Insight Flying

เรียนจากข่าว Aviation Explained by Capt.Sopon P.

Tailstrike : เหตุใดเครื่องบินจึงกระแทกหาง และเราจะป้องกันได้อย่างไร

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Aviation Industry & Trends July 31, 2026July 31, 2026No Comments

“บางครั้งการเชิดหัวเครื่องบินเพิ่มขึ้นเพียงไม่กี่องศา ก็เพียงพอที่จะทำให้หางสัมผัสพื้นรันเวย์” ในช่วงปี 2025–2026 วงการการบินทั่วโลกมีรายงานเหตุการณ์ Tailstrike เกิดขึ้นหลายครั้ง ทั้งในระหว่างการบินขึ้น (Takeoff) การลงจอด (Landing) และการทำ Go-around แม้ส่วนใหญ่เครื่องบินจะสามารถลงจอดได้อย่างปลอดภัย แต่เหตุการณ์ลักษณะนี้ถือเป็น Serious Incident หรืออาจเข้าข่ายอุบัติเหตุ (Accident) หากมีความเสียหายต่อโครงสร้างอากาศยานอย่างมีนัยสำคัญ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับเครื่องบินหลายแบบ ทั้ง Airbus A321, Airbus A330 และ Boeing 777 แสดงให้เห็นว่า Tailstrike ไม่ได้เกิดขึ้นกับผู้ผลิตรายใดรายหนึ่ง หรือสายการบินใดสายการบินหนึ่ง หากแต่เป็นความเสี่ยงที่มีอยู่ในการปฏิบัติการบินทุกประเภท บทความนี้จะอธิบาย Tailstrike ตั้งแต่หลักอากาศพลศาสตร์ การควบคุมอากาศยาน ปัจจัยด้านสมรรถนะการบิน (Performance) ไปจนถึงบทเรียนด้าน Human Factors และ Safety Management System (SMS) Tailstrike คืออะไร Tailstrike คือเหตุการณ์ที่ ส่วนท้ายของลำตัวเครื่องบิน (Aft Fuselage …

SAREX26 Aviation Explained by Capt.Sopon P. (1)

SAREX 2026: เรากำลังทดสอบ “ความพร้อมของระบบ” หรือเพียง “ความพร้อมของการฝึก”?

by Captain Sopon P.Aviation Industry & Trends July 31, 2026July 31, 2026No Comments

การค้นหาและช่วยเหลืออากาศยานประสบภัย (Search and Rescue: SAR) เป็นหนึ่งในภารกิจที่สำคัญที่สุดของระบบการบินพลเรือน เพราะเมื่อเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุฉุกเฉิน ทุกนาทีอาจหมายถึงโอกาสในการช่วยชีวิตผู้ประสบภัย สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) ได้กำหนดจัดการฝึกซ้อมการค้นหาและช่วยเหลืออากาศยานประสบภัย ประจำปี 2569 (SAREX 2026) ระหว่างวันที่ 26–28 สิงหาคม 2569 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนความพร้อมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พัฒนาการประสานงาน และทดสอบการตอบสนองต่อเหตุการณ์ฉุกเฉิน ซึ่งนับเป็นกิจกรรมที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบความปลอดภัยการบินของประเทศ https://www.facebook.com/share/p/1HFETpK39D อย่างไรก็ตาม สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าการจัดการฝึก คือคำถามว่า เรากำลังทดสอบ “ความพร้อมของระบบ” (System Readiness) หรือเพียง “ความพร้อมของบุคลากรที่เข้าร่วมการฝึก” (Personnel Readiness) คำถามนี้ไม่ได้มีเจตนาวิพากษ์วิจารณ์การฝึกครั้งใดเป็นการเฉพาะ แต่เป็นคำถามเชิงวิชาการที่หลายประเทศใช้เป็นหลักในการออกแบบและประเมินผลการฝึกด้านการจัดการภาวะฉุกเฉิน เมื่อ “การฝึก” แตกต่างจาก “การสาธิต” ในหลายประเทศ การฝึกค้นหาและช่วยเหลือมีหลายระดับ ตั้งแต่ Table Top Exercise (TTX) ไปจนถึง Full Scale Exercise (FSX) แม้ Full …

Inside the Wing: ภายในถังเชื้อเพลิงของ Boeing 787 มีลักษณะอย่างไร?

by Captain Sopon P.Aviation Industry & Trends July 30, 2026July 29, 2026No Comments

