้า ในศูนย์ควบคุมปฏิบัติการที่เต็มไปด้วยไฟลต์ดีเลย์ ในโรงซ่อมที่ช่างซ่อมต้องแข่งกับเวลา หรือในตารางบินที่แน่นจนเกินมนุษย์จะพักผ่อนได้เต็มที่… คำว่า “ความปลอดภัยมาก่อน” มักถูกแปลความหมายใหม่อย่างเงียบ ๆ ในอุดมคติ ความปลอดภัยไม่ควรถูกต่อรองแต่ในโลกธุรกิจของการบิน ทุกสิ่งมีต้นทุน—เวลามีต้นทุน การดีเลย์มีต้นทุน การซ่อมมากเกินจำเป็นก็มีต้นทุน และที่สำคัญที่สุดคือ ความไว้วางใจของผู้โดยสารมีต้นทุนสูงจนสายการบินจำนวนมากเลือกวิธี “ทำให้ดูปลอดภัย” แทนการทำให้ “ปลอดภัยจริง” และช่องว่างเล็ก ๆ นี้เองที่การประนีประนอมเริ่มก่อตัว เมื่อการประนีประนอมเกิดแบบไม่ตั้งใจ ความประนีประนอมด้านความปลอดภัยส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากคนไม่ดี ไม่ได้เกิดจากคนอยากโกง หรืออยากข้ามกฎ แต่เกิดจากสภาพแวดล้อมที่บังคับให้คนต้อง “เลือกสิ่งที่พอรับได้” แทนที่จะเลือก “สิ่งที่ถูกต้องที่สุด” ลองนึกภาพเหตุการณ์ง่าย ๆ …

พบปัญหาใหม่ในแผงโครงสร้างลำตัว Airbus A320

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology, Airline Insight December 2, 2025December 2, 2025No Comments

Read ENGLISH version here 🚚 ผลกระทบทันที — ส่งมอบล่าช้า, ตรวจสอบอากาศยาน 📉 ผลกระทบต่อตลาด / อุตสาหกรรม ✅ สิ่งที่ทราบแล้ว และสิ่งที่ยังไม่ชัดเจน สิ่งที่ทราบ สิ่งที่ยังไม่ชัดเจน / อยู่ระหว่างตรวจสอบ ปัญหาเกิดจาก “คุณภาพแผงโครงสร้างลำตัว” ที่ผลิตโดย supplier และแหล่งที่มาถูกระบุแล้ว จำนวนเครื่องบินที่ได้รับผลเต็ม — ว่ามีกี่ลำ (นอกจาก “หลายสิบลำ”) และจะมีลำไหนบ้าง เครื่องบินที่อยู่ในสายการผลิตได้รับผล — ส่งมอบล่าช้า ยังไม่ชัดว่าในโรงซ่อม/โรงผลิต จะต้องแก้ไขเฉพาะแผงที่มีปัญหา หรือมีผลกระทบถึงโครงสร้างโดยรวม Airbus ตรวจสอบทุกเครื่องที่อาจได้รับผล และยืนยันว่า “แผงใหม่เป็นไปตามข้อกำหนด” ยังไม่ชัดว่า Airbus จะปรับมาตรฐาน QC / Supplier‑management อย่างไรในระยะยาว 🧑‍✈️ มุมมองสำหรับ “นักบิน / ผู้เกี่ยวข้องด้านการปฏิบัติการบิน” อ่านเรื่องเครื่องบินแอร์บัส เอ320 …

Co-pilot ในดวงใจ

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Pilot Life & Career December 2, 2025December 4, 2025No Comments

