pilot Archives - Insight Flying

ถ้านักบินทั้งสองคนหลับ เครื่องบินจะเป็นยังไง

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology June 15, 2026June 15, 2026No Comments

Autopilot บินเองได้จริงหรือไม่? นักบินกดปุ่มแล้วนั่งเฉยจริงไหม? คนทั่วไปเข้าใจผิดกันเยอะมาก หลายคนคิดว่า “Autopilot กดปุ่มแล้วเครื่องบินบินเองทั้งหมด” หรือบางคนก็คิดว่า “นักบินไม่ต้องทำอะไรเลย” คุณเคยนั่งเครื่องบินแล้วสงสัยไหมครับว่า… ตอนนี้นักบินกำลังบินอยู่จริง ๆ หรือว่า Autopilot กำลังบินแทน? แล้วถ้านักบินไม่แตะอะไรเลย เครื่องบินจะบินต่อไปได้ตลอดหรือไม่? วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังว่า Autopilot ทำอะไรได้ และทำอะไรไม่ได้ Autopilot คืออะไร Autopilot ไม่ใช่ AI Autopilot คือระบบควบคุมการบินอัตโนมัติที่รับคำสั่งจากนักบิน เปรียบเทียบเหมือน หน้าที่หลัก Autopilot บินเองได้แค่ไหน หลายคนอาจตกใจ เครื่องบินสมัยใหม่สามารถ ได้โดยใช้ Autopilot นักบินเพียงแค่กำหนดข้อมูลที่ถูกต้อง แล้วนักบินทำอะไร? นี่คือส่วนสำคัญ แม้ Autopilot จะบินเก่งมาก แต่นักบินยังต้อง Autopilot เก่งเรื่องการควบคุมเครื่องบิน แต่มันยังไม่เก่งเรื่องการตัดสินใจ เครื่องบินลงจอดเองได้จริงไหม คำตอบคือ “ได้…ในบางเงื่อนไข” อธิบายเรื่อง Auto Land นักบินยังคงต้อง Auto Land …

นักบินรบ vs นักบินพาณิชย์

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career May 18, 2026May 18, 2026No Comments

ENG version click hereคนทั่วไปมักมองว่า “นักบินก็คือนักบิน” แต่ในความจริงแล้ว แนวคิด วิธีฝึก วัตถุประสงค์ และระดับความเสี่ยงของ “นักบินรบ” กับ “นักบินพาณิชย์” แตกต่างกันแทบจะคนละโลก นักบินรบ vs นักบินพาณิชย์เมื่อ “Mission” ที่ต่างกัน สร้างโลกการบินคนละแบบ เครื่องบินอาจมีปีกเหมือนกันนักบินอาจเรียนหลักอากาศพลศาสตร์เหมือนกันแต่ “ภารกิจ” ของนักบินรบ และนักบินพาณิชย์นั้น แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง และเมื่อ Mission ต่างกันวิธีคิดเรื่อง “ความเสี่ยง” ก็แตกต่างกันด้วย นักบินรบ : Mission First ภารกิจหลักของนักบินทหาร คือ บางภารกิจถูกออกแบบมาให้ “ยอมรับความเสี่ยง” ตั้งแต่ต้น เช่น ภารกิจเหล่านี้มีความเสี่ยงโดยธรรมชาติและบางครั้ง ความเสี่ยงนั้น “หลีกเลี่ยงไม่ได้” เพราะเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมพร้อมรบ ในโลกการบินทหารMission accomplishment อาจมีความสำคัญสูงกว่าความสะดวกสบาย หรือแม้แต่ margin of safety บางส่วน นักบินพาณิชย์ : Safety …

Read more “นักบินรบ vs นักบินพาณิชย์”

เมื่ออันตรายไม่ได้เริ่มจากเครื่องบิน… แต่เริ่มจาก “ตัวนักบินเอง”

by Captain Sopon P.Flight Safety & Regulations May 11, 2026May 10, 2026No Comments

