การบิน Archives

ผู้บริหารสูงสุด และความมุ่งมั่นขององค์กรต่อ SMS

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations February 12, 2026February 12, 2026No Comments

การผลักดันวัฒนธรรมความปลอดภัย ต้องอาศัยความมุ่นมั่นในการที่จะดำเนินการอย่างต่อเนื่อง สม่ำเสมอ และมั่นคงต่อการรักษาระบบบริหารความปลอดภัยขององค์กรตามแนวทางที่วางไว้ ความรับผิดชอบของผู้บริหารสูงสุด และความมุ่งมั่นขององค์กรต่อ SMS ENG version click here จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องตระหนักว่า Safety Management System (SMS) เป็นระบบที่ขับเคลื่อนจากบนลงล่าง (Top-Down Driven System) โดย Accountable Manager เป็นผู้ที่มีความรับผิดชอบสูงสุดต่อการนำระบบไปใช้ (Implementation) การกำกับดูแลให้เป็นไปตามข้อกำหนด (Compliance) และการธำรงรักษาประสิทธิผลของระบบอย่างต่อเนื่อง หากปราศจากความมุ่งมั่นอย่างแท้จริง การแสดงบทบาทผู้นำอย่างชัดเจน และความเป็นเจ้าของระบบจาก Accountable Manager แล้ว SMS จะไม่สามารถดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม ความปลอดภัยมิใช่หน้าที่ของผู้บริหารเพียงฝ่ายเดียว แต่เป็น ความรับผิดชอบร่วมกันของบุคลากรทุกระดับในองค์กร ซึ่งต้องอาศัยการมีส่วนร่วมอย่างจริงจังจากพนักงานทุกคน วัฒนธรรมการรายงาน และตัวชี้วัดด้านความปลอดภัย การไม่มีรายงานเหตุการณ์ (Occurrence Reports)ไม่ได้หมายความว่าองค์กรมีการปฏิบัติงานที่ปลอดภัย ในทำนองเดียวกัน การมีรายงานจำนวนมากก็ไม่ได้หมายความว่าองค์กรนั้นไม่ปลอดภัย จากประสบการณ์ด้านการจัดการความปลอดภัย พบว่าอุบัติเหตุจำนวนมากเกิดจากเหตุการณ์หรือความผิดปกติระหว่างการปฏิบัติงานที่ไม่ได้รับการรายงาน ทำให้ความเสี่ยงที่แฝงอยู่ (Latent Conditions) ค่อย ๆ …

อยากเป็นนักบินต้องทำอย่างไร

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career February 7, 2026February 7, 2026No Comments

ปัจจุบันอาชีพนักบินเปิดกว้างมากขึ้น สำหรับผู้ที่จบปริญญา ตรีจากมหาวิทยาลัย หรือคณะที่ไม่ได้มีหลักสูตรการบิน สามารถ เป็นนักบินพาณิชย์ได้ โดยการสมัครเป็นนักบินฝึกหัดกับสายการ บินต่าง ๆ ที่จะมีการประกาศรับสมัครนักบิน อยู่เรื่อย ๆ เราเรียก การรับสมัครนักบินในกลุ่มนี้ว่า “Student Pilot” กลุ่ม Student Pilot นั้น หากผ่านการคัดเลือก บริษัทก็จะส่งตัวไปเข้ารับการฝึก เพื่อเป็นนักบินกับโรงเรียนการบินต่างๆ ที่มีข้อตกลงไว้กับบริษัท การฝึกก็จะเป็นไปตามลำดับขั้นตอนเพื่อให้ได้รับใบอนุญาต นักบินพาณิชย์ตรีหลังจากนั้นจึงจะบรรจุเข้าเป็นพนักงานของสาย การบินและเข้ารับการฝึกตามมาตรฐานของแต่ละสายการบินต่อ ไป ส่วนข้อกำหนดในการรับเข้าทำงานนั้นก็จะแตกต่างกันออกไป ในแต่ละสายการบิน รวมทั้งข้อผูกมัดหลังจากฝึกบินเสร็จแล้วก็ แตกต่างกันไป เช่น หากฝึกเสร็จแล้ว ต้องทำการบินกับบริษัทฯ ไม่น้อยกว่า กี่ปี หรือหากลาออกก่อนกำหนดเวลาที่ตั้งไว้ใน สัญญาผูกพันจะต้องชดใช้ค่าเล่าเรียนที่บริษัทฯออกให้ก่อนเป็น เงินเท่าไหร่ เป็นต้น หรือบางสายการบินอาจใช้วิธีหักเงินเดือน เพื่อคืนค่าเล่าเรียนที่บริษัทออกให้ ปัจจุบันมีหลายมหาวิทยาลัยเปิดสอนหลักสูตรต่าง ๆ เกี่ยวกับ นักบินพาณิชย์พร้อมกับปริญญาบัตรวิชาชีพไม่ว่าจะเป็นคณะ 18วิศวกรรมศาสตร์ หรือ คณะวิทยาศาสตร์ โดยนักศึกษาที่จบ หลักสูตรนักบินพาณิชย์จะต้องผ่านการฝึกบินโดยโรงเรียนการบิน ที่ทำพันธสัญญาร่วมกับมหาวิทยาลัย ซึ่งโรงเรียนการบินเหล่านั้น ก็ต้องได้รับรองจากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย …

