Insight Flying

ICAO Standards and Recommendation Practices, EASA Regulations and AMC

เข้าใจคำว่า Standards กันอย่างไร

by Captain Sopon P.Aviation Industry & Trends May 1, 2026May 1, 2026No Comments

จากมาตรฐานทั่วไป…สู่ ICAO SARPs และแนวคิดของ EASA AMC Click HERE for ENG version ในชีวิตประจำวัน เราใช้คำว่า “มาตรฐาน” หรือ Standards กันอยู่ตลอดเวลาบางครั้งเราอาจไม่ได้สังเกตด้วยซ้ำ กาแฟหนึ่งแก้วที่รสชาติเหมือนเดิมทุกวันการขึ้นเครื่องบินที่ผู้โดยสารคาดหวังว่าต้องปลอดภัยการตรวจสอบเครื่องบินก่อนบินที่ต้องทำตามขั้นตอนเดิมอย่างเคร่งครัด ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นได้เพราะ “มาตรฐาน” มาตรฐาน คือสิ่งที่ทำให้ผลลัพธ์มีความสม่ำเสมอ (Consistency)ลดความคลาดเคลื่อน (Variation)และสร้างความเชื่อมั่น (Confidence) ในโลกของการบิน คำว่า Standards ไม่ได้หมายถึงเพียง “การทำให้ดี”แต่หมายถึง “การทำให้ถูกต้องตามที่กำหนดไว้”และในหลายกรณี คำว่า “ถูกต้อง” นั้นมีผลโดยตรงต่อ “ความปลอดภัยของชีวิต” นั่นคือเหตุผลที่การบินเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่ให้ความสำคัญกับ Standards มากที่สุดในโลก Standards ในโลกการบิน ไม่ใช่แค่ Best Practice หลายคนเข้าใจว่า Standards คือ “แนวทางที่ดีที่สุด” หรือ Best Practiceซึ่งก็ไม่ผิดนัก แต่ในความเป็นจริง Standards มีความลึกกว่านั้นมาก เพราะใน AviationStandards …

ENG version of Aviation Safety Management (SMS)

The Four Pillars of the Safety Management System

by Captain Sopon P.Aviation & Flying April 12, 2026April 12, 2026No Comments

The Components of SMS (ENG Version Click Here)เสาหลักของระบบการจัดการด้านความปลอดภัย หัวใจสำคัญของ SMS คือแนวคิดที่ว่า “ความปลอดภัยไม่ใช่เรื่องของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่เป็นความรับผิดชอบของทั้งองค์กร” ดังนั้น SMS จึงไม่ได้เป็นเพียงข้อกำหนดด้านเอกสาร แต่เป็นวิธีคิด วิธีบริหาร และวิธีทำงานที่บูรณาการทุกภาคส่วนเข้าด้วยกัน ตั้งแต่ระดับนโยบายจนถึงระดับปฏิบัติการ เพื่อให้องค์กรสามารถดำเนินการ SMS ได้อย่างครบถ้วนและมีประสิทธิภาพ ICAO จึงแบ่งระบบออกเป็น 4 components ในหนังสือเล่มนี้จะเรียกว่า 4 เสาหลัก (4 Pillars) ซึ่งครอบคลุมทั้งด้านนโยบาย การวิเคราะห์ความเสี่ยง การติดตามความปลอดภัย และการสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยที่ยั่งยืน เสาหลักทั้งสี่นี้ทำหน้าที่เกื้อหนุนกันและกัน เปรียบเหมือนโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับการบริหารความปลอดภัยขององค์กรให้มั่นคงและมีทิศทาง จากนี้เราจะเข้าสู่รายละเอียดของแต่ละเสาหลัก เพื่อทำความเข้าใจว่า ทำไมต้องมีเสานี้, หน้าที่ของมันคืออะไร, และ แต่ละองค์ประกอบทำให้ SMS ทำงานได้อย่างไร ซึ่งจะช่วยให้เห็นภาพรวมของระบบ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในบริบทขององค์กรการบินได้อย่างมีประสิทธิผล Pillar ที่ 1. นโยบายและวัตถุประสงค์ด้านความปลอดภัย (Safety Policy & …