ในวงการการบิน เรามักพูดถึงเครื่องยนต์ ระบบอากาศยาน สภาพอากาศ หรือเทคโนโลยีล้ำสมัยต่าง ๆ ราวกับว่าสิ่งเหล่านี้คือปัจจัยหลักของความปลอดภัยในการบิน แต่ความจริงที่นักบินมืออาชีพทุกคนรู้ดี คือ“จุดเริ่มต้นของอุบัติเหตุจำนวนมาก ไม่ได้มาจากเครื่องบิน แต่มาจากมนุษย์” หรือที่เราเรียกว่า Human Factors Human Factors ไม่ได้หมายถึงการที่ใคร “ไม่เก่ง” หรือ “ไม่มีความสามารถ”แต่มันคือข้อจำกัดตามธรรมชาติของมนุษย์ มนุษย์เหนื่อยได้เครียดได้หลงลืมได้ตัดสินใจผิดได้มั่นใจเกินไปได้และบางครั้ง… ก็ประมาทโดยไม่รู้ตัว แม้แต่นักบินที่มีชั่วโมงบินสูงมาก ก็ไม่ได้มีภูมิคุ้มกันจากสิ่งเหล่านี้ เครื่องบินสมัยใหม่อาจฉลาดขึ้น… แต่มนุษย์ยังเป็นจุดตัดสินใจสุดท้าย ปัจจุบันเครื่องบินพาณิชย์มีระบบ Automation ที่ก้าวหน้ามาก AutopilotFlight Management SystemAuto-throttleTerrain Warning SystemPredictive Weather Radar ทุกอย่างถูกออกแบบมาเพื่อช่วยลดความผิดพลาดของมนุษย์ แต่ในท้ายที่สุด“มนุษย์” ยังเป็นคนตัดสินใจ และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมสายการบินทั่วโลกจึงให้ความสำคัญกับเรื่อง Human Factors อย่างมาก เพราะอุบัติเหตุร้ายแรงหลายครั้งในประวัติศาสตร์การบิน ไม่ได้เกิดจากเครื่องบินพังแต่เกิดจาก Overconfidence — อันตรายที่เงียบที่สุด หนึ่งในสิ่งที่อันตรายที่สุดสำหรับนักบิน คือ “ความมั่นใจเกินพอดี” Overconfidence ไม่ได้เกิดกับแต่นักบินใหม่เสมอไปจริง ๆ แล้ว …

อยากเป็นนักบินต้องทำอย่างไร

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career February 7, 2026February 7, 2026No Comments

ปัจจุบันอาชีพนักบินเปิดกว้างมากขึ้น สำหรับผู้ที่จบปริญญา ตรีจากมหาวิทยาลัย หรือคณะที่ไม่ได้มีหลักสูตรการบิน สามารถ เป็นนักบินพาณิชย์ได้ โดยการสมัครเป็นนักบินฝึกหัดกับสายการ บินต่าง ๆ ที่จะมีการประกาศรับสมัครนักบิน อยู่เรื่อย ๆ เราเรียก การรับสมัครนักบินในกลุ่มนี้ว่า “Student Pilot” กลุ่ม Student Pilot นั้น หากผ่านการคัดเลือก บริษัทก็จะส่งตัวไปเข้ารับการฝึก เพื่อเป็นนักบินกับโรงเรียนการบินต่างๆ ที่มีข้อตกลงไว้กับบริษัท การฝึกก็จะเป็นไปตามลำดับขั้นตอนเพื่อให้ได้รับใบอนุญาต นักบินพาณิชย์ตรีหลังจากนั้นจึงจะบรรจุเข้าเป็นพนักงานของสาย การบินและเข้ารับการฝึกตามมาตรฐานของแต่ละสายการบินต่อ ไป ส่วนข้อกำหนดในการรับเข้าทำงานนั้นก็จะแตกต่างกันออกไป ในแต่ละสายการบิน รวมทั้งข้อผูกมัดหลังจากฝึกบินเสร็จแล้วก็ แตกต่างกันไป เช่น หากฝึกเสร็จแล้ว ต้องทำการบินกับบริษัทฯ ไม่น้อยกว่า กี่ปี หรือหากลาออกก่อนกำหนดเวลาที่ตั้งไว้ใน สัญญาผูกพันจะต้องชดใช้ค่าเล่าเรียนที่บริษัทฯออกให้ก่อนเป็น เงินเท่าไหร่ เป็นต้น หรือบางสายการบินอาจใช้วิธีหักเงินเดือน เพื่อคืนค่าเล่าเรียนที่บริษัทออกให้ ปัจจุบันมีหลายมหาวิทยาลัยเปิดสอนหลักสูตรต่าง ๆ เกี่ยวกับ นักบินพาณิชย์พร้อมกับปริญญาบัตรวิชาชีพไม่ว่าจะเป็นคณะ 18วิศวกรรมศาสตร์ หรือ คณะวิทยาศาสตร์ โดยนักศึกษาที่จบ หลักสูตรนักบินพาณิชย์จะต้องผ่านการฝึกบินโดยโรงเรียนการบิน ที่ทำพันธสัญญาร่วมกับมหาวิทยาลัย ซึ่งโรงเรียนการบินเหล่านั้น ก็ต้องได้รับรองจากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย …

