การเปลี่ยนแบบเครื่องบินของนักบินพาณิชย์ (Aircraft Type Transition)

นักบินพาณิชย์ทุกคนจะได้รับอนุญาตให้บินได้ ทีละหนึ่งแบบ (Aircraft Type Rating) ยกเว้นในกรณีที่เครื่องบินรุ่นนั้น ๆ อยู่ใน ตระกูลเดียวกัน (Common Type Rating) หรือมีระบบที่คล้ายคลึงกันจนสามารถใช้ความรู้และทักษะร่วมกันได้ 1. ทำไมนักบินไม่สามารถบินได้หลายแบบพร้อมกัน? นักบินที่บิน Boeing 747-400 ไม่สามารถสลับไปบิน Airbus A380 ได้ทันที เพราะทั้งสองรุ่นใช้ระบบและหลักการทำงานที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง แต่หากเป็น B747 กับ B777 หรือ A330 กับ A350 นักบินสามารถได้รับอนุญาตให้บินทั้งสองแบบได้ หากผ่านการฝึกอบรมและการสอบตามที่หน่วยงานกำกับดูแลกำหนด 2. Common Type Rating คืออะไร? ผู้ผลิตเครื่องบินพยายามออกแบบ ห้องนักบิน (Cockpit Layout) ให้มีความใกล้เคียงกัน เช่น ตำแหน่งปุ่ม การทำงานของระบบ และตรรกะของการควบคุม เพื่อให้เกิดสิ่งที่เรียกว่า Common Type Rating หรือ Mixed Fleet Flying …

A lifelong journey of pilot

✈️ Aircraft Technical Logbook Entry – Quick Guide

The Aircraft Technical Logbook (Tech Log) is the primary, mandatory record used to document the technical status of an aircraft during operation. It provides a continuous record of aircraft utilization, maintenance actions, and airworthiness status, ensuring compliance with aviation regulations and supporting safe flight operations. Key Functions Typical Sections of a Technical Logbook Importance in …

Safety Management System

ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย (Safety Management System – SMS)

4 เสาหลักของ SMS อ่านเน้น ๆ แบบไม่สะดุด กับอีบุ๊ค 12 องค์ประกอบภายใต้ 4 เสาหลัก 1. นโยบายและวัตถุประสงค์ด้านความปลอดภัย 1.1 ความมุ่งมั่นและความรับผิดชอบของฝ่ายบริหาร – ผู้บริหารระดับสูงต้องแสดงความมุ่งมั่นและยึดมั่นว่าความปลอดภัยคือค่านิยมหลัก1.2 ความรับผิดชอบด้านความปลอดภัย (Safety Accountabilities) – กำหนดหน้าที่ บทบาท และอำนาจความรับผิดชอบที่ชัดเจน1.3 การแต่งตั้งบุคลากรสำคัญด้านความปลอดภัย – เช่น Safety Manager และเจ้าหน้าที่ด้านความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง1.4 การประสานงานด้านแผนตอบสนองภาวะฉุกเฉิน (ERP) – การจัดทำ ทดสอบ และบำรุงรักษาแผน ERP ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง1.5 เอกสารของ SMS (SMS Documentation) – เช่น นโยบาย คู่มือ ขั้นตอน และบันทึกต่าง ๆ ที่สนับสนุนการดำเนินงาน SMS 2. การบริหารความเสี่ยงด้านความปลอดภัย (SRM) 2.1 …

Insightflying

วิวัฒนาการของวัฒนธรรมด้านความปลอดภัย (The Evolution of Safety Cultures in Aviation)