MCC คืออะไร? ทำไมนักบินแอร์ไลน์ทุกคนต้องผ่านการฝึกนี้

by Captain Sopon P.Flight Training & Skills April 10, 2026April 10, 2026No Comments

✈️ MCC คืออะไร? ทำไมนักบินแอร์ไลน์ทุกคนต้องผ่านการฝึกนี้ เมื่อเรานั่งเครื่องบินโดยสาร หลายคนอาจสังเกตว่าบนห้องนักบินมีนักบินอย่างน้อยสองคน ได้แก่ กัปตัน (Captain) และ นักบินผู้ช่วย (First Officer) แต่สิ่งที่ทำให้ทั้งสองคนสามารถทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยนั้น ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ หากแต่เป็นผลมาจากการฝึกอบรมที่เรียกว่า Multi Crew Cooperation (MCC) 🧭 MCC คืออะไร? Multi Crew Cooperation (MCC) คือการฝึกอบรมที่มุ่งเน้นการทำงานร่วมกันของนักบินมากกว่าหนึ่งคนในห้องนักบิน โดยเน้นทักษะที่สำคัญ เช่น การฝึก MCC เป็นรากฐานสำคัญของแนวคิด Crew Resource Management (CRM) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการเพิ่มระดับความปลอดภัยของการบินพาณิชย์ทั่วโลก ❓ ทำไมนักบินแอร์ไลน์ต้องผ่าน MCC? 1. ✈️ การบินพาณิชย์เป็นการทำงานแบบ “ทีม” เครื่องบินโดยสารสมัยใหม่มีความซับซ้อนสูง การทำงานเพียงลำพังไม่เพียงพออีกต่อไป นักบินต้องทำงานเป็นทีมเพื่อให้การปฏิบัติการบินเป็นไปอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ 2. 🛡️ เพิ่มระดับความปลอดภัย สถิติด้านความปลอดภัยของการบินแสดงให้เห็นว่า “ความผิดพลาดของมนุษย์” (Human Factors) …

Clear Air Turbulence

by Captain Sopon P.Education & Self-development March 30, 2026March 30, 2026No Comments

ทำไมผู้โดยสารจึงบาดเจ็บ ลองนึกภาพตามนะครับ ลองใส่เหรียญบาทในขวดแก้วใส ๆ จับวางนอนด้วยสองมือ เสร็จแล้วลองเขย่าครับ เหรียญบาทก็จะกระทบขวดแก้วเด้งไปมา ผู้โดยสารที่ไม่ได้รัดเข็มขัด มันก็คล้าย ๆ กับเหรียญบาทนั่นแหละครับ ทีนี้ลองใหม่ ถ้าเราติดกาวที่เหรียญบาทไว้ภายในขวด เขย่ายังไง เหรียญก็ไม่กระแทกขวดใช่ไหมครับ ขึ้นเครื่องบินเวลานั่งอยู่กับที่ ให้รัดเข็มขัดนิรภัยเสมอ โดยเฉพาะเวลานอนก็ต้องรัดเข็มขัดไว้ครับ ปลอดภัยกว่า กรณีของ Air Canada นั้นมีผู้บาดเจ็บถึง 37 คน และมีถึง 9 คนที่บาดเจ็บสาหัส https://apnews.com/49db2788d04d4e11bcbb1a63dbae4199 แต่ไม่ใช่ Air Canada ที่เคยเจอเหตุการณ์แบบนี้เป็นสายการบินแรก มีสายการบินอื่น ๆ ที่เคยประสบเหตุทำนองนี้มาแล้วหลายราย สายการบินแห่งชาติของเราเองก็เคยเจอหนัก ๆ เมื่อสมัยที่เครื่องบิน MD-11 ยังบินอยู่ ตอนนั้นกำลังลดระดับลงสนามบินไคตั้ก (สนามบินเก่า) ที่ฮ่องกง บาดเจ็บไปหลายสิบคนเหมือนกัน แต่ไม่ได้เป็นข่าวคึกโครมเหมือนสมัยนี้ เพราะ20 ปีที่แล้ว facebook, instagram, twitter ยังไม่เกิดและเทคโนโลยีการข่าวยังไม่มีประสิทธิภาพเท่าปัจจุบัน เรามาดูสถิติที่เคยเกิดเหตุทำนองนี้กัน -4 May …

