pilot Archives - Insight Flying

Wheels and Brakes

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology December 25, 2025December 29, 2025No Comments

โบอิ้ง 747 ไม่มี Brake Fans สำหรับลดอุณหภูมิของเบรคเครื่องบิน โบอิ้ง 747 มีล้อที่ติดตั้งเบรคอยู่ 16 ล้อ มีแค่สองล้อหน้าที่ไม่มีเบรคติดตั้งอยู่ที่ล้อ (เครื่องบินส่วนใหญ่) ไม่ติดตั้งระบบเบรคที่ล้อหน้า เพราะล้อหน้าเล็ก (ถูกทำให้เล็ก เพราะไม่จำเป็นต้องใหญ่ มันไม่ได้รับน้ำหนักส่วนใหญ่ของเครื่องบิน) การติดตั้งเบรคที่ล้อหน้าจะทำให้ล้อมีความเครียดสูงมากหรือรับน้ำหนักตัวของเครื่องบินแทบทั้งหมดเมื่อมีการเบรค มันจึงไม่ค่อยจำเป็น ผมเข้าใจว่างั้นนะ ล้อหน้าภาษาอังกฤษเรียกว่า Nose Landing Gear เรียกเหมือน ๆ กันในทุกแบบของเครื่องบิน ส่วนล้อบริเวณปีกหรือลำตัว ก็เรียกแตกต่างกันไปบ้าง เช่น Main Landing Gears, Body Gears หรือ Wing Gears จำนวนล้อ สัมพันธ์กับ น้ำหนักของเครื่องบินเครื่องบินที่มีน้ำหนักตัวมาก ๆ เมื่อวิ่งขึ้น Takeoff Weight หรือ น้ำหนักสูงสุดในการลงสนาม Maximum Landing Weight สูง ๆ เครื่องบินก็จะมีจำนวนล้อบริเวณลำตัวหรือที่ปีกจำนวนมากขึ้น ทั้่งนี้เพื่อรองรับน้ำหนักในขณะกระแทกพื้น …

จากโคไพลอตไปเป็นกัปตัน

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career December 15, 2025December 15, 2025No Comments

ผมได้รับการโปรโมทเป็นกัปตันของการบินไทยในปี 2006วันที่ติดสี่ขีดบนบ่าอย่างเป็นทางการคือ 16 กันยายน ถ้านับตั้งแต่วันที่ผมก้าวออกจากโรงเรียนการบินวันนั้นเท่ากับว่าผมใช้เวลาอยู่ในอาชีพนักบินมาแล้ว กว่า 12 ปี หลายคนอาจถามว่า ช้าไหมคำตอบคือ ไม่ช้า และก็ไม่เร็วแต่มันคือเส้นทางที่สะท้อนโครงสร้างของอาชีพนักบินในยุคนั้นได้ชัดเจนมาก ในสมัยก่อน กฎระเบียบของการบินไทยกำหนดไว้อย่างชัดเจนว่าผู้ที่จะได้รับการพิจารณาเป็นนักบินที่หนึ่ง (Captain) จะต้อง เงื่อนไขแรก—“เป็นนักบินไม่น้อยกว่า 8 ปี”—ในทางปฏิบัติ มีการตีความกันอยู่พักใหญ่สุดท้ายข้อสรุปก็คือ นับตั้งแต่จบโรงเรียนการบิน ส่วนเงื่อนไขที่สองนั้นชัดเจนกว่าการจะเป็น Senior Co-Pilot ได้ ต้องสอบผ่านและได้รับ ATPLหรือที่นักบินสมัยก่อนเรียกกันติดปากว่า D License เหตุผลที่เรียกเช่นนั้นก็เพราะเลขที่ใบอนุญาต ATPL ของไทยจะขึ้นต้นด้วยอักษร Dเช่น D-0001, D-0123 เป็นต้น ทำไมการเป็นกัปตันถึง “ช้า” สิ่งที่คนภายนอกมักไม่เข้าใจคือการเป็นกัปตันไม่ได้ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติส่วนบุคคลอย่างเดียว แต่มันขึ้นอยู่กับ “ความต้องการกัปตันของสายการบินในช่วงเวลานั้น” เป็นหลัก ตัวแปรมีหลายอย่าง เช่น ถ้าสายการบินต้องการกัปตันจำนวนมากการฝึกก็จะถูกเร่งให้เร็วขึ้นแต่ถ้าไม่จำเป็น ก็ต้องรอ ในช่วงที่ผมเข้ามาเป็นนักบินการบินไทยรับนักบินใหม่ปีละหลายชุดเมื่อครบคุณสมบัติ ก็จะ ทยอยฝึกกัปตันตามลำดับรุ่น ปัญหาคือเมื่อถึงเวลาที่ผมครบเกณฑ์ 8 ปียังมีรุ่นพี่ค้างอยู่ก่อนหน้าผมอีก เกือบห้าสิบคน นั่นหมายความว่า ต่อให้คุณ …