Read more “อยากเป็นนักบินต้องทำอย่างไร”

Wheels and Brakes

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology December 25, 2025December 29, 2025No Comments

โบอิ้ง 747 ไม่มี Brake Fans สำหรับลดอุณหภูมิของเบรคเครื่องบิน โบอิ้ง 747 มีล้อที่ติดตั้งเบรคอยู่ 16 ล้อ มีแค่สองล้อหน้าที่ไม่มีเบรคติดตั้งอยู่ที่ล้อ (เครื่องบินส่วนใหญ่) ไม่ติดตั้งระบบเบรคที่ล้อหน้า เพราะล้อหน้าเล็ก (ถูกทำให้เล็ก เพราะไม่จำเป็นต้องใหญ่ มันไม่ได้รับน้ำหนักส่วนใหญ่ของเครื่องบิน) การติดตั้งเบรคที่ล้อหน้าจะทำให้ล้อมีความเครียดสูงมากหรือรับน้ำหนักตัวของเครื่องบินแทบทั้งหมดเมื่อมีการเบรค มันจึงไม่ค่อยจำเป็น ผมเข้าใจว่างั้นนะ ล้อหน้าภาษาอังกฤษเรียกว่า Nose Landing Gear เรียกเหมือน ๆ กันในทุกแบบของเครื่องบิน ส่วนล้อบริเวณปีกหรือลำตัว ก็เรียกแตกต่างกันไปบ้าง เช่น Main Landing Gears, Body Gears หรือ Wing Gears จำนวนล้อ สัมพันธ์กับ น้ำหนักของเครื่องบินเครื่องบินที่มีน้ำหนักตัวมาก ๆ เมื่อวิ่งขึ้น Takeoff Weight หรือ น้ำหนักสูงสุดในการลงสนาม Maximum Landing Weight สูง ๆ เครื่องบินก็จะมีจำนวนล้อบริเวณลำตัวหรือที่ปีกจำนวนมากขึ้น ทั้่งนี้เพื่อรองรับน้ำหนักในขณะกระแทกพื้น …

ทำไมบางคน “สอบตก” ทั้งที่ดูพร้อมกว่าคนอื่น

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career December 15, 2025December 14, 2025No Comments

