Captain Sopon P.

🇹🇭 Runway Incursion – ความเสี่ยงบนทางวิ่ง

by Captain Sopon P.Flight Training & Skills September 6, 2025September 6, 2025No Comments

🔹 Runway Incursion คืออะไร Runway Incursion หมายถึง เหตุการณ์ที่มีบุคคล ยานพาหนะ หรืออากาศยาน เข้าไปอยู่ในพื้นที่รันเวย์โดยไม่ได้รับอนุญาต หรือในเวลาที่ไม่ควรอยู่ ซึ่งอาจนำไปสู่การชนกัน (Collision) หรืออุบัติเหตุร้ายแรงได้ 🔹 ตัวอย่างสถานการณ์ 🔹 ระดับความรุนแรง (ICAO Categorization) 🔹 วิธีการป้องกัน 🔹 ทำไมเรื่องนี้สำคัญ สถิติของ ICAO และ FAA ระบุว่า Runway Incursion เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของ Runway Collision และ Accident on Takeoff/Landing ดังนั้น นักบิน เจ้าหน้าที่ภาคพื้น และหอบังคับการบิน ต้องร่วมมือกันเพื่อลดโอกาสเกิดเหตุ 🇬🇧 Runway Incursion – Safety on the Runway 🔹 What is …

✈️ Pushback and Apron Operations

by Captain Sopon P.Flight Training & Skills September 6, 2025September 6, 2025No Comments

Ground Operations Explained – Part 2 When passengers board an aircraft and the cabin doors close, the flight is only at the very beginning of its journey. Before the airplane can taxi to the runway, one important step usually comes first: pushback. 🔹 What is Pushback? Pushback is the procedure of moving an aircraft backwards, …

✈️ Aircraft Technical Logbook Entry – Quick Guide

by Captain Sopon P.Flight Training & Skills September 4, 2025September 4, 2025No Comments

The Aircraft Technical Logbook (Tech Log) is the primary, mandatory record used to document the technical status of an aircraft during operation. It provides a continuous record of aircraft utilization, maintenance actions, and airworthiness status, ensuring compliance with aviation regulations and supporting safe flight operations. Key Functions Typical Sections of a Technical Logbook Importance in …

ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย (Safety Management System – SMS)

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Flight Safety & Regulations September 3, 2025December 17, 2025One Comment

4 เสาหลักของ SMS อ่านเน้น ๆ แบบไม่สะดุด กับอีบุ๊ค 12 องค์ประกอบภายใต้ 4 เสาหลัก 1. นโยบายและวัตถุประสงค์ด้านความปลอดภัย 1.1 ความมุ่งมั่นและความรับผิดชอบของฝ่ายบริหาร – ผู้บริหารระดับสูงต้องแสดงความมุ่งมั่นและยึดมั่นว่าความปลอดภัยคือค่านิยมหลัก1.2 ความรับผิดชอบด้านความปลอดภัย (Safety Accountabilities) – กำหนดหน้าที่ บทบาท และอำนาจความรับผิดชอบที่ชัดเจน1.3 การแต่งตั้งบุคลากรสำคัญด้านความปลอดภัย – เช่น Safety Manager และเจ้าหน้าที่ด้านความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง1.4 การประสานงานด้านแผนตอบสนองภาวะฉุกเฉิน (ERP) – การจัดทำ ทดสอบ และบำรุงรักษาแผน ERP ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง1.5 เอกสารของ SMS (SMS Documentation) – เช่น นโยบาย คู่มือ ขั้นตอน และบันทึกต่าง ๆ ที่สนับสนุนการดำเนินงาน SMS 2. การบริหารความเสี่ยงด้านความปลอดภัย (SRM) 2.1 …

วิวัฒนาการของวัฒนธรรมด้านความปลอดภัย (The Evolution of Safety Cultures in Aviation)

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations September 3, 2025November 26, 20253 Comments