Read more “จากโคไพลอตไปเป็นกัปตัน”

Darkside of Aviation

by Captain Sopon P.Aviation & Flying December 5, 2025December 5, 2025No Comments

หนังสือ Dark Side of Aviation มีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย และ ภาษาอังกฤษENGLISH version Dark Side of Aviation CLICK HERE Darkside of Aviation การบินมักถูกยกย่องว่าเป็นชัยชนะของมนุษย์เหนือแรงโน้มถ่วง—โลกของความแม่นยำ ระเบียบวินัย และเช็กลิสต์ที่ไร้ที่ติแต่ใต้โลหะที่ขัดจนเงา และบรีฟฟลाइटที่สมบูรณ์แบบยังมีอีกโลกหนึ่งซ่อนอยู่โลกที่ไม่มีพาดหัวข่าว ไม่มีเสียงปรบมือโลกที่ความกดดันเงียบงัน ความผิดพลาดมองไม่เห็นและบาดแผลไม่เคยปรากฏบนผิวของตัวเครื่อง ในโลกซ่อนเร้นนี้ การตัดสินใจเกิดขึ้นในช่องว่างระหว่างจังหวะหัวใจกับสัญชาตญาณความผิดพลาดเติบโตอย่างเงียบงัน ไม่ใช่เพราะความไม่รู้—แต่เพราะความล้า วัฒนธรรม ความภาคภูมิและความจำเป็นของมนุษย์ที่จะ “อดทนอีกหน่อย”อีกหนึ่งกะ อีกหนึ่งคืน อีกหนึ่งไฟลท์บางครั้งอันตรายมาจากท้องฟ้าแต่บ่อยครั้งกว่านั้น มันเริ่มจากข้างใน หนังสือเล่มนี้คือการเดินทางลงไปใต้กระแสน้ำที่ไม่มีใครมองเห็นลงไปในจิตวิทยา วัฒนธรรม และเงามืดที่อยู่เบื้องหลัง SOPs และเครื่องแบบที่เงางามไม่ใช่เพื่อกล่าวหาไม่ใช่เพื่อทำให้หวาดกลัวแต่เพื่อเผยให้เห็นสถาปัตยกรรมที่ไม่มีใครพูดถึง—แรงกดดัน ความคาดหวัง ลำดับชั้น และขีดจำกัดของมนุษย์ซึ่งกำหนดทุกชีวิตที่ทำให้อากาศยานลอยอยู่บนฟ้า ในที่แห่งนี้ ผู้ร้ายไม่ใช่ “คน”แต่เป็นแรงกดทับ ระบบ และบรรทัดฐานเงียบงันที่สั่งสมมานานหลายทศวรรษและฮีโร่ก็ไม่ใช่ผู้ที่ฝ่าพายุลงจอดอย่างงดงามแต่คือผู้ที่รอดชีวิตภายใต้น้ำหนักที่ไม่มีเช็กลิสต์ใดช่วยปลดได้ ถ้าการบินคือศิลปะแห่งความเสี่ยงที่ควบคุมได้ด้านมืดของมันก็คือศิลปะแห่งการแบกรับสิ่งที่ไม่มีใครเอ่ยถึงจนกว่าสักอย่าง…จะขาดผึง ยินดีต้อนรับสู่ที่แห่งซึ่ง ท้องฟ้า…ไม่ใช่สิ่งเดียวที่อาจร่วงหล่นลงมา ทุกระบบที่ดูสมบูรณ์… ล้วนมีรอยร้าวที่ซ่อนอยู่การบินก็เช่นกัน ภายใต้ความแม่นยำระดับวินาทียังมีความลังเลของคนทำงานภายใต้ความเงียบในห้องนักบินยังมีคำถามที่โคไพลอตไม่เคยกล้าพูดภายใต้กฎระเบียบที่เข้มงวดยังมีช่องว่างที่ถูกปล่อยให้มีอยู่ หนังสือเล่มนี้ไม่เพียงเล่าเรื่องด้านมืดแต่ยังตั้งคำถามกับ “ความจริง” …

