Insight Flying

8 สิ่งที่ผู้โดยสารมักทำผิดระหว่างเดินทางโดยเครื่องบิน

สิ่งที่ผู้โดยสารทำแล้วเสี่ยงต่อความปลอดภัยในการบิน

by Captain Sopon P.Air Travel Experience June 25, 2026June 25, 2026No Comments

หลายคนอาจคิดว่าความปลอดภัยของเที่ยวบินเป็นหน้าที่ของนักบิน วิศวกร หรือเจ้าหน้าที่ควบคุมการจราจรทางอากาศเท่านั้น ความจริงแล้ว ผู้โดยสารทุกคนก็มีส่วนสำคัญต่อความปลอดภัยของเที่ยวบินเช่นกัน แม้ว่าพฤติกรรมบางอย่างอาจดูเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ในบางสถานการณ์อาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของตนเอง ผู้โดยสารคนอื่น หรือแม้แต่การปฏิบัติงานของลูกเรือได้ 1. ไม่คาดเข็มขัดนิรภัยขณะนั่งอยู่ที่ที่นั่ง หลายคนจะคาดเข็มขัดเฉพาะช่วงเครื่องขึ้นและลงจอดเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง การสั่นสะเทือนของอากาศ (Turbulence) สามารถเกิดขึ้นได้โดยไม่คาดคิด แม้ในวันที่ท้องฟ้าดูปลอดโปร่ง มีผู้โดยสารจำนวนไม่น้อยที่ได้รับบาดเจ็บจากการถูกเหวี่ยงกระแทกเพดานห้องโดยสารเพราะไม่ได้คาดเข็มขัดนิรภัย ดังนั้น เมื่ออยู่ที่ที่นั่ง ควรคาดเข็มขัดนิรภัยไว้หลวม ๆ ตลอดเวลา 2. เปิดช่องเก็บสัมภาระเหนือศีรษะทันทีหลังเครื่องจอด หลายคนรีบลุกขึ้นและเปิดช่องเก็บสัมภาระทันทีที่เครื่องบินแตะพื้นหรือหยุดที่หลุมจอด อย่างไรก็ตาม สัมภาระภายในอาจเคลื่อนตัวระหว่างการบินและอาจหล่นใส่ผู้โดยสารจนได้รับบาดเจ็บได้ ควรรอจนเครื่องหยุดนิ่งและมีความปลอดภัยก่อนเปิดช่องเก็บสัมภาระ 3. ไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำของลูกเรือ ลูกเรือไม่ได้มีหน้าที่เพียงให้บริการอาหารและเครื่องดื่มเท่านั้น หน้าที่สำคัญที่สุดคือการดูแลความปลอดภัยของผู้โดยสาร เมื่อมีการแจ้งให้คาดเข็มขัด ปรับพนักพิง เก็บโต๊ะอาหาร หรือปิดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในบางช่วงเวลา คำแนะนำเหล่านี้มีเหตุผลด้านความปลอดภัยรองรับเสมอ การไม่ปฏิบัติตามอาจเพิ่มความเสี่ยงในกรณีฉุกเฉิน 4. วางสัมภาระกีดขวางทางเดินหรือทางออกฉุกเฉิน ทางเดินภายในห้องโดยสารและทางออกฉุกเฉินถูกออกแบบมาเพื่อให้สามารถอพยพผู้โดยสารได้อย่างรวดเร็ว สัมภาระที่วางกีดขวางอาจกลายเป็นอุปสรรคสำคัญหากเกิดเหตุฉุกเฉินที่ต้องอพยพออกจากเครื่องบินภายในเวลาอันสั้น 5. สูบบุหรี่หรือแอบใช้บุหรี่ไฟฟ้าในห้องน้ำ แม้ในปัจจุบันจะยังพบผู้โดยสารบางรายที่พยายามแอบสูบบุหรี่หรือใช้บุหรี่ไฟฟ้าบนเครื่องบิน การกระทำดังกล่าวไม่เพียงผิดกฎหมายและผิดข้อบังคับของสายการบินเท่านั้น แต่ยังอาจก่อให้เกิดอันตรายจากไฟไหม้ได้ ด้วยเหตุนี้ ห้องน้ำบนเครื่องบินจึงมีระบบตรวจจับควันและมีมาตรการป้องกันอัคคีภัยโดยเฉพาะ 6. พกหรือใช้งานแบตเตอรี่ลิเธียมอย่างไม่ถูกต้อง แบตเตอรี่ลิเธียมที่ใช้ในโทรศัพท์มือถือ พาวเวอร์แบงก์ กล้องถ่ายรูป …