เมื่อกล่าวถึง “การเข้าไปทำงานในถังเชื้อเพลิง” หลายคนอาจจินตนาการว่าเป็นการเข้าไปในถังโลหะขนาดใหญ่คล้ายถังน้ำมัน แต่ในความเป็นจริง ถังเชื้อเพลิงของเครื่องบินโดยสารไม่ได้เป็นถังแยกต่างหาก หากแต่เป็น พื้นที่ว่างภายในโครงสร้างของปีก (Integral Fuel Tank หรือ Wet Wing) ซึ่งได้รับการออกแบบให้เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างรับแรงของเครื่องบิน สำหรับ Boeing 787 Dreamliner เชื้อเพลิงส่วนใหญ่ถูกเก็บอยู่ภายในปีกทั้งสองข้าง และในบริเวณ Center Wing Tank ที่เชื่อมต่อกับโครงสร้างลำตัว ทำให้เครื่องบินสามารถบรรทุกเชื้อเพลิงได้มากกว่า 100,000 ลิตร ขึ้นอยู่กับรุ่นของอากาศยาน สิ่งที่หลายคนอาจไม่ทราบคือ ภายในปีกไม่ได้เป็นโพรงโล่ง แต่เต็มไปด้วยโครงสร้างที่ทำหน้าที่รับแรงจากการบิน ประกอบด้วย โครงสร้างเหล่านี้ทำให้พื้นที่ภายในปีกมีลักษณะคล้ายเขาวงกตมากกว่าจะเป็นห้องขนาดใหญ่ การเข้าไปภายใน Fuel Tank ช่างซ่อมบำรุงจะเข้าไปภายในผ่าน Fuel Tank Access Panel ซึ่งอยู่บริเวณด้านล่างของปีก ช่องเปิดนี้มีขนาดไม่ใหญ่นัก โดยมีขนาดเพียงพอให้บุคคลหนึ่งคนมุดเข้าไปได้ พร้อมอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติงาน เมื่อเข้าไปแล้ว ผู้ปฏิบัติงานต้องเคลื่อนตัวระหว่างโครงสร้างรับแรงของปีก บางช่วงต้องคลาน บางช่วงต้องนอนราบ และบางตำแหน่งแทบไม่สามารถยืนได้ ยิ่งเข้าไปลึก พื้นที่ยิ่งแคบ และการเคลื่อนไหวก็ยิ่งจำกัด นั่นคือเหตุผลที่งานประเภทนี้ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม Confined …

เมื่อกัปตันเลือกความปลอดภัย แต่กลับถูกไล่ออก

เมื่อกัปตันเลือก “ความปลอดภัย” แต่กลับต้องสูญเสียตำแหน่งงาน

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Aviation Industry & Trends July 30, 2026July 30, 2026No Comments

ผมคิดว่าเรื่องนี้น่าสนใจมาก เพราะเป็นกรณีศึกษาที่แตะประเด็นสำคัญหลายด้านพร้อมกัน ได้แก่ Commander’s Authority, Fatigue Risk Management (FRMS), Just Culture และ Safety Culture โดยเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับบริบทของประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ต้องแยก “ข้อเท็จจริง” ออกจาก “ข้อกล่าวอ้าง” ก่อน จากข้อมูลที่เผยแพร่ในขณะนี้ บทเรียนจากกรณี Ryanair กับคำถามที่อุตสาหกรรมการบินต้องตอบ วันที่เผยแพร่ข่าว: 23 กรกฎาคม 2026 เมื่อกัปตันเลือก “ความปลอดภัย” แต่กลับต้องสูญเสียตำแหน่งงาน เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2026 สหภาพนักบินสายการบินแห่งสเปน (SEPLA) ออกแถลงการณ์ประณามการเลิกจ้างกัปตันของ Ryanair ซึ่งประจำฐานปฏิบัติการที่เมืองบาร์เซโลนา โดยระบุว่ากัปตันผู้นี้ถูกเลิกจ้างภายหลังจากใช้ Commander’s Discretion ซึ่งเป็นอำนาจตามกฎหมายการบินยุโรป เพื่อขยายเวลาพักของลูกเรือ เนื่องจากเห็นว่าลูกเรือมีความอ่อนล้าจนอาจกระทบต่อความปลอดภัยของเที่ยวบิน (Europa Press) ตามแถลงการณ์ของ SEPLA เหตุการณ์เริ่มจากเที่ยวบินที่เกิดความล่าช้าจากปัจจัยที่อยู่นอกเหนือการควบคุม กัปตันจึงใช้ Commander’s Discretion …

