Flight Safety & Regulations

การอพยพออกจากเครื่องบิน Aircraft Emergency Evacuation

เมื่อไหร่ต้องอพยพออกจากเครื่องบิน Emergency Evacuation

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations December 23, 2025December 23, 2025No Comments

สถานการณ์ฉุกเฉินที่ต้องอพยพออกจากเครื่องบิน (Emergency Evacuation) ในอุตสาหกรรมการบิน “การอพยพออกจากอากาศยาน” ถือเป็นหนึ่งในสถานการณ์ที่ร้ายแรงที่สุด แม้จะเกิดขึ้นไม่บ่อย แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้ว เวลาทุกวินาทีมีค่าอย่างยิ่ง ความอยู่รอดของผู้โดยสารและลูกเรือไม่ได้ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ การตัดสินใจที่ถูกต้อง การสื่อสารที่ชัดเจน และระบบความปลอดภัยที่ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับสถานการณ์เลวร้ายที่สุด Read an ENGLISH version click here สถานการณ์ที่อาจต้องทำการอพยพ ตัวอย่างสถานการณ์ที่ต้องพิจารณาอพยพทันที ได้แก่ สิ่งสำคัญคือ ไม่ใช่ทุกเหตุฉุกเฉินต้องอพยพ แต่เมื่อมีคำสั่งอพยพแล้ว ต้องปฏิบัติทันทีโดยไม่มีความลังเล การอพยพ (Evacuation) ICAO และหน่วยงานกำกับดูแลกำหนดให้เครื่องบินพาณิชย์ต้องสามารถอพยพผู้โดยสารทั้งหมดออกจากเครื่องได้ภายใน 90 วินาที แม้จะใช้งานทางออกเพียงครึ่งหนึ่ง และในสภาพแสงสว่างจำกัด การอพยพที่มีประสิทธิภาพประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 3 ประการ สัญญาณในการอพยพ (Evacuation Signals) สัญญาณที่ใช้ในการอพยพถูกออกแบบให้ทำงานได้แม้ในสภาพเลวร้าย เช่น ไฟดับ ควันหนา หรือความโกลาหล 1. สัญญาณจากลูกเรือ 2. ระบบเสียงประกาศ (Passenger Announcement, PA System) ใช้ประกาศคำสั่งอพยพทั้งจากห้องนักบินและห้องโดยสาร …

SARP, Sandards and Recommendation Practices, Appendice, Attachment

From “Shall” to “Should”

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations December 9, 2025December 9, 2025No Comments

ในระบบเอกสารของ ICAO เรามักพบคำสำคัญอยู่สี่คำที่ทำให้หลายคนสับสน คือ Standards, Recommended Practices, Appendices และ Attachments ซึ่งแม้จะดูคล้ายกัน แต่จริง ๆ แล้วมีน้ำหนักและสถานะที่ต่างกันอย่างชัดเจน หากเข้าใจความหมายอย่างถูกต้อง จะช่วยให้อ่าน Annex หรือ Doc ต่าง ๆ ได้กระจ่างขึ้นมาก คำว่า Standards เปรียบได้กับข้อกำหนดขั้นต่ำที่ทุกประเทศสมาชิกต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เป็นระดับ “ต้องทำ” เพื่อให้มั่นใจว่าความปลอดภัยและความเป็นปกติของการเดินอากาศระหว่างประเทศได้รับการคุ้มครอง Standards จึงเป็นเหมือนเส้นฐานที่ ICAO วางไว้ว่า ต้องมีอย่างน้อยเท่านี้ ถ้าจะทำให้ดีกว่า ปลอดภัยกว่า หรือมีประสิทธิภาพสูงกว่า ก็ย่อมทำได้ แต่เด็ดขาดทำต่ำกว่ามาตรฐานนี้ไม่ได้ เพราะเท่ากับไม่ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ เป็นเหมือนการสอบที่ต้องได้อย่างน้อยห้าคะแนนจากสิบจึงถือว่าผ่าน แต่การได้ห้าไม่ได้แปลว่าเก่งที่สุดหรือดีเลิศที่สุด เพียงแค่ “ได้ตามเกณฑ์” เท่านั้น ส่วน Recommended Practices หรือที่คุ้นกันในชื่อ “คำแนะนำ” นั้น เป็นระดับที่ ICAO เห็นว่า “ควรทำ” เพื่อให้เกิดความปลอดภัย …

Read more “From “Shall” to “Should””