สุขภาพจิตกับความปลอดภัยในการบิน

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career June 24, 2026June 24, 2026No Comments

ทำไมจึงเป็นเรื่องสำคัญสำหรับนักบิน? เมื่อพูดถึงความปลอดภัยในการบิน คนส่วนใหญ่มักนึกถึงเครื่องบินที่ทันสมัย เทคโนโลยีที่ซับซ้อน หรือทักษะการบินของนักบิน แต่ในความเป็นจริงแล้ว “สุขภาพจิต” ของผู้ปฏิบัติหน้าที่การบินก็เป็นปัจจัยสำคัญไม่แพ้กัน นักบินต้องเผชิญกับสภาพแวดล้อมการทำงานที่มีความรับผิดชอบสูง ต้องตัดสินใจภายใต้ข้อจำกัดของเวลา จัดการกับสถานการณ์ที่ไม่คาดคิด และทำงานร่วมกับบุคลากรจำนวนมากในระบบการบิน ด้วยเหตุนี้ หน่วยงานกำกับดูแลด้านการบินทั่วโลกจึงให้ความสำคัญกับการประเมินสุขภาพจิตควบคู่ไปกับสุขภาพร่างกายเสมอ อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่ควรเข้าใจคือ การมีประวัติการรักษาทางจิตเวช ไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นจะไม่สามารถเป็นนักบินได้เสมอไป การพิจารณาจะขึ้นอยู่กับการประเมินโดยแพทย์เวชศาสตร์การบิน ซึ่งจะพิจารณาจากความรุนแรงของอาการ ความสามารถในการควบคุมอาการ ผลกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นต่อความปลอดภัยในการบิน อินโฟกราฟิกนี้นำเสนอเพียงตัวอย่างของภาวะสุขภาพจิตบางประเภทที่อาจส่งผลต่อการพิจารณาออกหรือคงไว้ซึ่งใบรับรองแพทย์การบิน หากยังมีอาการหรือไม่สามารถควบคุมอาการได้อย่างเหมาะสม ได้แก่ 1. โรคจิต (Psychotic Disorders) เป็นภาวะที่อาจส่งผลต่อกระบวนการคิด การรับรู้ และการแยกแยะความเป็นจริง ซึ่งอาจกระทบต่อการตัดสินใจและการรับรู้สถานการณ์ในระหว่างปฏิบัติหน้าที่ 2. ภาวะหลงผิดหรือประสาทหลอน การเชื่อในสิ่งที่ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง หรือการรับรู้สิ่งที่ไม่มีอยู่จริง อาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อการประเมินสถานการณ์และการตัดสินใจด้านความปลอดภัย 3. โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar Disorder) หากยังมีอาการอยู่ อาจส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์และพฤติกรรมอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งอาจกระทบต่อความสม่ำเสมอในการปฏิบัติหน้าที่ 4. ภาวะซึมเศร้ารุนแรง ภาวะซึมเศร้าที่รุนแรงอาจส่งผลต่อสมาธิ ความสามารถในการตัดสินใจ ระดับพลังงาน และประสิทธิภาพในการทำงาน โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมที่ต้องการความพร้อมสูงตลอดเวลา 5. บุคลิกภาพที่มีความก้าวร้าวรุนแรง …

คนที่กลัวความสูง สามารถเป็นนักบินได้หรือไม่

คนที่กลัวความสูง เป็นนักบินได้ไหม

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career June 24, 2026June 24, 2026No Comments