Dark Side of Aviation

by Captain Sopon P.Aviation & Flying December 5, 2025December 7, 2025No Comments

“Dark Side of Aviation” eBook is NOW available on Kobo and Apple Books หนังสือมีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย กดที่นี่“Dark Side of Aviation” available in two versions: ENG and THAI versions Aviation is often celebrated as mankind’s triumph over gravity—a world of precision, discipline, and immaculate checklists.But beneath the polished metal and perfect briefings lies another world.A world without …

Co-pilot ในดวงใจ

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Pilot Life & Career December 2, 2025December 4, 2025No Comments

(เรียบเรียงใหม่จากต้นฉบับปี 2016 ในหนังสือ A Pilot Part II) แม้ว่าปัจจุบันผมจะไม่ได้ทำการบินแล้ว แต่ก็ไม่รู้ทำไมอยู่ ๆ วันนี้ ผมก็นึกถึงหัวข้อว่า “co-pilot ในดวงใจ” ที่เคยเขียนไว้ตั้งแต่หลายปีก่อนขึ้นมานักบินผู้ช่วยแบบไหนกันนะ ที่กัปตันอย่างเราจะอยากบินด้วย? เขาควรมีคุณสมบัติอย่างไร? “ในยุคสมัยนี้ กับนักบินรุ่นใหม่ ๆ ในปัจจุบัน เรียกว่า รุ่นลูกที่เป็นคลื่นลูกใหม่ทางการบินแล้ว กัปตันก็เป็นกัปตันรุ่นใหม่ๆ บรรยากาศการทำงานในห้องนักบินก็คงจะเปลี่ยนไปเยอะแล้ว แต่เชื่อเถอะว่า ในใจของกัปตันไม่ว่าจะเก่าหรือใหม่ มีบ้างนะที่จะคิดแบบนี้” โดยนิสัยส่วนตัว ผมเป็นคนไม่ค่อยเรื่องมาก ไม่ได้ตั้งเงื่อนไขว่า co-pilot ที่บินด้วยต้องเป็นคนแบบนั้นแบบนี้ถึงจะทำงานด้วยกันได้ แต่ถ้าถามว่า “แบบไหนที่ผมอยากบินด้วยมากที่สุด?” ก็คงตอบแบบนี้ครับ “ไม่ต้องรู้ใจ… แต่ต้องรู้งาน” นักบินใหม่หลายคนมักคิดว่า ถ้ายิ้มให้บ่อย ๆ ทำตัวให้ถูกใจ ทำอะไรก็เอาใจกัปตันไว้ก่อน แบบนั้นจะทำงานง่ายกว่า ผมเข้าใจนะ เพราะทุกคนอยากให้บรรยากาศบนเครื่องราบรื่น แต่พูดตรง ๆ เลยครับ—ถ้ามาเอาใจมากเกินไป ผมรำคาญ สิ่งที่ผมอยากเห็นไม่ใช่ “การรู้ใจ” แต่คือ “การรู้งาน” การทำงานบนพื้นฐานของกฎ …

Read more “Co-pilot ในดวงใจ”