What Pilots Must Think About, The Risks, and How to Operate Safely

Winter Operations, The Risks & Operation Safety

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations December 6, 2025December 6, 2025No Comments

Read the ENG version, click here ฤดูหนาว (Winter Operations) เป็นช่วงที่ “ปัจจัยแวดล้อม” กลายเป็นศัตรูเงียบของนักบินโดยตรง ไม่ใช่แค่เรื่องอากาศหนาว แต่คือ น้ำแข็ง ความหนาแน่นอากาศ การยึดเกาะรันเวย์ และ Time Pressure ที่เพิ่มความเสี่ยงแบบทวีคูณ ✅ 1) “นักบินต้องคิดอะไรเป็นพิเศษในฤดูหนาว” 1.1 Ice = ศัตรูอันดับหนึ่ง “แค่น้ำแข็งบาง ๆ หนาเท่ากระดาษทราย ก็ลด Lift ได้มากกว่า 30%” 1.2 Aircraft Performance เปลี่ยนไปครบทุกมิติ 1.3 Operational Tempo จะ “อัดแน่นผิดปกติ” ⚠️ 2) ความเสี่ยงสำคัญใน Winter Operations 2.1 De-icing / Anti-icing Failure 2.2 …

การประนีประนอมด้านความปลอดภัย

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations December 4, 2025December 4, 2025No Comments

When Safety Becomes Negotiable — And Operational Survival Wins เมื่อความอยู่รอดเริ่มชนะความถูกต้อง Read an ENGLISH version click here ในตำราการบิน บทแรกมักเริ่มต้นด้วยประโยคคลาสสิกที่ว่า“Safety is our first priority.” ในห้องประชุมของสายการบินทุกแห่งประโยคนี้ถูกพูดซ้ำครั้งแล้วครั้งเล่า จนกลายเป็นคำประกาศที่ทุกองค์กรภาคภูมิใจ แต่ในความเป็นจริงของสนามบินยามเช้า ในศูนย์ควบคุมปฏิบัติการที่เต็มไปด้วยไฟลต์ดีเลย์ ในโรงซ่อมที่ช่างซ่อมต้องแข่งกับเวลา หรือในตารางบินที่แน่นจนเกินมนุษย์จะพักผ่อนได้เต็มที่… คำว่า “ความปลอดภัยมาก่อน” มักถูกแปลความหมายใหม่อย่างเงียบ ๆ ในอุดมคติ ความปลอดภัยไม่ควรถูกต่อรองแต่ในโลกธุรกิจของการบิน ทุกสิ่งมีต้นทุน—เวลามีต้นทุน การดีเลย์มีต้นทุน การซ่อมมากเกินจำเป็นก็มีต้นทุน และที่สำคัญที่สุดคือ ความไว้วางใจของผู้โดยสารมีต้นทุนสูงจนสายการบินจำนวนมากเลือกวิธี “ทำให้ดูปลอดภัย” แทนการทำให้ “ปลอดภัยจริง” และช่องว่างเล็ก ๆ นี้เองที่การประนีประนอมเริ่มก่อตัว เมื่อการประนีประนอมเกิดแบบไม่ตั้งใจ ความประนีประนอมด้านความปลอดภัยส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากคนไม่ดี ไม่ได้เกิดจากคนอยากโกง หรืออยากข้ามกฎ แต่เกิดจากสภาพแวดล้อมที่บังคับให้คนต้อง “เลือกสิ่งที่พอรับได้” แทนที่จะเลือก “สิ่งที่ถูกต้องที่สุด” ลองนึกภาพเหตุการณ์ง่าย ๆ …

Airworthiness Directive (AD) คืออะไร? ทำไมสำคัญมากในความปลอดภัยการบิน

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Aviation Industry & Trends, Flight Safety & Regulations November 30, 2025November 30, 2025No Comments

Read the English version here Airworthiness Directive (AD) คือ คำสั่งความปลอดภัยบังคับ ที่ออกโดยหน่วยงานกำกับดูแล เช่น จุดประสงค์ของ AD คือ แก้ไขปัญหาด้านความปลอดภัยที่มีความร้ายแรง เช่น ชิ้นส่วนอาจขัดข้อง, ระบบอาจล้มเหลว, โครงสร้างอาจมีตำหนิที่เสี่ยงต่อการสูญเสียความสามารถในการบิน พูดง่ายๆ:AD = คำสั่งที่บังคับให้ผู้ดำเนินการแก้ไข “ความเสี่ยงที่ไม่สามารถยอมรับได้” เพื่อให้เครื่องบินยังคงปลอดภัย ประเภทของ Airworthiness Directive โดยทั่วไป AD แบ่งได้เป็น 3 กลุ่มหลัก, แต่ขึ้นกับหน่วยงาน เช่น FAA/EASA จะมีรายละเอียดคล้ายกัน 1) Emergency AD (EAD) – เร่งด่วน ตัวอย่าง 2) Immediate Adopted Rule / Final Rule AD (บังคับภายในกรอบกำหนด) 3) Notice …