ที่สุดของสายการบินคือ การจัดการกับความเสี่ยง

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations March 30, 2026March 30, 2026No Comments

Aviation Safety ที่สุดของสายการบินคือ การจัดการกับความเสี่ยงทุกประเภท ที่อาจมีผลกระทบต่อความปลอดภัย ให้อยู่ในระดับที่ต่ำที่สุดเท่าที่จะทำได้อย่างเหมาะสม (ALARP) ยกตัวอย่างง่ายๆ เช่น การ apply MEL ซึ่งเป็นคู่มือในการที่จะบอกให้รู้ว่าเครื่องบินขึ้นบินได้หรือไม่ได้ ถ้าเครื่องบินมีปัญหาต้องเปิดคู่มือเล่มนี้ ถ้าเปิดดูข้อกำหนดแล้ว MEL บอกว่า ไปไม่ได้ ก็คือต้องซ่อมอุปกรณ์ชิ้นนั้นห้ามนำเครื่องบินขึ้นบิน ถ้าไม่สนใจ MEL หรือมีการบังคับให้นักบินรับเครื่องบินไปบินโดยที่อุปกรณ์บนเครื่องบินมีสมรรถนะต่ำกว่าที่ MEL กำหนด นี่คือ การละเมิดความปลอดภัยพื้นฐานของการบิน อันนี้คือตัวอย่างเบสิคง่ายๆของการจัดการความเสี่ยงของเที่ยวบินครับ หากจะเขียนใน technical log book เพื่อที่จะให้เครื่องบินออกไปบินได้สร้างหลักฐานทางกฏหมายถูกต้องโดยที่ไม่ได้ทำการซ่อมบำรุงอะไร แบบนี้ยิ่งแย่เข้าไปใหญ่ หลัก SMS ไม่สามารถยอมรับพฤติกรรมแบบนี้ได้ (unacceptable behavior) เพราะมันคือการบ่มเพาะความเน่าเสีย ลงไปในวัฒนธรรมการปกปิด ไม่ใช่วัฒนธรรมความปลอดภัย ไม่ต้องสำหรับการบินหรอกครับ สำหรับทุกกิจการ เรื่องที่ซุกไว้ใต้พรม นานๆเข้ามันก็โป่ง เหมือนหัวสิวมีหนองเต็มรอวันระเบิด ALARP ย่อมาจาก As Low As Reasonably Practicable MEL ย่อมาจาก …

ยังไม่พ้น Runway ก็ยังไม่ปลอดภัย

by Captain Sopon P.Airline Insight March 26, 2026March 26, 2026No Comments

✈️ “ยังไม่พ้น Runway ก็ยังไม่ปลอดภัย” Air Canada Express ชนรถดับเพลิงขณะลงจอดที่นิวยอร์ค—เหตุการณ์ที่เปลี่ยนทุกวินาทีให้เป็นความเสี่ยง 🔥 เหตุการณ์ที่เกิด “หลังแตะพื้นแล้ว” ที่สนามบินใน New Yorkเครื่องบินของ Air Canada Express ชนเข้ากับรถดับเพลิง ขณะกำลังลดความเร็วหลังลงจอด ใช่ครับ—ไม่ใช่ตอนบินไม่ใช่ตอน taxi แต่เป็นช่วงที่หลายคน “เริ่มผ่อนคลาย” และนั่นคือจุดที่อันตรายที่สุด 🛬 เกิดอะไรขึ้นกันแน่? ข้อมูลเบื้องต้นระบุว่า: นี่คือ scenario ที่ aviation เรียกว่า: ⚠️ Runway Incursion leading to Collision ⚠️ ทำไม “ช่วงหลัง Landing” ถึงยังอันตรายมาก? หลายคน—including นักบินบางคน—อาจ subconsciously คิดว่า: “แตะพื้นแล้ว = ปลอดภัยแล้ว” แต่ในความเป็นจริง: 🔻 ความเร็ว: ยังสูง 🔻 …