บทเรียนจากเหตุการณ์ช่างอากาศยานเสียชีวิตภายในถังเชื้อเพลิงของ Boeing 787 ที่สนามบิน Heathrow

by Captain Sopon P.Aviation Industry & Trends July 29, 2026July 29, 2026No Comments

เมื่อการซ่อมบำรุงอากาศยานอันตรายไม่แพ้การบิน 11 มิถุนายน 2026 เป็นอีกวันที่วงการการบินต้องเผชิญกับข่าวเศร้า เมื่อวิศวกรอากาศยานวัย 23 ปี ของสายการบิน Virgin Atlantic เสียชีวิตจากอุบัติเหตุระหว่างปฏิบัติงานบำรุงรักษาเครื่องบิน Boeing 787-9 ภายในโรงซ่อมบำรุงที่สนามบิน London Heathrow รายงานเบื้องต้นระบุว่า ผู้ปฏิบัติงานอยู่ภายใน Fuel Tank (ถังเชื้อเพลิงภายในปีกเครื่องบิน) ขณะดำเนินการซ่อมบำรุง ก่อนเกิดเหตุที่มีอุปกรณ์หรือเครื่องมือขนาดใหญ่ตกลงมาภายในถัง ส่งผลให้ได้รับบาดเจ็บสาหัสและเสียชีวิตในเวลาต่อมา ในขณะที่เขียนบทความนี้ การสอบสวนยังอยู่ระหว่างดำเนินการ และยังไม่มีรายงานอย่างเป็นทางการที่ระบุสาเหตุที่แท้จริง ดังนั้น บทความนี้จะอ้างอิงเฉพาะข้อเท็จจริงที่ได้รับการยืนยัน และใช้เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นกรณีศึกษาเพื่ออธิบายหลักการด้านความปลอดภัยในการซ่อมบำรุงอากาศยาน โดยไม่คาดเดาหรือกล่าวโทษบุคคลหรือองค์กรใด งานซ่อมบำรุงภายใน Fuel Tank คืออะไร หลายคนอาจเข้าใจว่า เมื่อเครื่องบินลงจอดและดับเครื่องยนต์แล้ว ความเสี่ยงก็สิ้นสุดลง แต่ในความเป็นจริง งานซ่อมบำรุงอากาศยานเป็นหนึ่งในงานที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดในอุตสาหกรรมการบิน หนึ่งในงานที่ถือว่าอันตรายที่สุด คือ การเข้าไปทำงานภายในถังเชื้อเพลิง (Fuel Tank Entry) แม้ถังเชื้อเพลิงจะถูกระบายเชื้อเพลิงออกจนเกือบหมดแล้ว แต่ภายในยังอาจมีไอระเหยของเชื้อเพลิงตกค้าง พื้นที่มีขนาดจำกัด การเคลื่อนไหวทำได้ยาก และการอพยพในกรณีฉุกเฉินใช้เวลานานกว่าพื้นที่ทำงานทั่วไป ด้วยเหตุนี้ งานประเภทนี้จึงถูกจัดอยู่ในประเภท Confined …

“รอบรู้เรื่องการบิน” หนังสือเล่มใหม่จาก InsightFlying by Capt.Sopon P.

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology, Aviation Industry & Trends, Education & Self-development, Flight Safety & Regulations, Pilot Life & Career July 29, 2026July 29, 2026No Comments