หลายคนคิดว่า นักบินต้องไม่กลัวความสูง จริง ๆ แล้ว ไม่เสมอไปครับ เพราะนักบินแทบไม่ได้มองลงจากที่สูงแบบคนยืนบนตึก ในห้องนักบิน คุณนั่งอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มั่นคง มีโครงสร้างของเครื่องบินล้อมรอบ และโฟกัสกับการควบคุมเครื่องบิน คนจำนวนไม่น้อยที่รู้สึกไม่สบายใจเมื่อยืนบนที่สูง (Acrophobia) ก็ยังสามารถบินได้ หากอาการไม่รุนแรงและไม่ส่งผลต่อการปฏิบัติหน้าที่ แต่ถ้ามีอาการกลัวจนตื่นตระหนก ใจสั่น มือสั่น เหงื่อออกท่วมตัว สูญเสียการควบคุม หรือทำให้การตัดสินใจบกพร่อง นั่นย่อมไม่เหมาะกับการเป็นนักบิน

ลักษณะของคนแบบไหนที่ไม่เหมาะจะเป็นนักบินพาณิชย์

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career June 23, 2026June 23, 2026No Comments

ก่อนอื่นขอออกตัวก่อนว่า จากประสบการณ์ที่ผมเคยเป็นกรรมการการสอบสัมภาษณ์เพื่อรับนักบินเข้าทำงานมาหลายบริษัทครับ ผมเคยรับการอบรมด้านวิธีการคัดเลือกนักบินจากบริษัทการบินไทย ซึ่งเป็นทีมผู้เชี่ยวชาญจาก Scandinavian Institue of Aviation Psychology ตอนนั้นได้รับมอบหมายให้เข้ารับการอบรมเพื่อเป็นทีมผู้คัดเลือกนักบินเข้าบริษัท การบินไทย ทั้งในแบบ Student Pilots คือ นักบินที่จะได้รับทุนจากการบินไทยให้ไปเรียนที่โรงเรียนการบิน และแบบที่เป็นนักบินมาแล้วเรียกว่า Qualified Pilot ซึ่งมีใบอนุญาตินักบินพาณิชย์ตรีหรือ CPL การอบรม Pilot Selection Committee และ Interview Preparation for Pilot Committee 2010 เป็นการแนะนำวิธีในการคัดออก พูดไม่ผิดครับ การคัดออก เพื่อ screen คนที่มีแววให้ได้ผ่านเข้าไปในรอบสุดท้ายที่เรียกว่า appitude test สรุปประเด็นหลัก ๆ คือ การดูว่าผู้สมัครลักษณะอย่างไรที่ควรคัดออก ในรอบการสอบสัมภาษณ์กับกัปตันของการบินไทย คนที่ผ่านเกณฑ์ ไม่ถูกคัดออก ก็จะได้ผ่านเข้ารอบถัดไป ข้อมูลทั้งหมดเป็นความเห็นส่วนตัว จากประสบการณ์ตรงครับ เชื่อหรือไม่เชื่อก็ได้ และผมไม่มีเจตนากล่าวร้าย กล่าวโทษ หรือให้คุณให้โทษใครทั้งสิ้นครับ แต่จะนำเสนอเพื่อให้เป็นแนวทางให้กับคนที่สนใจที่จะเป็นนักบิน …

Hard Landing คืออะไร?

by Captain Sopon P.Flight Training & Skills June 23, 2026June 23, 2026No Comments