ห้องสัมภาษณ์นักบินไม่ใช่สนามสอบความรู้และไม่ใช่เวทีแสดงความเก่ง หลายคนเดินเข้ามาพร้อมแฟ้มเอกสารหนาชั่วโมงบินครบผลการเรียนดีภาษาอังกฤษดีและเตรียมคำตอบมาอย่างเป็นระบบ แต่กลับเดินออกไปพร้อมคำว่า“ไม่ผ่านการสัมภาษณ์” จากมุมของคนคุมห้องเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกเลย เราไม่ได้คัด “คนที่เตรียมตัวดีที่สุด” ในฐานะผู้สัมภาษณ์นักบินสิ่งที่เรามองหา ไม่ใช่คนที่ตอบคำถามได้เป๊ะที่สุดแต่คือคนที่ จะปลอดภัยที่สุด เมื่ออยู่ในระบบการบินจริง 10–20 นาทีในห้องสัมภาษณ์อาจดูสั้นสำหรับผู้สมัครแต่เพียงพอสำหรับกรรมการในการเห็นสิ่งที่ซ่อนอยู่หลังคำตอบ เพราะนักบินไม่ได้ทำงานในสภาวะที่มีเวลาเตรียมคำตอบล่วงหน้าการบินคือการตัดสินใจในปัจจุบันภายใต้ข้อมูลไม่ครบและความกดดันจริง สิ่งที่เราฟัง…ไม่ใช่แค่คำตอบ ในทุกคำถามสิ่งที่สำคัญกว่าคำตอบ คือ บางคนตอบถูกทุกข้อแต่เต็มไปด้วยสัญญาณของความตึงเครียดการกลัวผิดและความพยายามจะ “เดาใจกรรมการ” จากมุมคนคุมห้องนี่คือ Red Flag ความมั่นใจที่มากเกินไป ก็เป็นเหตุให้ตกได้ ผู้สมัครจำนวนไม่น้อยพยายามแสดงความมั่นใจให้มากที่สุดพูดเร็ว พูดเยอะย้ำว่าตนเองเคยเจอสถานการณ์ยากแค่ไหน แต่ในโลกการบินความมั่นใจที่ไม่เปิดพื้นที่ให้คนอื่นคือความเสี่ยง นักบินพาณิชย์ทำงานแบบ Multi-Crewทุกการตัดสินใจต้องผ่านการตรวจทานและยอมรับความเห็นที่แตกต่าง คนที่ “เชื่อมั่นตนเองมากเกินไป”มักไม่ฟังและมักไม่รู้ตัวว่า กำลังพาความเสี่ยงขึ้นเครื่องไปด้วย ทำไมคนที่ดูพร้อม จึงมักพลาด ผู้สมัครที่เตรียมตัวมามากมักติดกับดักอย่างหนึ่งโดยไม่รู้ตัวนั่นคือ การยึดติดกับคำตอบที่ซ้อมมา เมื่อคำถามไม่ตรงกับสิ่งที่เตรียมสมองจะเริ่มลังเลร่างกายจะเริ่มแสดงอาการสายตาหลบมือขยับเสียงเปลี่ยน สิ่งเหล่านี้ ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญก็เห็นได้และสำหรับคนที่คุมห้องสัมภาษณ์สัญญาณเหล่านี้ชัดเจนมาก ห้องสัมภาษณ์ คือ Cockpit จำลอง เราไม่เคยมองหานักบินที่ “ไม่เคยพลาด”แต่เรามองหาคนที่ การสัมภาษณ์ จึงไม่ต่างจาก CRM บนโต๊ะเราอยากเห็นว่าถ้าเกิดความไม่ชัดเจนขึ้นคุณจะจัดการกับมันอย่างไร สอบตก ไม่ได้แปลว่าไม่เหมาะกับการบิน การไม่ผ่านการสัมภาษณ์ไม่ได้ตัดสินคุณค่าของชีวิตใคร แต่สะท้อนว่าในช่วงเวลานั้นบุคลิก ทัศนคติ หรือวิธีคิดของคุณอาจยังไม่ตรงกับความเสี่ยงที่องค์กรพร้อมรับ บางคนสอบตกวันนี้แต่กลับมาใหม่อย่างแข็งแรงกว่าเดิมและกลายเป็นนักบินที่ดีมากในวันข้างหน้า …

What Pilots Must Think About, The Risks, and How to Operate Safely

Winter Operations, The Risks & Operation Safety

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations December 6, 2025December 6, 2025No Comments

Read the ENG version, click here ฤดูหนาว (Winter Operations) เป็นช่วงที่ “ปัจจัยแวดล้อม” กลายเป็นศัตรูเงียบของนักบินโดยตรง ไม่ใช่แค่เรื่องอากาศหนาว แต่คือ น้ำแข็ง ความหนาแน่นอากาศ การยึดเกาะรันเวย์ และ Time Pressure ที่เพิ่มความเสี่ยงแบบทวีคูณ ✅ 1) “นักบินต้องคิดอะไรเป็นพิเศษในฤดูหนาว” 1.1 Ice = ศัตรูอันดับหนึ่ง “แค่น้ำแข็งบาง ๆ หนาเท่ากระดาษทราย ก็ลด Lift ได้มากกว่า 30%” 1.2 Aircraft Performance เปลี่ยนไปครบทุกมิติ 1.3 Operational Tempo จะ “อัดแน่นผิดปกติ” ⚠️ 2) ความเสี่ยงสำคัญใน Winter Operations 2.1 De-icing / Anti-icing Failure 2.2 …

A Beginner’s Aviation Glossary

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Flight Training & Skills November 17, 2025November 19, 2025No Comments