การบิน เป็นอุตสาหกรรมที่เต็มไปด้วยองค์ความรู้ มาตรฐาน และคำศัพท์เฉพาะจำนวนมาก ผู้ที่มีพื้นฐานที่ดี ย่อมเรียนรู้ได้เร็ว ทำงานได้มั่นใจ และก้าวหน้าได้ไกลกว่า กว่า หนึ่งพันหน้า ของเรื่องราวเกี่ยวกับการบิน เรียบเรียง สี่แสนห้าหมื่นตัวอักษร ที่ร้อยเรื่องราวการบินให้ครบถ้วน สำหรับทุกคนที่ต้องการรู้รอบ และรอบรู้ในการบิน “รอบรู้เรื่องการบิน” คือหนังสือที่รวบรวมความรู้สำคัญของโลกการบินไว้ในเล่มเดียว อธิบายเรื่องที่ซับซ้อนให้เข้าใจง่าย เชื่อมโยงตั้งแต่พื้นฐานไปจนถึงภาพรวมของอุตสาหกรรม ถ่ายทอดจากประสบการณ์ตรงของนักบินสายการบินที่อยู่ในวงการมากกว่า 30 ปี กว่า หนึ่งพันหน้า ของเรื่องราวเกี่ยวกับการบิน สี่แสนห้าหมื่นตัวอักษร ที่ร้อยเรื่องราวการบินให้ครบถ้วน สำหรับทุกคนที่ต้องการรู้รอบ และรอบรู้ในการบิน หนังสือเล่มนี้ไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อ “อ่านจบ” แต่มีไว้เพื่อเป็น เข็มทิศนำทาง ในการเรียนรู้และการทำงาน รู้มากกว่า เพื่อมองเห็นภาพรวมของการบินคิดได้มากกว่า เพราะเข้าใจเหตุผลเบื้องหลังทุกระบบได้เปรียบกว่า ด้วยพื้นฐานที่แข็งแรงตั้งแต่วันแรกประหยัดเวลา เพราะเรียนรู้จากประสบการณ์ที่ผ่านการกลั่นกรองแล้วสร้างพื้นฐานที่ดี เพื่อก้าวหน้าในสายอาชีพได้รวดเร็วและมั่นคง เพราะความสำเร็จในอุตสาหกรรมการบิน…เริ่มต้นจากความเข้าใจที่ถูกต้อง ซื้อได้แล้ววันนี้ที่ MebMarket และ นายอินทร์

ความคืบหน้าการสอบสวน Air India AI171

by Captain Sopon P.Aviation Industry & Trends July 29, 2026July 29, 2026No Comments

เมื่อคำตอบยังไม่สิ้นสุด แม้จะตัดความเป็นไปได้ออกไปได้อีกหนึ่งประเด็น (เหตุใด Thrust Control Module จึงมีความสำคัญ)(ระบบควบคุมแรงขับของ Boeing 787 ทำงานอย่างไร) เหตุการณ์ตกของเที่ยวบิน Air India AI171 เมื่อเดือนมิถุนายน 2025 ถือเป็นหนึ่งในอุบัติเหตุทางการบินที่ร้ายแรงที่สุดในรอบหลายปีของอินเดีย คร่าชีวิตผู้โดยสาร ลูกเรือ และผู้ที่อยู่บนพื้นดินรวม 260 คน สร้างความสะเทือนใจไปทั่วโลก และนำไปสู่การสอบสวนที่ได้รับความสนใจจากวงการการบินอย่างใกล้ชิด หลังจากรายงานเบื้องต้น (Preliminary Report) ถูกเผยแพร่ก่อนหน้านี้ ประเด็นสำคัญที่ได้รับความสนใจคือการเปลี่ยนตำแหน่งของ Fuel Control Switches ทั้งสองเครื่องยนต์ในช่วงเวลาสุดท้ายของเที่ยวบิน ทำให้เกิดคำถามมากมายว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นได้อย่างไร เป็นความขัดข้องของระบบ ความเสียหายทางกลไก หรือเกิดจากปัจจัยอื่น ล่าสุด มีความคืบหน้าเพิ่มเติมจากการสอบสวน โดย Directorate General of Civil Aviation (DGCA) ของอินเดีย เปิดเผยว่า การทดสอบอย่างละเอียดของ กลไกล็อก Fuel Control Switch ซึ่งดำเนินการในระดับผู้ผลิตที่เมืองซีแอตเทิล สหรัฐอเมริกา …

เรียนจากข่าว ควันในห้องนักบินของ Swiss International Air Lines เที่ยวบิน LX16

by Captain Sopon P.Aviation Industry & Trends July 29, 2026July 29, 2026No Comments