Life Vest Safety

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Flight Safety & Regulations March 3, 2026March 4, 2026No Comments

เสื้อชูชีพ (Life Vest) วันนี้เรามาพูดถึงข้อกำหนดของการติดตั้งอุปกรณ์ช่วยพยุงตัวกันสักนิดครับ สายการบินนั้นถูกกำหนดให้จัดหาอุปกรณ์ช่วยพยุงตัว (flotation aid หรือ bouyancy aid) ในทุกเที่ยวบินที่จะบินห่างออกจากฝั่งมากกว่า 50 ไมล์ทะเล แม้ว่าบางเส้นทางจะไม่ได้บินเหนือทะเลแต่อย่างใด แต่สายการบินก็มักจะติดตั้งอุปกรณ์ช่วยพยุงตัวในน้ำให้กับผู้โดยสารในทุกเที่ยวบิน เสื้อชูชีพที่ติดตั้งบนเครื่องบินโดยส่วนใหญ่ อาทิเช่น Boeing ทั้ง 747, 777, 787 และ 737-800 นั้นมักจะบรรจุอยู่ในที่เก็บซึ่งอยู่ใต้เก้าอี้นั่ง ถ้าเป็นเก้าอี้บิสิเนสคลาสก็อาจจะมีที่เก็บที่สามารถหยิบใช้ได้โดยง่าย และเราจะใช้งานเฉพาะเมื่อมีเหตุฉุกเฉินเท่านั้น ในระหว่างเดินทางเราไม่มีความจำเป็นต้องนำออกมาจากกระเป๋าใต้ที่นั่งและห้ามฉีกซองบรรจุเสื้อชูชีพเด็ดขาด เพราะจะเป็นการทำให้เสื้อชูชีพเสียหายและไม่สามารถใช้งานได้ ส่วนเรื่องขโมยกลับบ้านนั้นคงไม่มีใครทำเพราะความผิดบนอากาศนั้นโทษรุนแรงกว่าความผิดทั่ว ๆ ไปหลายเท่า เสื้อชูชีพที่ติดตั้งอยู่บนเครื่องบินนั้นจัดเป็นอุปกรณ์ช่วยพยุงตัวหรือช่วยลอยตัวในน้ำซึ่งจะใช้เฉพาะเมื่อมีเหตุการณ์ฉุกเฉินก่อนทำการบินฝ่ายช่างและลูกเรือจะทำการตรวจสอบอุปกรณ์นี้ทุก ๆ ครั้งก่อนขึ้นบินอยู่แล้ว ทุกท่านจึงไม่ต้องกังวลอะไรครับ เมื่อมีเหตุจำเป็นจะมีให้ใช้และใช้งานได้อย่างแน่นอนครับ เสื้อชูชีพ ภาษาอังกฤษคือ Life Vast หรือ บางทีเรียกว่า Life Jacket นั้นถือเป็นอุปกรณ์ที่เป็นการช่วยพยุงตัวในน้ำ (bouyancy หรือ flotation aid) ส่วนในเครื่องบินบางแบบ (โดยเฉพาะเครื่องบินขนาดเล็กที่มีจำนวนที่นั่งไม่มาก) จะมีอุปกรณ์ช่วยพยุงตัวในน้ำอีกแบบหนึ่งนั่นคือ เบาะที่นั่ง่ครับ เบาะที่นั่งของเครื่องบิน …

Emergency Exit Seat

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Flight Safety & Regulations March 3, 2026March 3, 2026No Comments