(เรียบเรียงใหม่จากต้นฉบับปี 2016 ในหนังสือ A Pilot Part II) แม้ว่าปัจจุบันผมจะไม่ได้ทำการบินแล้ว แต่ก็ไม่รู้ทำไมอยู่ ๆ วันนี้ ผมก็นึกถึงหัวข้อว่า “co-pilot ในดวงใจ” ที่เคยเขียนไว้ตั้งแต่หลายปีก่อนขึ้นมานักบินผู้ช่วยแบบไหนกันนะ ที่กัปตันอย่างเราจะอยากบินด้วย? เขาควรมีคุณสมบัติอย่างไร? “ในยุคสมัยนี้ กับนักบินรุ่นใหม่ ๆ ในปัจจุบัน เรียกว่า รุ่นลูกที่เป็นคลื่นลูกใหม่ทางการบินแล้ว กัปตันก็เป็นกัปตันรุ่นใหม่ๆ บรรยากาศการทำงานในห้องนักบินก็คงจะเปลี่ยนไปเยอะแล้ว แต่เชื่อเถอะว่า ในใจของกัปตันไม่ว่าจะเก่าหรือใหม่ มีบ้างนะที่จะคิดแบบนี้” โดยนิสัยส่วนตัว ผมเป็นคนไม่ค่อยเรื่องมาก ไม่ได้ตั้งเงื่อนไขว่า co-pilot ที่บินด้วยต้องเป็นคนแบบนั้นแบบนี้ถึงจะทำงานด้วยกันได้ แต่ถ้าถามว่า “แบบไหนที่ผมอยากบินด้วยมากที่สุด?” ก็คงตอบแบบนี้ครับ “ไม่ต้องรู้ใจ… แต่ต้องรู้งาน” นักบินใหม่หลายคนมักคิดว่า ถ้ายิ้มให้บ่อย ๆ ทำตัวให้ถูกใจ ทำอะไรก็เอาใจกัปตันไว้ก่อน แบบนั้นจะทำงานง่ายกว่า ผมเข้าใจนะ เพราะทุกคนอยากให้บรรยากาศบนเครื่องราบรื่น แต่พูดตรง ๆ เลยครับ—ถ้ามาเอาใจมากเกินไป ผมรำคาญ สิ่งที่ผมอยากเห็นไม่ใช่ “การรู้ใจ” แต่คือ “การรู้งาน” การทำงานบนพื้นฐานของกฎ …

Read more “Co-pilot ในดวงใจ”

กัปตันจอมฝืด

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career December 2, 2025December 2, 2025No Comments

สมัยที่ผมยังเป็นโคไพลอต ผมเป็นคนหนึ่งที่ ไม่เคย หนีกัปตันที่ขึ้นชื่อว่า “ดุ” หรือ “จุกจิก” เลย

ไม่เคยขอแลกไฟล์ท ไม่เคยกลัวชื่อเสียงคำล่ำลือของกัปตันแต่ละท่านที่ได้ยินมาล่วงหน้าอะไรทั้งนั้น เพราะผมคิดเสมอว่า—ถ้าเปิดใจให้กว้างพอ เรามักจะเห็นด้านดี ๆ ของกัปตันที่ใครหลายคนบอกว่า “น่ากลัว” อยู่เสมอ

Airworthiness Directive (AD) คืออะไร? ทำไมสำคัญมากในความปลอดภัยการบิน

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Aviation Industry & Trends, Flight Safety & Regulations November 30, 2025November 30, 2025No Comments

Read the English version here Airworthiness Directive (AD) คือ คำสั่งความปลอดภัยบังคับ ที่ออกโดยหน่วยงานกำกับดูแล เช่น จุดประสงค์ของ AD คือ แก้ไขปัญหาด้านความปลอดภัยที่มีความร้ายแรง เช่น ชิ้นส่วนอาจขัดข้อง, ระบบอาจล้มเหลว, โครงสร้างอาจมีตำหนิที่เสี่ยงต่อการสูญเสียความสามารถในการบิน พูดง่ายๆ:AD = คำสั่งที่บังคับให้ผู้ดำเนินการแก้ไข “ความเสี่ยงที่ไม่สามารถยอมรับได้” เพื่อให้เครื่องบินยังคงปลอดภัย ประเภทของ Airworthiness Directive โดยทั่วไป AD แบ่งได้เป็น 3 กลุ่มหลัก, แต่ขึ้นกับหน่วยงาน เช่น FAA/EASA จะมีรายละเอียดคล้ายกัน 1) Emergency AD (EAD) – เร่งด่วน ตัวอย่าง 2) Immediate Adopted Rule / Final Rule AD (บังคับภายในกรอบกำหนด) 3) Notice …