ในโลกการบิน คำว่า วัฒนธรรมด้านความปลอดภัย (Safety Culture) ไม่ได้เป็นแนวคิดที่มีมาแต่แรกเริ่ม แต่เป็นสิ่งที่พัฒนาและเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลา จากยุคที่มุ่งเน้นเพียงประสิทธิภาพและผลกำไร ไปจนถึงยุคที่ความปลอดภัยกลายเป็นหัวใจของทุกการตัดสินใจ วัฒนธรรมนี้เกิดจากบทเรียนราคาแพงจากอุบัติเหตุ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และการเปลี่ยนแปลงทัศนคติของคนในองค์กร 1. วัฒนธรรมแบบพยาธิวิทยา (Pathological Culture) ในช่วงแรก ๆ ของการบิน ความปลอดภัยมักถูกมองว่าเป็น อุปสรรค มากกว่าจะเป็นสิ่งจำเป็น จุดสนใจหลักคือการทำให้เครื่องบินบินได้ไกลขึ้น เร็วขึ้น และสร้างผลตอบแทนได้มากขึ้น หากเกิดอุบัติเหตุ ก็มักจะโทษนักบินหรือช่างซ่อมโดยตรง โดยไม่มองที่ระบบหรือองค์กร เช่น ในยุคทศวรรษ 1930–1940 รายงานอุบัติเหตุส่วนใหญ่ลงท้ายด้วยคำว่า “Pilot Error” โดยที่ไม่มีการปรับปรุงกระบวนการฝึกอบรมหรือมาตรฐานเครื่องบินอย่างจริงจัง ทัศนคติหลัก: “ขอแค่ไม่ถูกจับได้ก็พอ” 2. วัฒนธรรมแบบตอบสนอง (Reactive Culture) เมื่อเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงขึ้นบ่อยครั้ง องค์กรจึงเริ่ม แก้ไขปัญหาหลังเกิดเหตุ ทุกครั้งที่มีอุบัติเหตุ จะมีการตั้งกฎใหม่หรือเปลี่ยนมาตรฐานการออกแบบ เช่น เหตุการณ์ อุบัติเหตุของเครื่องบิน de Havilland Comet ในทศวรรษ 1950 ที่เกิดจากโครงสร้างลำตัวอากาศยานแตกหักเมื่อบินที่ความดันสูง …

Flying, Passion, A Lifelong Journey of Learning

กว่าจะเป็นนักบินพาณิชย์ : “ใคร ๆ ก็บินได้” จริงหรือ?

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Pilot Life & Career August 30, 2025September 2, 2025No Comments

ย้อนกลับไปก่อนเข้าสู่เส้นทางนักบินฝึกหัด การสอบคัดเลือกนักเรียนทุนในอดีตมีข้อกำหนดบางอย่างแตกต่างจากปัจจุบัน เช่น อายุและความสามารถด้านภาษาอังกฤษ แต่หลักการทั่วไปคือ ปริญญาตรีสาขาใดก็ได้ เพื่อนร่วมรุ่นของผมจบมาหลากหลายสาขา ตั้งแต่สัตวแพทย์ วิศวกรรม สถาปัตยกรรม นิเทศศาสตร์ ฯลฯ ขั้นตอนการสอบคัดเลือก (ปี 1992) การสอบแบ่งเป็น 5 ขั้นตอนหลัก ดังนี้ ประสบการณ์ของผม ตอนสอบสัมภาษณ์ในขั้นตอนที่ 4 ผมไม่มีความมั่นใจเลย เพราะไม่เคยรู้เรื่องเครื่องบินมาก่อน กัปตันถามเกี่ยวกับเครื่องบิน ผมตอบไม่ถูก แต่โชคดีที่สามารถอธิบายเรื่อง ทิศทางและการอ่านแผนที่ ได้อย่างมั่นใจ ซึ่งตรงกับการวัด Spatial Orientation ของนักบิน การสอบรอบสุดท้ายถือเป็น ด่านหิน สำหรับทุกคน แต่ผมกลับสนุกมาก เพราะได้เรียนรู้ว่าอาชีพนักบินนั้นมีมิติให้ศึกษามากมาย จากกว่าพันคนที่สมัคร รอบสุดท้ายมีผู้ผ่านเพียง 14 คน ใคร ๆ ก็บินได้จริงหรือ? คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่ใช่ทุกคนแม้ทุกคนจะมีความฝัน แต่การเป็นนักบินต้องผ่าน การคัดเลือกเข้มข้นหลายชั้น ทั้งด้านร่างกาย ความรู้ ความสามารถเฉพาะด้าน และทัศนคติ …

30 ปีบนเส้นทางนักบิน : จากวันปล่อยเดี่ยวที่หัวหิน สู่การเป็นกัปตัน

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Pilot Life & Career August 30, 2025December 31, 2025No Comments