เมื่อล้อกระแทกรันเวย์แรงกว่าปกติ เกิดอะไรขึ้นกับเครื่องบิน? หลายคนเคยนั่งเครื่องบินแล้วรู้สึกว่า “โอ้โห…ลงแรงมาก” บางคนถึงกับคิดว่า “เครื่องบินจะพังไหม?” หรือ “นักบินลงผิดพลาดหรือเปล่า?” ความจริงแล้ว… Hard Landing ไม่ได้หมายความว่าเครื่องบินกำลังจะเกิดอุบัติเหตุเสมอไป แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่สามารถละเลยได้เช่นกัน Hard Landing คืออะไร Hard Landing คือ การลงจอดที่มีอัตราการยุบตัวในแนวดิ่ง (Vertical Rate of Descent) สูงกว่าปกติ ทำให้แรงกระแทกที่ส่งผ่านล้อและชุด Landing Gear สูงกว่าการลงจอดทั่วไป กล่าวง่าย ๆ คือ เครื่องบินสัมผัสพื้นด้วยแรงมากกว่าที่ควร สิ่งที่นักบินรู้สึกคือ เครื่องบินถูกออกแบบให้รับแรงกระแทกได้หรือไม่? แน่นอนครับ วิศวกรออกแบบ Landing Gear ให้รับแรงกระแทกไว้แล้ว Landing Gear ทำหน้าที่คล้าย โช้คอัพของรถยนต์ โดยใช้ เพื่อดูดซับพลังงานมหาศาลในขณะ Touchdown ดังนั้น การลงแรงเล็กน้อย ไม่ได้หมายความว่าเครื่องบินเสียหายทันที แล้วเมื่อไรจึงเรียกว่า Hard Landing? ผู้โดยสารมักใช้ความรู้สึก แต่นักบินใช้ข้อมูล …

Read more “Hard Landing คืออะไร?”

Safety Assurance คือการทำให้ความจริงปรากฏและเมื่อความจริงปรากฏ ความปลอดภัยจึงเกิดขึ้น

Safety Assurance = The Truth

by Captain Sopon P.Aviation & Flying June 21, 2026June 22, 2026No Comments

“The truth is still the truth, even if no one believes it. A lie is still a lie, even if everyone believes it.” ในอุตสาหกรรมการบิน… Safety Assurance คือการค้นหาความจริง ไม่ใช่การค้นหาคนผิด ไม่ใช่การปกป้องชื่อเสียงขององค์กร และไม่ใช่การทำให้ตัวเลขดูดี แต่คือการค้นหาว่า… “ความจริงคืออะไร?” เครื่องบินไม่สนใจว่าใครเป็นผู้บริหาร ไม่สนใจว่าสายการบินใหญ่แค่ไหน ไม่สนใจว่าคุณมีประสบการณ์บินกี่หมื่นชั่วโมง และไม่สนใจว่าคนส่วนใหญ่คิดอย่างไร เครื่องบินตอบสนองเพียงอย่างเดียว… ต่อความจริงทางฟิสิกส์ หากน้ำหนักเกิน… เครื่องบินก็หนักเกิน หากเชื้อเพลิงไม่พอ… เชื้อเพลิงก็คือไม่พอ หากนักบินเหนื่อยล้า… ความสามารถในการตัดสินใจก็ลดลง ไม่ว่ารายงานจะเขียนไว้อย่างไรก็ตาม Safety Assurance ไม่ใช่การสร้างภาพ หลายองค์กรเข้าใจผิดว่า Safety Assurance คือการมี KPI ที่สวยงาม มีรายงานอุบัติการณ์น้อย …

10 ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับเครื่องบิน

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology June 16, 2026June 21, 2026No Comments