วิเคราะห์ข่าวการบิน ควันในห้องนักบินของ Swiss International Air Lines เที่ยวบิน LX16 เมื่อ “Smoke” ไม่ใช่เรื่องเล็ก แม้สุดท้ายจะไม่พบไฟไหม้ วันที่เกิดเหตุ: 27 กรกฎาคม 2026วันที่เผยแพร่ข้อมูลเบื้องต้น: 27–28 กรกฎาคม 2026สถานะ: อยู่ระหว่างการสอบสวนโดย FAA (Federal Aviation Administration) เหตุการณ์โดยสรุป วันที่ 27 กรกฎาคม 2026 เครื่องบิน Airbus A330-300 ของสายการบิน Swiss International Air Lines เที่ยวบิน LX16 จากเมืองซูริก ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ มุ่งหน้าสู่สนามบิน John F. Kennedy นครนิวยอร์ก พร้อมผู้โดยสารและลูกเรือรวม 229 คน ขณะทำการบินที่ระดับ FL320 เหนือรัฐเมน สหรัฐอเมริกา ลูกเรือรายงานว่าพบ ควันภายในห้องนักบิน …

ทำไมการ Go-Around จึงยังเกิด Tail Strike ได้?

by Captain Sopon P.Aviation Industry & Trends July 28, 2026July 28, 2026No Comments

บทเรียนจากเหตุการณ์ Cathay Pacific Airbus A330 ที่ฮ่องกง โดย Capt. Sopon P.Aviation Explained หลายคนเข้าใจว่า เมื่อเครื่องบินตัดสินใจ Go Around ทุกอย่างก็จะปลอดภัยทันที แต่ในความเป็นจริง ช่วงเวลาเพียงไม่กี่วินาทีหลังเริ่ม Go Around ถือเป็นหนึ่งในช่วงที่นักบินมีภาระงานสูงที่สุดของการบินทั้งเที่ยวบิน และหากการประสานงานหรือการควบคุมอากาศยานไม่เป็นไปตามที่ควร เหตุการณ์ไม่คาดคิดก็อาจเกิดขึ้นได้ เหตุการณ์เกิดอะไรขึ้น เที่ยวบิน CX509 ของ Cathay Pacific ใช้เครื่อง Airbus A330-300 เดินทางจากกรุงโตเกียวไปยังฮ่องกง ขณะทำการบินเข้าลงจอดบนรันเวย์ 07R สภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย รายงานเบื้องต้นของหน่วยสอบสวนระบุว่า เมื่อเหลือความสูงประมาณ 200 ฟุต กัปตันจึงตัดสินใจ รับการควบคุมเครื่องบิน (Take Over Control) และสั่งทำ Go Around อย่างไรก็ตาม เครื่องยังคงลดระดับต่อ ก่อนที่ส่วนท้ายของลำตัวจะสัมผัสพื้นรันเวย์ จากนั้นเครื่องบินไต่กลับขึ้นไป และลงจอดได้อย่างปลอดภัยในความพยายามครั้งที่สอง ผู้โดยสารและลูกเรือทั้งหมดปลอดภัย จุดสำคัญไม่ได้อยู่ที่ …

ทำไมเครื่องบินยังมีเชื้อเพลิงกว่า 1 ตัน แต่กลับประกาศ MAYDAY?

by Captain Sopon P.Aviation Industry & Trends July 28, 2026July 28, 2026No Comments

บทเรียนจากเหตุการณ์ Iberia Express Airbus A320 ที่สนามบิน Tenerife โดย Capt. Sopon P.Aviation Explained หลายคนอาจสงสัยว่า “เครื่องบินยังมีน้ำมันตั้งกว่า 1 ตัน ทำไมต้องประกาศ Mayday?” เมื่อไม่นานมานี้ เครื่องบิน Airbus A320 ของสายการบิน Iberia Express ซึ่งทำการบินจาก Madrid ไปยัง Tenerife North ต้องเผชิญสถานการณ์ที่น่าสนใจด้านการบริหารเชื้อเพลิง เหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดจากเครื่องยนต์ขัดข้อง ไม่ได้เกิดจากการรั่วของเชื้อเพลิง และไม่ได้เกิดจากการคำนวณผิดพลาดอย่างชัดเจน แต่เกิดจากสิ่งที่นักบินทั่วโลกต้องเผชิญอยู่เสมอ “การเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ระหว่างการบิน” เหตุการณ์เกิดอะไรขึ้น เที่ยวบินกำลังลดระดับเข้าสู่สนามบิน Tenerife North แต่สนามบินกำลังใช้ Low Visibility Procedures (LVP) เนื่องจากทัศนวิสัยต่ำ ลูกเรือต้องบินรอ (Holding) ประมาณ 25 นาที เมื่อได้รับอนุญาตให้เข้าทำการบินลงจอด กลับพบว่าทัศนวิสัยยังไม่เพียงพอ จึงต้องทำ Go …