กว่า 30 ปีมาแล้วที่ผมก้าวเข้าสู่เส้นทางนักบิน อาชีพที่เริ่มต้นจากความฝันในวัยหนุ่ม สู่ความจริงที่เต็มไปด้วยการเรียนรู้ การทดสอบ และการเดินทางทั้งใกล้และไกลไปทั่วโลก จุดเริ่มต้น : วันปล่อยเดี่ยวที่หัวหิน ผมเริ่มเรียนการบินที่ ศูนย์ฝึกการบินพลเรือน หัวหิน ด้วยทุน Student Pilot Scholarship ใช้เวลาหนึ่งปีเต็ม ๆ อยู่กินนอนและเรียนกับเพื่อนร่วมรุ่นที่นั่น ภาคพื้น (Ground School) เราเรียนพื้นฐานทุกอย่างของการบิน—Meteorology, Navigation, Aerodynamics, Power Plants, Radio Communication ฯลฯภาคบิน (Flight Training) เริ่มจากเครื่องบินใบพัดเครื่องยนต์เดียว ก่อนขยับไปเครื่องยนต์คู่ ฝึกบินกลางวัน กลางคืน และ Instrument Flying ที่ต้องอาศัยเครื่องวัดนำร่องเพียงอย่างเดียว และวันที่น่าจดจำที่สุดสำหรับนักบินฝึกหัดทุกคนคือวัน “ปล่อยเดี่ยว” วันที่ครูอนุญาตให้บินคนเดียวครั้งแรก—ตื่นเต้นสุด ๆ และเป็นเหมือนพิธีการก้าวเข้าสู่โลกของนักบินอย่างแท้จริง จากนักบินฝึกหัดสู่ Co-Pilot เมื่อเรียนจบ ผมได้รับ Commercial Pilot License (CPL) ที่ต้องมีชั่วโมงบินอย่างน้อย …

Aircraft New Technology

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology, Aviation Industry & Trends, Technology & Innovation August 28, 2025September 3, 2025No Comments

เทคโนโลยีใหม่ในอากาศยาน บทนำ การบินถือเป็นอุตสาหกรรมที่ผสมผสานระหว่างศาสตร์และศิลป์ของวิศวกรรม เทคโนโลยี และการจัดการอย่างซับซ้อน ตลอดกว่าศตวรรษที่ผ่านมา เทคโนโลยีการบินได้ก้าวหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง จากยุคเครื่องบินไม้ผ้าใบ มาสู่เครื่องบินเจ็ตความเร็วสูง และในปัจจุบันกำลังเข้าสู่ยุคของความยั่งยืนและระบบดิจิทัล เทคโนโลยีใหม่ไม่เพียงแต่ทำให้การเดินทางปลอดภัยและสะดวกสบายขึ้น แต่ยังตอบโจทย์ความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมและต้นทุนการดำเนินงานที่สายการบินทั่วโลกต้องเผชิญ เทคโนโลยีสำคัญที่น่าจับตามอง 1. Sustainable Aviation Fuel (SAF)เชื้อเพลิงการบินที่ผลิตจากแหล่งพลังงานทดแทน เช่น พืชพลังงาน ของเสียอินทรีย์ หรือแม้กระทั่งน้ำมันใช้แล้ว SAF สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 80% เมื่อเทียบกับ Jet A-1 เชื้อเพลิงแบบดั้งเดิม ปัจจุบันสายการบินใหญ่ ๆ เริ่มทยอยนำมาใช้มากขึ้น 2. More Electric Aircraft (MEA)แนวคิดการแทนที่ระบบไฮดรอลิกและนิวเมติกด้วยระบบไฟฟ้า เช่น ปั๊มไฮดรอลิกไฟฟ้า ระบบเบรกไฟฟ้า หรือแม้กระทั่งเครื่องยนต์เสริมพลังงานไฟฟ้า (Electric Taxiing) สิ่งนี้ช่วยลดน้ำหนัก ลดการซ่อมบำรุง และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน 3. Composite Materialsโครงสร้างเครื่องบินยุคใหม่ เช่น Boeing 787 และ Airbus A350 …

ทำไมขึ้นเครื่องบินแล้ว “หูอื้อ” หรือ “ปวดหู”

by Captain Sopon P.Air Travel Experience, Flight Safety & Regulations, Travel & Lifestyle August 28, 2025September 3, 2025No Comments

เพื่อนท่านหนึ่งเล่าให้ฟังว่า เวลาขึ้นเครื่องบินจากดอนเมืองไปอุดรฯ ช่วงเครื่องขึ้นรู้สึกหูอื้ออยู่สักพักแล้วหาย แต่ระหว่างทางกลับมีอาการหูอื้อและบางครั้งปวดแก้วหู จนกระทั่งเครื่องลงก็ยังไม่หาย ต้องใช้เวลาหลายชั่วโมงหลังถึงบ้านอาการจึงดีขึ้น ทั้งที่ปกติเคยบินก็ไม่เคยมีอาการรุนแรงแบบนี้ เกิดจากอะไร? อาการหูอื้อบนเครื่องบิน เกิดจาก ความดันอากาศระหว่างห้องโดยสารกับหูชั้นกลางไม่สมดุล กรณีที่เป็นรุนแรง เช่น ปวดมากหรือหูดับนาน ๆ อาจเรียกว่า Airplane Ear (Barotrauma) ซึ่งถ้าหนักอาจทำให้เยื่อแก้วหูบาดเจ็บหรือฉีกขาดได้ วิธีช่วยบรรเทาอาการ เมื่อใดควรไปพบแพทย์ ทำไมบางคนเป็น บางคนไม่เป็น? ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายและสุขภาพขณะนั้น เช่น ✈️ ในมุมของนักบิน ผมอยากให้ผู้โดยสารทุกท่านทราบว่า อาการหูอื้อบนเครื่องบินถือเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้ แต่ถ้าหนักผิดปกติ ควรใส่ใจและปรึกษาแพทย์ เพราะหูคืออวัยวะสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการทรงตัวและการรับเสียง การดูแลให้พร้อมก่อนการเดินทาง จะช่วยให้การบินสบายและปลอดภัยยิ่งขึ้นครับ Why Do We Experience “Ear Block” or Ear Pain on Airplanes? A friend once asked me why, during a short …