แผนตอบสนองเหตุฉุกเฉินและการจัดการภาวะวิกฤติ ERP & Crisis Management System

บทเรียนจากเหตุการณ์น้ำท่วม

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations November 26, 2025November 26, 2025No Comments

(จากมุมมอง ERP และ Crisis Management สำหรับองค์กรด้านการบิน) ENGLISH version click here อุทกภัยเป็นหนึ่งในเหตุการณ์วิกฤติที่ “คาดการณ์ได้ล่วงหน้า” มากที่สุด แต่ทุกปีผลกระทบกลับไม่เหมือนกัน เพราะขึ้นอยู่กับความพร้อม การสื่อสาร และการประสานงานขององค์กร ด้านล่างนี้คือบทเรียนสำคัญที่สกัดจากการปฏิบัติจริงและหลักการ ERP & Crisis Management 1) ต้องมี Trigger ที่ชัดเจนสำหรับการแจ้งเตือนล่วงหน้า (Early Detection) บทเรียน: หลายองค์กรรับมือช้า เพราะไม่กำหนดเกณฑ์การประกาศเตือนที่ชัดเจน ควรทำ: เหตุผล: น้ำท่วมเกิดแบบค่อยเป็นค่อยไป → มีเวลาเตรียมตัว ถ้าตรวจจับเร็วพอ 2) ความล้มเหลวด้านการสื่อสาร คือรากเหง้าของปัญหาเกือบทุกวิกฤติ บทเรียน: เมื่อมีน้ำท่วม ระบบการสื่อสารหลายช่องทางมักล่มหรือขัดข้อง ควรปรับปรุง: เหตุผล:ในวิกฤติ ความสามารถไม่สำคัญเท่า การมีข้อมูลร่วมกันแบบ Real-Time 3) การเข้าถึงสถานที่ (Access) เป็น Pain Point ใหญ่ในน้ำท่วม …

Read more “บทเรียนจากเหตุการณ์น้ำท่วม”

ERP: Emergency Response Plan & Crisis Management

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations November 26, 2025November 26, 2025No Comments

แผนตอบสนองเหตุฉุกเฉิน และการจัดการภาวะวิกฤติในองค์กรการบิน ENGLISH version Click here ในอุตสาหกรรมการบิน ทุกเหตุการณ์ที่ผิดปกติ—even a small deviation—สามารถขยายตัวเป็นเหตุร้ายแรงได้ หากไม่มีการรับมืออย่างเป็นระบบ ความพร้อมด้าน ERP (Emergency Response Plan) และ Crisis Management จึงไม่ใช่ “เอกสารที่ทำไว้ตามกฎ” แต่เป็น “ขีดความสามารถขององค์กร” ที่ต้องมีจริง ใช้ได้จริง และทดสอบได้จริง ERP คือหัวใจของการบริหารความปลอดภัย (Safety Management System: SMS) และเป็นตัวชี้วัดว่าองค์กรให้ความสำคัญกับ ชีวิต, ความปลอดภัยของผู้โดยสารและลูกเรือ, ความต่อเนื่องของปฏิบัติการ, และความเชื่อมั่นของสาธารณะมากแค่ไหน What is ERP? ERP (Emergency Response Plan) คือ “ชุดกระบวนการและโครงสร้างการปฏิบัติงาน” ที่กำหนดไว้ล่วงหน้า เพื่อให้ทุกฝ่ายรู้ว่าต้องทำอะไร เมื่อเกิดเหตุที่เกินขีดความสามารถของการปฏิบัติการปกติ เช่น: ERP จึงเป็น “Blueprint” ของการตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินขององค์กร …

Mayday คืออะไร? ทำไมคำนี้สำคัญมากในโลกการบิน

by Captain Sopon P.Aviation & Flying, Flight Safety & Regulations November 26, 2025November 27, 2025No Comments