Flying Through Heavy Rain and Low Visibility

by Captain Sopon P.Aviation & Flying November 21, 2025November 21, 2025No Comments

✈️ ถ้าฝนตกหนักเครื่องบินลงไม่ได้… นักบินทำอะไรได้บ้าง? #เล่าเรื่องจากห้องนักบิน หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์นั่งเครื่องใกล้จะถึงปลายทาง แต่จู่ ๆ กัปตันประกาศว่า“เนื่องจากสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย เครื่องบินยังไม่สามารถทำการร่อนลงได้ ขอให้ผู้โดยสารรอสักครู่ครับ” สำหรับผู้โดยสาร นั่นอาจทำให้รู้สึกกังวลแต่สำหรับนักบิน—นี่คือสถานการณ์ที่เราฝึกซ้อมมาเป็นร้อยเป็นพันครั้ง 🌧️ ฝนตกหนัก เมฆต่ำ ลงไม่ได้ นักบินทำอย่างไร? เวลามีฝนตกหนักแบบ “ผืนใหญ่” บดบังทั้งสนามบิน นักบินจะต้องตัดสินใจอย่างเป็นขั้นตอน โดยมีหลายตัวเลือกที่ปลอดภัย: 1) บินวนรอ (Holding) อยู่บนฟ้า ถ้าพยากรณ์บอกว่าฝนจะซาลงในไม่กี่นาทีนักบินจะนำเครื่องเข้าระบบ Holding Pattern—เหมือนบินวนเป็นลูปใหญ่ ๆ ที่กำลังดี ไม่ชันไม่หักโค้งเราจะลดความเร็วลงเพื่อประหยัดน้ำมัน และคอยฟังข้อมูลอากาศจากหอบังคับการบินทุกนาที ผู้โดยสารบางคนอาจรู้สึกว่าเครื่องบิน “ลอย ๆ” หรือ “ค่อย ๆ เลี้ยว” นั่นคือช่วง holding นั่นเอง 2) ขึ้นไปใหม่แล้วค่อยมาลองครั้งที่สอง (Second Approach) ถ้าผ่าน approach แรกแล้วไม่เห็นรันเวย์ตามเกณฑ์ นักบินจะดันคันเร่งขึ้น “Go-Around”แล้วค่อยกลับเข้ามาใหม่ด้วยเส้นทางที่ปลอดภัยที่สุดนี่ไม่ใช่เหตุฉุกเฉิน แต่เป็นการบินปกติที่ทำทุกวัน—เพียงแต่ผู้โดยสารบางคนไม่คุ้นเคยเท่านั้น(อ่านเรื่อง Go-Around ทำไมถึงสำคัญที่นี่) …

ระบบอัตโนมัติ คือ มิตร หรือ ศัตรู

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology, Flight Safety & Regulations, Pilot Life & Career November 11, 2025November 26, 2025No Comments

Automation and Pilots: Friend or Foe? ระบบอัตโนมัติ กับ นักบิน — มิตรหรือศัตรู? In modern aviation, automation has become an inseparable part of flight operations. From the moment an aircraft leaves the gate until it reaches the destination, systems such as autopilot, autothrottle, and flight management computers handle most of the routine tasks that were once performed …

Type Rated vs Non-Type Rated นักบินต่างกันอย่างไร?

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career November 8, 2025November 8, 2025No Comments