ในโลกการบิน คำว่า วัฒนธรรมด้านความปลอดภัย (Safety Culture) ไม่ได้เป็นแนวคิดที่มีมาแต่แรกเริ่ม แต่เป็นสิ่งที่พัฒนาและเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลา จากยุคที่มุ่งเน้นเพียงประสิทธิภาพและผลกำไร ไปจนถึงยุคที่ความปลอดภัยกลายเป็นหัวใจของทุกการตัดสินใจ วัฒนธรรมนี้เกิดจากบทเรียนราคาแพงจากอุบัติเหตุ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และการเปลี่ยนแปลงทัศนคติของคนในองค์กร 1. วัฒนธรรมแบบพยาธิวิทยา (Pathological Culture) ในช่วงแรก ๆ ของการบิน ความปลอดภัยมักถูกมองว่าเป็น อุปสรรค มากกว่าจะเป็นสิ่งจำเป็น จุดสนใจหลักคือการทำให้เครื่องบินบินได้ไกลขึ้น เร็วขึ้น และสร้างผลตอบแทนได้มากขึ้น หากเกิดอุบัติเหตุ ก็มักจะโทษนักบินหรือช่างซ่อมโดยตรง โดยไม่มองที่ระบบหรือองค์กร เช่น ในยุคทศวรรษ 1930–1940 รายงานอุบัติเหตุส่วนใหญ่ลงท้ายด้วยคำว่า “Pilot Error” โดยที่ไม่มีการปรับปรุงกระบวนการฝึกอบรมหรือมาตรฐานเครื่องบินอย่างจริงจัง ทัศนคติหลัก: “ขอแค่ไม่ถูกจับได้ก็พอ” 2. วัฒนธรรมแบบตอบสนอง (Reactive Culture) เมื่อเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงขึ้นบ่อยครั้ง องค์กรจึงเริ่ม แก้ไขปัญหาหลังเกิดเหตุ ทุกครั้งที่มีอุบัติเหตุ จะมีการตั้งกฎใหม่หรือเปลี่ยนมาตรฐานการออกแบบ เช่น เหตุการณ์ อุบัติเหตุของเครื่องบิน de Havilland Comet ในทศวรรษ 1950 ที่เกิดจากโครงสร้างลำตัวอากาศยานแตกหักเมื่อบินที่ความดันสูง …

co-operative attitude

Co-operative Attitude

Co-operative หมายถึง การมีส่วนร่วม การช่วยเหลือซึ่งกันและกันเพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมายเดียวกันAttitude หมายถึง วิธีคิดหรือความรู้สึกที่เรามีต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ตัวอย่างคำถามที่อาจเจอในการสัมภาษณ์ เพื่อให้เข้าใจว่า Co-operative Attitude ถูกประเมินอย่างไร ลองดูตัวอย่างคำถามที่มักจะถูกใช้เปิดประเด็นในการสัมภาษณ์ ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ Co-operative Attitude เป็นเรื่องของ บุคลิกลักษณะและทัศนคติที่มีต่อสังคม รวมถึงการอยู่ร่วมกับสิ่งแวดล้อมรอบตัว นักบินไม่ได้ทำงานคนเดียว ทุกการบินต้องอาศัยการทำงานร่วมกัน ทั้งกับเพื่อนร่วมทีม นักบินร่วม นักบินผู้ช่วย ลูกเรือ เจ้าหน้าที่ภาคพื้น และพนักงานอำนวยการบิน (dispatcher) ดังนั้นคนที่มีพื้นฐานชอบทำกิจกรรมกับผู้อื่น สามารถแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และทำงานเป็นทีมได้ จะมีความได้เปรียบในสายอาชีพนี้ การเรียนรู้จากกิจกรรม กิจกรรมที่ทำระหว่างเรียน ทั้งมัธยมและมหาวิทยาลัย ถือเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็น สิ่งเหล่านี้เป็น ประสบการณ์ทางสังคม ที่ฝึกให้เรารู้จักการฟังผู้อื่น การแสดงความคิดเห็น การประนีประนอม และการทำงานเป็นทีมเพื่อบรรลุเป้าหมายเดียวกัน เทคนิคการตอบคำถาม คำถามเช่น “คุณทำกิจกรรมอะไรบ้างตอนเรียนมัธยมหรือมหาวิทยาลัย” จริง ๆ แล้วเป็นเพียง คำถามเปิดประเด็น สิ่งที่ผู้สัมภาษณ์สนใจจริง ๆ คือ รายละเอียดที่คุณเล่าต่อจากนั้น เช่น ถ้าคุณตอบว่า …

Insight Flying, wisdom from the sky

คุณสมบัติสำคัญของผู้สมัครนักบิน: Motivation, Attitude/Appearance, Judgement และ Self-Knowledge