EASA Emergency Airworthiness Directive EAD Airbus A320

✈️ เหตุฉุกเฉินด้านความปลอดภัย: ทำไม EASA ออกคำสั่งเปลี่ยน ELAC บน Airbus A320-Series แบบเร่งด่วน

by Captain Sopon P.Airline Insight November 30, 2025November 30, 2025No Comments

ปลายเดือนพฤศจิกายน 2025 องค์การความปลอดภัยการบินยุโรป (EASA) ออก Emergency Airworthiness Directive – AD 2025-0268-E ซึ่งถือเป็น “คำสั่งความปลอดภัยเร่งด่วน” ที่สายการบินทั่วโลกต้องปฏิบัติทันทีเอกสารนี้เกี่ยวข้องกับ Airbus A319 / A320 / A321 ทุกเครื่อง ทุกรุ่น ทุกซีเรียลนัมเบอร์ ที่อาจติดตั้งคอมพิวเตอร์ควบคุมการบินชนิดหนึ่งที่เสี่ยงต่อความปลอดภัย 🔎 เกิดอะไรขึ้น? มีรายงานว่า เครื่องบิน Airbus A320 ลำหนึ่งประสบเหตุ “เครื่องดิ่งลงแบบไม่ได้สั่ง (uncommanded pitch-down)” แต่เหตุการณ์นี้ถือว่า ผิดปกติและร้ายแรงเพียงพอ ที่ต้องรีบสืบสวนทันที ⚙️ สาเหตุเบื้องต้น: ELAC รุ่นหนึ่งอาจมีปัญหา จากการประเมินทางเทคนิคของ Airbus พบว่าELAC รุ่น B L104 (Elevator Aileron Computer) อาจเป็น “ตัวการ” ที่ทำให้เกิดคำสั่ง elevator ผิดพลาด …

Judgement vs. Decision-Making: ความต่างที่ดูเล็กน้อย…แต่สร้างผลลัพธ์ใหญ่ในงานการบิน

by Captain Sopon P.Flight Training & Skills November 30, 2025November 30, 2025No Comments

Read ENGLISH version here ในอุตสาหกรรมการบิน ความผิดพลาดเล็ก ๆ น้อย ๆ สามารถกระทบความปลอดภัยของผู้โดยสาร เครื่องบิน ทรัพยากร และชื่อเสียงองค์กรได้ในพริบตา สิ่งที่ทำให้ระบบการบินมีความปลอดภัยสูงที่สุดระบบหนึ่งในโลก ไม่ได้เกิดจากเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจาก วิธีคิดและทักษะในการประเมินสถานการณ์และตัดสินใจของมนุษย์ ซึ่งแบ่งออกได้เป็นสองส่วนสำคัญ คือ Judgement และ Decision-Making แม้สองคำนี้จะมาคู่กันเสมอ แต่แก่นของมันต่างกันอย่างชัดเจน และเมื่อเข้าใจแล้ว คุณจะเห็นว่า ไม่เพียงแต่ช่วยให้บินได้ดีขึ้น แต่ยังช่วยพัฒนาความเป็นผู้นำในทุกด้านด้วย 1) Judgement: การมองสถานการณ์ให้ “ถูกต้อง” ก่อนคิดจะตัดสินใจ Judgement คือความสามารถในการประเมินสถานการณ์อย่างมีวิจารณญาณ ใช้ความรู้ ประสบการณ์ และการรับรู้ (situational awareness) เพื่อทำความเข้าใจว่า “ตอนนี้จริง ๆ แล้วเกิดอะไรขึ้น” และ “อะไรคือสิ่งที่สำคัญที่สุดในสถานการณ์นี้” Judgement เกิดจาก 3 องค์ประกอบหลัก 1. ข้อมูล (Information) มีข้อมูลมากพอหรือไม่? ข้อมูลถูกต้องหรือไม่? …