Emergency Exit Seat ข้อจำกัดเรื่องที่นั่งบริเวณทางออกฉุกเฉิน ที่นั่งในห้องโดยสารนั้นมีข้อจำกัดอยู่บ้างครับ โดยเฉพาะที่นั่งบริเวณที่อยู่ติดกับประตูทางออกฉุกเฉินบนเครื่องบิน โดยที่ไม่มีผนังใด ๆ กั้น แถวที่นั่งเหล่านี้เรียกว่า emergency exit row บริเวณทางออกฉุกเฉินนั้นมีความสำคัญมากครับ เพราะจะต้องเป็นพื้นที่ที่ทุกคนต้องใช้ออกจากเครื่องบินหากต้องทำการอพยพ ดังนั้นบริเวณนี้จะต้องไม่มีสิ่งกีดขวางใด ๆ หากจะต้องเปิดประตู และผู้โดยสารที่นั่งบริเวณ Emergency Exit นี้ จะต้องเป็นผู้โดยสารที่เราเรียกเป็น ศัพท์เฉพาะทางการบินว่า Able-bodied passenger ซึ่งความหมายคือ เป็นผู้โดยสารที่ลูกเรือสามารถร้องขอให้ช่วยเหลือหรือร่วมมือในการลำเลียงผู้โดยสารหากมีเหตุการณ์จำเป็นที่จะต้องทำการอพยพเกิดขึ้น และผู้โดยสารยินยอมที่จะทำการช่วยเหลือผู้อื่นด้วย รวมทั้งผู้โดยสารจะต้องได้รับคำอธิบายและคำแนะนำในการใช้ทางออกฉุกเฉินเพิ่มเติมด้วย เป็นต้น ด้วยเหตุที่ว่า ที่นั่งบริเวณที่เป็นทางออกฉุกเฉินจำเป็นที่ต้องอนุญาตให้นั่งได้เฉพาะผู้โดยสารที่สามารถทำการช่วยเหลือผู้อื่นได้เมื่อต้องอพยพนั้น ทำให้มีข้อกำหนดขึ้นมาในทางกลับกันว่า ผู้โดยสารบางประเภทจึงไม่สามารถที่จะอนุญาตให้นั่งที่นั่งบริเวณที่เป็นทางออกฉุกเฉินนี้ได้ อาทิเช่น พระภิกษุ สามเณร หรือนักบวช นั้นห้ามนั่งเพราะว่า พระไม่สามารถสัมผัสเพศหญิงได้เป็นอาบัติหากต้องช่วยเหลือในการอพยพจะเป็นปัญหากับการช่วยเหลือเพศหญิง ผู้ที่เดินทางพร้อมเด็กทารก ต้องอุ้มเด็กทารกเอาไว้ ลำพังแค่ดูแลนำเด็กทารกออกจากเครื่องบินก็เป็นภาระพอสมควรแล้วคงจะทำการช่วยเหลือคนอื่นลำบาก เด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ก็ห้ามเพราะว่า อาจจะยังไม่มีวุฒิภาวะพอที่จะให้การช่วยเหลือผู้อื่นเวลามีเหตุต้องอพยพ อาจจะจำวิธีเปิดประตูไม่ได้ หรือไม่สามารถควบคุมสติได้ ที่จริงเด็กอายุต่ำกว่า 16 บางคนอาจมีความสามารถที่จะช่วยทำตรงนี้ได้ แต่ข้อบังคับต้องมีเกณฑ์ในการกำหนดขอบเขตทั่วไป …

เข้าใจธุรกิจการบิน ต้องเข้าใจ ASK CASK RASK

by Captain Sopon P.Airline Insight February 20, 2026February 20, 2026No Comments

CASK RASK ASK เป็นสามตัวแปรเพื่อให้ผู้บริหารสายการบินพิจารณาในการกำหนดทิศทางและวางแผนในการดำเนินการของสายการบิน 1️⃣ ASK – Available Seat Kilometre แปลแบบตรงๆตัวก็คือ จำนวนที่นั่งผู้โดยสารที่สามารถขายหรือทำเงินได้กับระยะทางที่ทำการบิน นิยาม ASK = จำนวนที่นั่ง × ระยะทางบิน (km) มันคือ “supply metric” สูตร [ASK = Seats × Distance] ถ้า: ASK = 180 × 1,000 = 180,000 seat-km ถ้าบินไป-กลับวันละ 1 รอบ 180 seats × 1,000 km × 2 sectors × 365 วัน= 131,400,000 ASK ต่อปี ทำไม …