1. เครื่องบินลำใหญ่ตกยากกว่าเครื่องบินลำเล็ก ความจริงขนาดของเครื่องบินไม่ได้เป็นตัวกำหนดความปลอดภัยโดยตรง สิ่งสำคัญคือ เครื่องบินพาณิชย์มีระบบสำรองจำนวนมาก จึงมีสถิติความปลอดภัยสูงมาก 2. หลุมอากาศ (Turbulence) ทำให้เครื่องบินตกได้ ความจริงTurbulence ทำให้ผู้โดยสารรู้สึกไม่สบายและอาจเกิดการบาดเจ็บหากไม่คาดเข็มขัด แต่เครื่องบินถูกออกแบบให้รับแรงกระแทกจาก Turbulence ได้มากกว่าที่พบจริงหลายเท่า นักบินกังวลเรื่องคนบนเครื่องมากกว่าตัวเครื่องบิน 3. ฟ้าผ่าทำให้เครื่องบินตก ความจริง เครื่องบินพาณิชย์สมัยใหม่ถูกออกแบบให้รับฟ้าผ่าได้ โดยเฉลี่ยเครื่องบินแต่ละลำอาจถูกฟ้าผ่าปีละประมาณ 1 ครั้ง กระแสไฟจะไหลผ่านโครงสร้างและออกจากตัวเครื่อง ผู้โดยสารจึงปลอดภัย 4. ถ้าเครื่องยนต์ดับ เครื่องบินจะตกทันที ความจริง เครื่องบินทุกลำสามารถร่อน (Glide) ได้ ตัวอย่างเช่น Boeing 747 สามารถร่อนต่อได้หลายสิบไมล์ทะเล นักบินได้รับการฝึกการบินด้วยเครื่องยนต์ขัดข้องเป็นประจำใน Simulator 5. Autopilot บินแทนนักบินได้ทั้งหมด ความจริง Autopilot ช่วยลดภาระงานนักบิน แต่ยังต้องมีนักบินคอยตรวจสอบ ตัดสินใจ และจัดการเหตุการณ์ไม่ปกติ Autopilot ไม่ได้ “คิด” เหมือนมนุษย์ 6. อากาศร้อนทำให้เครื่องบินบินไม่ได้ ความจริง เครื่องบินยังบินได้ …

ทำไมต้องเดินรอบเครื่องบินก่อนบิน? นักบินกำลังตรวจอะไรอยู่ และจะเกิดอะไรขึ้นถ้าตรวจไม่ดี?

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology June 15, 2026June 15, 2026No Comments

ก่อนที่เครื่องบินโดยสารจะทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้า มีขั้นตอนสำคัญอย่างหนึ่งที่ผู้โดยสารส่วนใหญ่ไม่เคยเห็น หรือเห็นแต่ไม่รู้ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น นั่นคือ “การเดินตรวจรอบเครื่องบิน” หรือ Walkaround Inspection หลายคนอาจคิดว่าเครื่องบินผ่านการตรวจซ่อมบำรุงมาแล้ว ทำไมนักบินยังต้องเดินดูอีก? คำตอบคือ เพราะนักบินคือผู้รับผิดชอบสูงสุดต่อความปลอดภัยของเที่ยวบิน และสิ่งที่เกิดขึ้นกับเครื่องบินหลังการซ่อมบำรุงหรือหลังจากเที่ยวบินก่อนหน้า อาจไม่ปรากฏอยู่ในเอกสารใด ๆ เลย การเดินตรวจรอบเครื่องบินจึงเป็น “แนวป้องกันชั้นสุดท้าย” ก่อนนำผู้โดยสารหลายร้อยชีวิตขึ้นสู่ท้องฟ้า Walkaround Inspection คืออะไร? Walkaround Inspection คือการที่นักบินหรือผู้ช่วยนักบินเดินตรวจสภาพภายนอกของเครื่องบินด้วยตนเองก่อนทำการบิน แม้จะมีช่างอากาศยานตรวจสอบและรับรองสภาพเครื่องบินแล้ว แต่นักบินยังต้องยืนยันด้วยสายตาของตนเองว่าเครื่องบินอยู่ในสภาพพร้อมบินจริง โดยทั่วไปจะใช้เวลาประมาณ 10–20 นาที ขึ้นอยู่กับประเภทของเครื่องบิน นักบินตรวจอะไรบ้าง? 1. สภาพภายนอกของลำตัวเครื่องบิน ตรวจหารอยบุบ รอยแตก รอยกระแทก หรือความเสียหายที่อาจเกิดจาก แม้รอยเล็ก ๆ บางครั้งก็อาจเป็นจุดเริ่มต้นของความเสียหายทางโครงสร้างได้ 2. ปีกและอุปกรณ์ควบคุมการบิน ตรวจสอบ ว่ามีความเสียหายหรือไม่ รวมถึงตรวจหารอยรั่วของระบบไฮดรอลิก หากระบบเหล่านี้มีปัญหา อาจส่งผลโดยตรงต่อการควบคุมเครื่องบินระหว่างบิน 3. ยางและล้อ นักบินจะตรวจ ยางเครื่องบินต้องรับน้ำหนักหลายสิบหรือหลายร้อยตัน และต้องทนความเร็วขณะขึ้นและลงจอด 4. เครื่องยนต์ …