ในวงการการบิน คำว่า “Type Rated” และ “Non-Type Rated” มักถูกใช้เพื่ออธิบายระดับคุณสมบัติของนักบิน ว่านักบินคนนั้นผ่านการฝึกอบรมเฉพาะสำหรับเครื่องบินประเภทใดแล้วหรือยัง ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมากต่อเส้นทางอาชีพ ต้นทุนการฝึก และโอกาสในการทำงานของนักบินแต่ละคน มาดูกันให้ชัดว่าแตกต่างกันอย่างไร 1. Type Rating คืออะไร Type Rating คือ การฝึกอบรมและคุณสมบัติเฉพาะสำหรับเครื่องบินชนิดหนึ่ง ๆ ที่ซับซ้อนเกินกว่ามาตรฐานใบอนุญาตนักบินทั่วไปกล่าวคือ นักบินจะต้องผ่านการฝึกอบรมภาคพื้น (Ground School) และฝึกในเครื่องจำลองการบิน (Simulator) สำหรับเครื่องบินชนิดนั้น ๆ รวมถึงต้องสอบ Proficiency Check กับผู้ตรวจสอบที่ได้รับอนุญาต ตัวอย่างเช่น เมื่อผ่านแล้ว ใบอนุญาตนักบิน (Pilot License) จะระบุชื่อเครื่องบินชนิดนั้นไว้โดยเฉพาะ 2. กรณีที่ต้องมี Type Rating หน่วยงานกำกับการบิน (เช่น EASA, FAA หรือ CAAT) กำหนดให้นักบินต้องมี Type Rating สำหรับเครื่องบินที่ ดังนั้น …

คนโดยสารใช้ใบอนุญาตนักบินช่วยบินเครื่องบิน

by Captain Sopon P.Airline Insight October 10, 2025October 10, 2025No Comments

ผู้โดยสารที่ถือใบอนุญาตนักบินบนเที่ยวบินพาณิชย์ ต้องกลายมาเป็นนักบินขึ้นมาบินเครื่องบินจริงๆ เมื่อไม่นานมานี้ เกิดเหตุการณ์ที่น่าตื่นเต้นบนเที่ยวบินพาณิชย์เที่ยวหนึ่ง — ผู้โดยสารคนหนึ่งซึ่งถือใบอนุญาตนักบิน มาขึ้นเครื่องบินและจบลงด้วยการต้อง “บิน” เครื่องจริงๆ เรื่องราวนี้กำลังถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางในสื่อออนไลน์ ประเด็นน่าสังเกต / วิพากษ์ / มุมมองทางการบิน มุมมองของ InsightFlying by Capt.Sopon P. เหตุการณ์นี้แม้จะฟังดูเหมือนเป็นเรื่องเล่าที่น่าตื่นเต้น แต่ก็มิใช่เรื่องที่ควรเกิดขึ้นในเที่ยวบินพาณิชย์โดยทั่วไป ความปลอดภัยต้องมาเป็นอันดับหนึ่ง และแม้ผู้โดยสารจะมีใบอนุญาตนักบิน การปฏิบัติงานจริงก็มีเงื่อนไขมากมาย (ความชำนาญ, ประสบการณ์, การอนุมัติทางกฎหมาย ฯลฯ) ผมเองมองว่านี่เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่เปิดให้เราคิดต่อว่า “ในสถานการณ์พิเศษ — สายการบิน / หน่วยงานกำกับควรมีแผนรองรับอย่างไร” — หากเกิดเหตุฉุกเฉินที่กัปตันไม่สามารถบินต่อได้ อ่านข่าวเต็มภาษาอังกฤษได้ที่ https://supercarblondie.com/passenger-commercial-flight-pilot-license-fly-plane/

Hourse of Airmanship

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Flight Safety & Regulations, Flight Training & Skills, Pilot Life & Career September 28, 2025December 4, 2025No Comments

Airmanship สำหรับผมและตามที่วงการยอมรับ ไม่ใช่แค่ “ทักษะการควบคุมเครื่องบิน” แต่เป็นระบบองค์รวมที่ประกอบด้วยรากฐาน (bedrocks), เสาหลัก (pillars) และยอด/หลังคา (capstone) — เมื่อทุกชิ้นเชื่อมกัน จะให้ผลลัพธ์คือ การรับรู้สถานการณ์ (situational awareness) และ การตัดสินใจ (judgment) ที่มีคุณภาพในการบินเชิงปฏิบัติและเชิงป้องกันความเสี่ยง. SKYbrary+1 อ่านแบบย่อ Airmanship ฉบับกัปตันโสภณ A clear working definition: Airmanship is the consistent application of sound judgment together with well-developed knowledge and skills, supported by discipline; and completed by high-quality situation awareness and decision-making. This article …