First Class for Pilot

by Captain Sopon P.Airline Insight February 16, 2026February 16, 2026No Comments

เมื่อไม่นานมานี้ American Airlines ประกาศให้นักบินที่เดินทางเพื่อไปปฏิบัติหน้าที่บินต่อ (deadheading) ได้รับการจัดลำดับที่นั่งชั้น First Class ก่อนสมาชิกโปรแกรมสะสมไมล์ระดับสูง สำหรับผู้โดยสาร (และคนทั่วไป) เรื่องนี้อาจฟังดูไม่ยุติธรรม ทำไมนักบินต้องได้อภิสิทธิ์เหนือกว่าคนที่จ่ายเงินเพื่อเดินทาง โดยเฉพาะผู้โดยสารที่เป็นสมาชิกสะสะมแต้ม บลา ๆ ๆ หากมองจากมุมของการปฏิบัติการบิน การตัดสินใจเช่นนี้มีเหตุผลที่เหมาะสม (กับสภาพแวดล้อมและลักษณะในการทำงานของเค้า) โดยคำนึงด้านความปลอดภัยและความเชื่อมั่นต่อระบบกำกับความเสี่ยง การที่นักบิน reposition ไม่ได้เดินทางเพื่อความสะดวกสบายส่วนตัว แต่กำลังเดินทางเพื่อไปรับหน้าที่ควบคุมอากาศยาน ซึ่งต้องทำหน้าที่รับผิดชอบผู้โดยสารหลายร้อยชีวิต และตัดสินใจในสถานการณ์ที่อาจมีความซับซ้อนสูง ความพร้อมของลูกเรือจึงไม่ใช่ “สิทธิพิเศษ” แต่เป็นการลดความเสี่ยงหรือกำจัดความเสี่ยงที่เกิดจากความเหนื่อยล้า ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบความปลอดภัย (อ่านในหนังสือ Aviation SMS ที่ผมเขียนได้ เดี๋ยวแปะลิ้งค์ให้ในคอมเม้นต์) การบริหารความเหนื่อยล้า (Fatigue Mitigation) การพักผ่อนที่เพียงพอ และความต่อเนื่องของปฏิบัติการ เป็นปัจจัยที่ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพการตัดสินใจ การตระหนักรู้สถานการณ์ และความปลอดภัยโดยรวมของเที่ยวบิน สายการบินดำรงอยู่ได้ด้วยความไว้วางใจและความภักดีของลูกค้าแต่การดำเนินงานให้ปลอดภัยและตรงเวลา ต้องอาศัยลูกเรือที่มีความพร้อมสูงสุด การให้ความสำคัญกับความสมบูรณ์ของปฏิบัติการก่อนสิทธิประโยชน์ จึงไม่ใช่การลดคุณค่าของลูกค้า หากแต่เป็นการยืนยันว่า ความปลอดภัยและความเชื่อถือได้ คือรากฐานที่ทำให้ทุกคนเดินทางได้อย่างมั่นใจ เรื่องนี้อาจไม่ได้เกี่ยวกับการอัปเกรดที่นั่งแต่เกี่ยวกับความรับผิดชอบต่อระบบทั้งหมดที่อยู่เบื้องหลังทุกเที่ยวบิน ผมเขียนเรื่องนี้อย่างเป็นกลาง แม้ว่าปัจจุบันจะไม่ได้ทำงานเกี่ยวกับการบินแล้ว และไม่ได้ทำหน้าที่เป็นนักบินมาหลายปีแล้วผมเชื่อว่าความเห็นของผมในฐานะอดีตนักบินที่ทำการบินระยะไกลมามาก …