ถ้านักบินทั้งสองคนหลับ เครื่องบินจะเป็นยังไง

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology June 15, 2026June 15, 2026No Comments

Autopilot บินเองได้จริงหรือไม่? นักบินกดปุ่มแล้วนั่งเฉยจริงไหม? คนทั่วไปเข้าใจผิดกันเยอะมาก หลายคนคิดว่า “Autopilot กดปุ่มแล้วเครื่องบินบินเองทั้งหมด” หรือบางคนก็คิดว่า “นักบินไม่ต้องทำอะไรเลย” คุณเคยนั่งเครื่องบินแล้วสงสัยไหมครับว่า… ตอนนี้นักบินกำลังบินอยู่จริง ๆ หรือว่า Autopilot กำลังบินแทน? แล้วถ้านักบินไม่แตะอะไรเลย เครื่องบินจะบินต่อไปได้ตลอดหรือไม่? วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังว่า Autopilot ทำอะไรได้ และทำอะไรไม่ได้ Autopilot คืออะไร Autopilot ไม่ใช่ AI Autopilot คือระบบควบคุมการบินอัตโนมัติที่รับคำสั่งจากนักบิน เปรียบเทียบเหมือน หน้าที่หลัก Autopilot บินเองได้แค่ไหน หลายคนอาจตกใจ เครื่องบินสมัยใหม่สามารถ ได้โดยใช้ Autopilot นักบินเพียงแค่กำหนดข้อมูลที่ถูกต้อง แล้วนักบินทำอะไร? นี่คือส่วนสำคัญ แม้ Autopilot จะบินเก่งมาก แต่นักบินยังต้อง Autopilot เก่งเรื่องการควบคุมเครื่องบิน แต่มันยังไม่เก่งเรื่องการตัดสินใจ เครื่องบินลงจอดเองได้จริงไหม คำตอบคือ “ได้…ในบางเงื่อนไข” อธิบายเรื่อง Auto Land นักบินยังคงต้อง Auto Land …

The Fundamentals of Airline Security

by Captain Sopon P.Aviation & Flying June 13, 2026June 13, 2026No Comments

พื้นฐานสำคัญของความมั่นคงปลอดภัยในการบิน เมื่อพูดถึงความปลอดภัยในการบิน คนส่วนใหญ่มักนึกถึงอุบัติเหตุเครื่องบิน ระบบเครื่องยนต์ หรือทักษะของนักบิน แต่ในโลกการบิน ความปลอดภัยแบ่งออกเป็น 2 ด้านสำคัญ คือ Safety การป้องกันอุบัติเหตุหรือเหตุการณ์ที่เกิดจากความผิดพลาด ความบกพร่อง หรือความล้มเหลวของระบบ ตัวอย่างเช่น Security การป้องกันการกระทำที่มีเจตนาร้าย (Intentional Acts) เช่น กล่าวง่าย ๆ Safety ป้องกันอุบัติเหตุ Security ป้องกันภัยคุกคามจากมนุษย์ เป้าหมายหลักของ Aviation Security หลังเหตุการณ์ September 11 attacks โลกการบินได้ยกระดับมาตรการรักษาความปลอดภัยอย่างมาก เป้าหมายหลักคือ Prevent ป้องกันไม่ให้ภัยคุกคามเข้าสู่ระบบการบิน Detect ตรวจพบภัยคุกคามให้เร็วที่สุด Respond ตอบสนองอย่างเหมาะสมเมื่อเกิดเหตุ Recover กลับเข้าสู่ภาวะปกติให้เร็วที่สุด Security Breach คืออะไร? คำว่า Security Breach หมายถึง การละเมิดมาตรการรักษาความปลอดภัยที่กำหนดไว้ ไม่จำเป็นต้องมีผู้ก่อการร้ายหรือเกิดเหตุร้ายจริง เพียงแค่ระบบรักษาความปลอดภัยถูกเจาะหรือถูกละเมิด ก็ถือว่าเป็น Security …