การสอบสัมภาษณ์นักบินไม่ใช่เพียงการทดสอบความรู้ด้านวิชาการหรือทักษะการบินเท่านั้น แต่ยังเป็นการวัด “คุณสมบัติภายใน” ที่บ่งบอกว่าผู้สมัครมีความพร้อมแค่ไหนที่จะก้าวเข้าสู่วิชาชีพที่มีความรับผิดชอบสูง ในการคัดเลือกนักบิน มักมีเกณฑ์การประเมินด้านบุคลิกภาพและจิตวิทยาที่สำคัญอยู่ 4 หัวข้อ ได้แก่ Motivation, Attitude/Appearance, Judgement และ Self-Knowledge 1. Motivation – แรงจูงใจ Motivation คือสิ่งที่ผลักดันให้ผู้สมัครอยากเป็นนักบิน คำตอบไม่จำเป็นต้องสวยหรู แต่ต้อง “จริงใจ” และสะท้อนตัวตนว่าทำไมถึงเลือกเส้นทางนี้ แรงจูงใจที่มักสร้างความประทับใจคือการอยากเรียนรู้ อยากท้าทาย และอยากรับผิดชอบงานที่เกี่ยวกับความปลอดภัย ไม่ใช่เพียงเพราะชื่อเสียงหรือรายได้ สิ่งสำคัญคือ การตอบอย่างตรงไปตรงมา เช่น “ผมชอบเทคโนโลยีและการแก้ปัญหา จึงอยากทำงานที่ได้ใช้ทักษะเหล่านี้ในสภาพแวดล้อมจริง” มากกว่าคำตอบที่ท่องมาเพื่อเอาใจกรรมการ 2. Attitude/Appearance – ทัศนคติและการแสดงออก Attitude คือสิ่งที่อยู่ภายใน เป็นวิธีคิด ความเชื่อ หรือความรู้สึกของเราAppearance คือสิ่งที่แสดงออกมาภายนอก ผ่านการพูด น้ำเสียง การนั่ง การยืน หรือแม้แต่การสบตา แม้เราจะไม่สามารถอ่านใจผู้สมัครได้ทั้งหมด แต่ “การแสดงออก” เป็นสิ่งที่กรรมการใช้ตัดสินเป็นหลัก เพราะมันสะท้อนความมั่นใจ ความสุขุม …

Self-knowledge the pilot interview factors

Self-Knowledge: การรู้จักตัวเอง

Self-Knowledge หรือ การรู้จักและเข้าใจตัวเอง หมายถึง การที่เรารู้ข้อจำกัด จุดแข็ง จุดอ่อน และบุคลิกภาพของตัวเองอย่างแท้จริง ในการสอบสัมภาษณ์นักบิน หัวข้อนี้ถือว่าอธิบายได้ยากที่สุด เพราะมันไม่ใช่เรื่องของทฤษฎี แต่เป็นเรื่องของ “ความจริงใจ ความซื่อสัตย์ และวุฒิภาวะ” ของผู้สมัคร การมี Self-Knowledge ไม่ได้แปลว่าคุณต้องเป็นคนสมบูรณ์แบบ แต่หมายถึงคุณรู้ว่าตัวเองเป็นใคร และสามารถจัดการกับข้อจำกัดของตัวเองได้ Self-Knowledge ในการสอบสัมภาษณ์ ผู้สัมภาษณ์มักจะดูว่า: คำถามตัวอย่าง: คำถามเหล่านี้ดูเหมือนง่าย แต่จริง ๆ แล้วเป็นการวัด ความจริงใจ ความเข้าใจตัวเอง และความเป็นผู้ใหญ่ ของผู้เข้าสอบ ทำไม Self-Knowledge ถึงสำคัญสำหรับนักบิน นักบินที่ขาด Self-Knowledge เป็นความเสี่ยงอย่างมาก เพราะการบินต้องการความสมดุลระหว่าง “ความมั่นใจ” และ “ความถ่อมตัว” นักบินที่มี Self-Knowledge จะรู้ว่า: นี่คือ ความสมดุล ที่ทำให้คนอื่นไว้ใจได้ การรู้จักตัวเองไม่ใช่การหาคำตอบที่สวยหรู ไม่มีใครคาดหวังให้นักบินผู้สมัครเป็นคนสมบูรณ์แบบ แต่สิ่งที่ผู้สัมภาษณ์มองหา คือ: ตัวอย่างเช่น: ความชอบ …

Judgment it’s about thinking at the right time and thinking just enough under real constraints of time