สิ่งที่ผู้สัมภาษณ์นักบินต้องการเห็น

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Pilot Life & Career August 27, 2025August 31, 2025No Comments

กระบวนการสอบคัดเลือกนักบิน โดยเฉพาะในกรณีของการบินไทย มีขั้นตอนที่แตกต่างจากสายการบินอื่นในบางประเด็น ขั้นตอนสุดท้ายคือ การประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาการบิน ซึ่งการบินไทยเลือกใช้ผู้เชี่ยวชาญจากแถบสแกนดิเนเวีย ผู้ที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลและมีประสบการณ์ยาวนานในการคัดเลือกนักบิน ขั้นตอนนี้เป็นที่รู้จักกันอย่างไม่เป็นทางการว่า “การสอบกับ Professor” อย่างไรก็ตาม เนื่องจากมีผู้สมัครจำนวนมากในแต่ละปี การให้ทุกคนเข้าสอบกับ Professor ทันทีหลังการตรวจสุขภาพจะก่อให้เกิดค่าใช้จ่ายสูงอย่างมาก จึงมีความจำเป็นต้องมีกระบวนการ “คัดออก” ก่อน เพื่อกลั่นกรองผู้สมัครที่มีโอกาสผ่านเกณฑ์น้อยที่สุด ในขั้นตอนนี้ กัปตันของการบินไทยจะเป็นผู้สัมภาษณ์ แม้จะไม่ได้เป็นนักจิตวิทยามืออาชีพ แต่ก็สามารถช่วยคัดกรองผู้สมัครได้ในระดับหนึ่ง อย่างไรก็ดี การประเมินโดยกัปตันไม่สามารถสะท้อนความสามารถของผู้สมัครได้ครบถ้วนทั้งหมด ผู้สมัครบางรายอาจมีคุณสมบัติที่ดี แต่ถูกมองข้ามเพราะวันนั้นไม่สามารถแสดงศักยภาพได้เต็มที่ ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่ไม่ผ่านรอบดังกล่าวจึงได้รับสิทธิ์ในการสมัครและเข้าสอบใหม่อีกครั้ง เพื่อให้การคัดเลือกมีความแม่นยำมากขึ้น กัปตันผู้ทำหน้าที่สัมภาษณ์จึงได้รับการอบรมจาก Professor โดยตรง เพื่อเรียนรู้หลักการประเมินบุคลิกภาพและคุณสมบัติพื้นฐานของผู้สมัคร ข้อแนะนำสำคัญที่ได้จากการอบรมคือ ผู้สมัครควร “แสดงตัวตนที่แท้จริง” ออกมาในการสัมภาษณ์ สิ่งนี้ไม่ได้หมายความว่าผู้สมัครต้องเสแสร้งเพื่อสร้างความประทับใจ เพราะหากกล่าวสิ่งที่ไม่ตรงกับความจริง ย่อมส่งผลเสียในภายหลัง ยกตัวอย่างเช่น หากถูกถามว่าเล่นดนตรีอะไรได้ และผู้สมัครตอบว่า “เล่นกีตาร์” ทั้งที่เล่นไม่เป็น อาจเกิดสถานการณ์ที่กรรมการหยิบกีตาร์ขึ้นมาขอให้ลองเล่น ซึ่งจะกลายเป็นการเปิดเผยความไม่จริงใจของผู้สมัครทันที นอกจากนี้ การกล่าวอ้างว่ามีทักษะที่ตนไม่เคยฝึกฝน เช่น “เล่นกลองเป็น” ก็อาจสะท้อนถึงความไม่พร้อมในการทำงานที่ต้องใช้การประสานประสาทสัมผัสหลายด้าน ซึ่งจะถูกตรวจสอบซ้ำในการทดสอบถัดไปอยู่แล้ว ดังนั้น …