เปิดประตูสู่โลกการบินด้วย A Beginner’s Aviation Glossary คู่มือศัพท์การบินฉบับเข้าใจง่าย สำหรับผู้ที่อยากเริ่มต้นเรียนรู้เรื่องการบินอย่างเป็นระบบ ไม่ว่าคุณจะเป็นนักบินฝึกหัด นักเรียนการบิน พนักงานอำนวยการบิน ผู้สนใจเครื่องบิน หรือแม้แต่ผู้อ่านทั่วไปที่อยากรู้ว่าศัพท์การบินต่าง ๆ หมายความว่าอย่างไร หนังสือเล่มนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจทุกคำพื้นฐานที่ใช้ในอุตสาหกรรมการบินอย่างชัดเจน จุดเด่นของหนังสือเล่มนี้คือ คำอธิบายภาษาไทยควบคู่กับคำแปลภาษาอังกฤษ เพื่อให้ผู้อ่านได้เรียนรู้เนื้อหาการบินและพัฒนาทักษะภาษาไปพร้อมกัน เพิ่มความมั่นใจในการอ่านคู่มือการบิน เอกสาร ICAO รวมถึงการเตรียมตัวสอบ หรือทำงานในสายอาชีพด้านการบินในอนาคต เขียนโดย กัปตันโสภณ พิฆเนศวร นักบินพาณิชย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยการบิน และที่ปรึกษางานปฏิบัติการบินระดับประเทศ หนังสือเล่มนี้จึงไม่ใช่เพียง “พจนานุกรมการบิน” แต่เป็นคู่มือล้ำค่าที่เกิดจากประสบการณ์จริงกว่า 30 ปีในการบิน การสอน และการบริหารงานด้านความปลอดภัยการบิน หากคุณกำลังมองหาหนังสือที่ช่วยปูพื้นฐานการบินอย่างถูกต้อง เข้าใจง่าย และใช้ได้จริง ทั้งเพื่อการเรียน การสอบ หรือการทำงาน — หนังสือเล่มนี้คือจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดสำหรับการเดินทางบนเส้นทางการบินของคุณ

Takeoff หรือ Landing: อะไรยากกว่าและเสี่ยงกว่ากัน?

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Flight Safety & Regulations, Pilot Life & Career September 19, 2025December 6, 2025No Comments

Takeoff or Landing: Which is More Difficult and Riskier? หลายคนที่ไม่ใช่นักบินมักจะคิดว่าการลงจอด (Landing) คือช่วงเวลาที่อันตรายที่สุดของการบินMany non-pilots often believe that landing is the riskiest phase of flight. แต่ในความเป็นจริง ตามทฤษฎีการบินและสถิติด้านอุบัติเหตุทางอากาศ ช่วงการวิ่งขึ้นจากรันเวย์ (Takeoff) กลับเป็นช่วงที่มีความเสี่ยงสูงกว่าอย่างชัดเจนIn reality, however, aviation theory and accident statistics show that takeoff carries significantly higher risk. ความรู้สึก vs ความจริง Perception vs Reality การลงจอดสำหรับนักบินถือว่ายากกว่า takeoff เพราะต้องควบคุมเครื่องบินจากท้องฟ้าอันกว้างใหญ่ลงสู่รันเวย์ที่มีความกว้างเพียง 40–60 เมตรFor pilots, landing …

Key Personal Factors ที่กรรมการใช้พิจารณาในห้องสัมภาษณ์นักบิน

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Pilot Life & Career September 13, 2025September 13, 2025No Comments

ในการสัมภาษณ์นักบิน สิ่งที่กรรมการมองหาไม่ได้มีแค่ความรู้ด้านเทคนิคหรือทักษะการบินเท่านั้นครับ แต่ยังรวมถึง ลักษณะส่วนบุคคล ที่สะท้อนว่า ผู้สมัครมีศักยภาพในการพัฒนาไปเป็นนักบินอาชีพได้จริงหรือไม่ ปัจจัยเหล่านี้สามารถแบ่งออกเป็น 4 ด้านหลัก หรือที่เรียกว่า Key Personal Factors ได้แก่ สรุป Key Personal Factors ไม่ได้เป็นเพียงเกณฑ์การประเมินในห้องสัมภาษณ์ แต่ยังสะท้อนว่า ผู้สมัครมีคุณสมบัติที่พร้อมจะเติบโตในอาชีพนักบินหรือไม่ การเตรียมตัวที่ดีจึงไม่ใช่เพียงการอ่านหนังสือสอบ แต่รวมถึงการฝึก คิด ฟัง พูด สังเกต ปรับตัว และทำงานร่วมกับผู้อื่น อย่างมืออาชีพ Key Personal Factors in Pilot Interviews During a pilot interview, examiners are not only evaluating technical knowledge or flying skills. They also assess personal characteristics …