(บทความความรู้ทั่วไป – เข้าใจง่าย) Click here for ENG version เวลาได้ยินคำว่า “Mayday” หลายคนอาจนึกถึงฉากในหนังที่นักบินตะโกนใส่วิทยุ เครื่องบินสั่นไหว และมีเสียงไซเรนดังขึ้นแต่ในโลกความจริง คำนี้มีความหมายลึกซึ้งกว่านั้นมาก “Mayday” คือคำแจ้งเหตุฉุกเฉินระดับสูงสุดที่ใช้กันทั่วโลกทั้งในอากาศและทางทะเล เพื่อให้หน่วยควบคุมหรือหน่วยกู้ภัยรู้ทันทีว่ามีชีวิตกำลังตกอยู่ในอันตราย และต้องได้รับความช่วยเหลือด่วนที่สุด บทความนี้อธิบายแบบง่าย ๆ แต่ครบถ้วน ว่า Mayday คืออะไร ใช้เมื่อไหร่ ใช้อย่างไร และทำไมมันจึงถูกสร้างขึ้นมาเพื่อช่วยชีวิตนับล้าน 1. Mayday คืออะไร? Mayday คือ คำเรียกขอความช่วยเหลือในสถานการณ์ฉุกเฉินร้ายแรงที่สุดหมายถึงมีอันตรายถึงชีวิต ทั้งผู้โดยสาร ลูกเรือ หรือความปลอดภัยของอากาศยาน คำนี้มาจากภาษาฝรั่งเศส “m’aidez” (เม-เด) แปลว่า “ช่วยฉันด้วย”และถูกกำหนดให้ใช้เป็นสัญญาณสากลตั้งแต่ปี 1920s เพื่อให้ทุกประเทศ เข้าใจตรงกันบนคลื่นวิทยุ 2. นักบินใช้ Mayday เมื่อไหร่? จะประกาศ Mayday เมื่อเหตุการณ์นั้นเป็นภัยคุกคาม ทันทีและรุนแรง เช่น: เหตุฉุกเฉินที่คุกคามชีวิต สาเหตุภายนอก …

10 Management Fails in Aviation SMS

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations November 25, 2025November 25, 2025No Comments

10 Management Failures in Aviation SMS Safety Management System (SMS) is not just a regulatory requirement under ICAO Annex 19. It is a management system that must be actively led, enabled, and modelled by the organization’s leadership. Many aviation organizations invest heavily in documentation, training, and compliance audits — yet still struggle to reduce operational …

10 ความล้มเหลวของผู้บริหารในการบริหาร Aviation SMS

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations November 25, 2025November 25, 2025No Comments

ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย (Safety Management System – SMS) ไม่ใช่เพียงข้อกำหนดจาก ICAO Annex 19 หรือข้อบังคับของรัฐ แต่เป็น “ระบบบริหาร” ที่ต้องได้รับการขับเคลื่อนจากผู้บริหารระดับสูงลงสู่ปฏิบัติการจริง หากผู้บริหารมอง SMS เป็นเพียงงานความปลอดภัยส่วนกลาง หรือเป็นงานที่ต้องทำตามกฎหมาย ระบบนี้จะกลายเป็นเพียงงานเชิงเอกสารที่ไม่สามารถลดความเสี่ยงในปฏิบัติการได้จริง ในบทนี้ เราจะเจาะลึก 10 ความล้มเหลวที่พบบ่อยที่สุดของผู้บริหารในอุตสาหกรรมการบินทั่วโลก พร้อมตัวอย่างจริงที่เกิดขึ้นในสายการบิน, MRO, ANSP และผู้ให้บริการภาคพื้น เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจว่าเพราะเหตุใด SMS ขององค์กรบางแห่ง “ทำงานไม่ขึ้น” แม้จะมีเอกสารครบตามข้อกำหนด 1) มอง SMS เป็นงานเอกสาร เพื่อให้ผ่าน Audit มากกว่าการบริหารความเสี่ยง นี่เป็นปัญหาที่พบในหลายองค์กร โดยเฉพาะองค์กรที่เพิ่งได้รับ requirement จาก Regulator ภาพลักษณ์ที่เห็นบ่อย ตัวอย่างในโลกจริง สายการบินแห่งหนึ่งมีผู้ตรวจจากหน่วยงานรัฐมาทำ Audit ทุกปี ก่อนตรวจจริง 2 เดือน ทีม SMS ต้องรวบรวมหลักฐานจำนวนมาก …