Judgement: คิดให้เป็น ตัดสินใจให้ถูก—ภายใต้ข้อจำกัดจริง

Judgement คือ “ความสามารถในการตัดสินใจอย่างรอบคอบและสมเหตุสมผล” ซึ่งในงานนักบินไม่ใช่แค่ คิดเก่ง แต่ต้อง คิดถูกจังหวะ และ คิดเท่าที่จำเป็น—ภายใต้ข้อจำกัดของ เวลา ข้อมูลไม่สมบูรณ์ และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจริ`’ “Really think of things before act.”ในห้องสัมภาษณ์เพิ่มอีกข้อคือ“Really think of things before act or speak.” Judgement สำคัญอย่างไรสำหรับนักบิน การตัดสินใจของนักบินมักถูกกำหนดโดยสองแกนหลัก: ยิ่ง เวลาน้อย + ผลกระทบสูง คุณยิ่งต้องมีกรอบคิดที่ชัดเจน รู้ว่าอะไรต้องทำก่อนอะไร (Priority) และกล้าตัดสินใจ ในห้องสัมภาษณ์: คิดเมื่อไร ตอบเมื่อไร ไม่ใช่ทุกคำถามต้อง “นั่งคิดนาน” สังเกตง่าย: ถ้าคำถามมีผลลัพธ์ชัด ๆ แค่ “ถูกหรือผิด” และเสี่ยงเสียคะแนนสูง — ให้ช้าลงครึ่งจังหวะเพื่อคิดก่อนตอบ กรอบคิด 30 วินาที เพื่อโชว์ Judgement ใช้สูตรสั้น …

Lifelong Flight Journey_insight-flying

ค่าใช้จ่ายในการเรียนบิน

ผมได้รวบรวมข้อมูลปัจจุบันจากเว็บไซต์ของ CATC และ Bangkok Aviation Center (BAC) ให้ครบทั้งตารางค่าใช้จ่าย, ระยะเวลาหลักสูตร, ข้อกำหนดเบื้องต้น และแนวทางเรื่องวีซ่า โดยสรุปไว้ด้านล่างนี้ครับ 1. Civil Aviation Training Center (CATC) – หัวหิน ตารางค่าใช้จ่าย (Fee Table) จากข้อมูลในเว็บไซต์ Hua Hin Today (แม้จะเป็นบทความจากปี 2013) ระบุมูลค่าปัจจุบันของ หลักสูตร Private Pilot License (PPL) อยู่ที่ 386,000 บาท แต่ควรตรวจสอบกับ CATC โดยตรงเพื่อความแม่นยำ Hua Hin Today ระยะเวลาและโครงสร้างหลักสูตร ข้อกำหนดเบื้องต้น (Entry Requirements) แนวทางเรื่องวีซ่าสำหรับต่างชาติ เว็บไซต์ PSA เช่น Hua Hin Today …

A lifelong journey of pilot

ภาพรวมโปรแกรมฝึกนักบินในปัจจุบัน

1. โปรแกรมฝึกนักบินในประเทศไทย (ได้รับอนุมัติจาก CAAT) เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการใบอนุญาตนักบินที่ใช้งานได้ตรงกับสายการบินไทย และไม่ต้องยุ่งยากเรื่องวีซ่าหรือการแปลงใบอนุญาต 🔎 หมายเหตุ: ใบอนุญาตนักบินพาณิชย์ไทย (CPL/IR/ME + ATPL Theory) เป็นเส้นทางปกติสำหรับสมัครงานสายการบิน โปรแกรมการฝึกนักบินในประเทศไทย ศูนย์ฝึกที่ได้รับการรับรองจาก สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) CAAT มีรายชื่อ Flying Training Organisations (FTOs) ที่ได้รับอนุมัติอย่างเป็นทางการให้ดำเนินการฝึกนักบิน ตัวอย่างที่สำคัญ ได้แก่: โรงเรียนการบินที่มีชื่อเสียงอื่น ๆ ในประเทศไทย มุมมองจากนักบิน (Reddit) มีนักบินชาวไทยแชร์ว่า: “ตำแหน่งนักบินพาณิชย์ในสายการบินไทยถูกจำกัดให้เฉพาะผู้มีสัญชาติไทยตามกฎหมาย โอกาสเดียวที่ชาวต่างชาติจะบินได้ในไทย คือการเป็นครูการบินในโรงเรียนการบิน” โปรแกรมการฝึกนักบินระหว่างประเทศ Emirates Flight Training Academy (ดูไบ) หลักสูตรแบบบูรณาการตั้งแต่ไม่มีประสบการณ์จนถึง ATPL ใช้เครื่อง Cirrus SR22 และ Phenom 100 ระยะเวลาการฝึก 21 เดือน (ถ้าไม่รวมภาษาอังกฤษ) ถึง …