คุณสมบัติสำคัญของผู้สมัครนักบิน: Motivation, Attitude/Appearance, Judgement และ Self-Knowledge

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Pilot Life & Career August 31, 2025September 21, 2025No Comments

การสอบสัมภาษณ์นักบินไม่ใช่เพียงการทดสอบความรู้ด้านวิชาการหรือทักษะการบินเท่านั้น แต่ยังเป็นการวัด “คุณสมบัติภายใน” ที่บ่งบอกว่าผู้สมัครมีความพร้อมแค่ไหนที่จะก้าวเข้าสู่วิชาชีพที่มีความรับผิดชอบสูง ในการคัดเลือกนักบิน มักมีเกณฑ์การประเมินด้านบุคลิกภาพและจิตวิทยาที่สำคัญอยู่ 4 หัวข้อ ได้แก่ Motivation, Attitude/Appearance, Judgement และ Self-Knowledge 1. Motivation – แรงจูงใจ Motivation คือสิ่งที่ผลักดันให้ผู้สมัครอยากเป็นนักบิน คำตอบไม่จำเป็นต้องสวยหรู แต่ต้อง “จริงใจ” และสะท้อนตัวตนว่าทำไมถึงเลือกเส้นทางนี้ แรงจูงใจที่มักสร้างความประทับใจคือการอยากเรียนรู้ อยากท้าทาย และอยากรับผิดชอบงานที่เกี่ยวกับความปลอดภัย ไม่ใช่เพียงเพราะชื่อเสียงหรือรายได้ สิ่งสำคัญคือ การตอบอย่างตรงไปตรงมา เช่น “ผมชอบเทคโนโลยีและการแก้ปัญหา จึงอยากทำงานที่ได้ใช้ทักษะเหล่านี้ในสภาพแวดล้อมจริง” มากกว่าคำตอบที่ท่องมาเพื่อเอาใจกรรมการ 2. Attitude/Appearance – ทัศนคติและการแสดงออก Attitude คือสิ่งที่อยู่ภายใน เป็นวิธีคิด ความเชื่อ หรือความรู้สึกของเราAppearance คือสิ่งที่แสดงออกมาภายนอก ผ่านการพูด น้ำเสียง การนั่ง การยืน หรือแม้แต่การสบตา แม้เราจะไม่สามารถอ่านใจผู้สมัครได้ทั้งหมด แต่ “การแสดงออก” เป็นสิ่งที่กรรมการใช้ตัดสินเป็นหลัก เพราะมันสะท้อนความมั่นใจ ความสุขุม …

ใบอนุญาตนักบิน (Pilot Licence) ประเภทและรายละเอียดในแต่ละภูมิภาค: ไทย (CAAT), FAA, EASA

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career August 31, 2025August 31, 2025No Comments

เส้นทางการเป็นนักบินที่ได้รับใบอนุญาตอย่างเป็นทางการ (certificated pilot) ทั่วโลก มีขั้นตอนคล้ายกัน คือ เริ่มจากการเรียนการบินพื้นฐาน → ได้ใบอนุญาต Private/Commercial → สะสมประสบการณ์ → สอบ/ฝึกจนได้ Airline Transport Licence แต่รายละเอียดปลีกย่อย เช่น อายุขั้นต่ำ จำนวนชั่วโมงบิน การตรวจแพทย์ ระบบการอบรม และการแปลงใบอนุญาต (conversion/validation) จะแตกต่างกันไปตามหน่วยงานกำกับดูแลบทความนี้จะเปรียบเทียบ ประเทศไทย (CAAT), สหรัฐอเมริกา (FAA) และ ยุโรป (EASA / Part-FCL) คำศัพท์พื้นฐาน 1) ประเภทใบอนุญาตหลัก (ที่ทุกระบบมีเหมือนกัน) 2) อายุขั้นต่ำ ชั่วโมงบิน และการสอบ FAA (สหรัฐอเมริกา) EASA (ยุโรป – Part-FCL) Thailand (CAAT) สรุป: จุดต่างที่เห็นชัดคือ FAA มี …