Read more “อยากเป็นนักบินต้องทำอย่างไร”

Wheels and Brakes

by Captain Sopon P.Aircraft & Technology December 25, 2025December 29, 2025No Comments

โบอิ้ง 747 ไม่มี Brake Fans สำหรับลดอุณหภูมิของเบรคเครื่องบิน โบอิ้ง 747 มีล้อที่ติดตั้งเบรคอยู่ 16 ล้อ มีแค่สองล้อหน้าที่ไม่มีเบรคติดตั้งอยู่ที่ล้อ (เครื่องบินส่วนใหญ่) ไม่ติดตั้งระบบเบรคที่ล้อหน้า เพราะล้อหน้าเล็ก (ถูกทำให้เล็ก เพราะไม่จำเป็นต้องใหญ่ มันไม่ได้รับน้ำหนักส่วนใหญ่ของเครื่องบิน) การติดตั้งเบรคที่ล้อหน้าจะทำให้ล้อมีความเครียดสูงมากหรือรับน้ำหนักตัวของเครื่องบินแทบทั้งหมดเมื่อมีการเบรค มันจึงไม่ค่อยจำเป็น ผมเข้าใจว่างั้นนะ ล้อหน้าภาษาอังกฤษเรียกว่า Nose Landing Gear เรียกเหมือน ๆ กันในทุกแบบของเครื่องบิน ส่วนล้อบริเวณปีกหรือลำตัว ก็เรียกแตกต่างกันไปบ้าง เช่น Main Landing Gears, Body Gears หรือ Wing Gears จำนวนล้อ สัมพันธ์กับ น้ำหนักของเครื่องบินเครื่องบินที่มีน้ำหนักตัวมาก ๆ เมื่อวิ่งขึ้น Takeoff Weight หรือ น้ำหนักสูงสุดในการลงสนาม Maximum Landing Weight สูง ๆ เครื่องบินก็จะมีจำนวนล้อบริเวณลำตัวหรือที่ปีกจำนวนมากขึ้น ทั้่งนี้เพื่อรองรับน้ำหนักในขณะกระแทกพื้น …

จากโคไพลอตไปเป็นกัปตัน

by Captain Sopon P.Pilot Life & Career December 15, 2025December 15, 2025No Comments

ผมได้รับการโปรโมทเป็นกัปตันของการบินไทยในปี 2006วันที่ติดสี่ขีดบนบ่าอย่างเป็นทางการคือ 16 กันยายน ถ้านับตั้งแต่วันที่ผมก้าวออกจากโรงเรียนการบินวันนั้นเท่ากับว่าผมใช้เวลาอยู่ในอาชีพนักบินมาแล้ว กว่า 12 ปี หลายคนอาจถามว่า ช้าไหมคำตอบคือ ไม่ช้า และก็ไม่เร็วแต่มันคือเส้นทางที่สะท้อนโครงสร้างของอาชีพนักบินในยุคนั้นได้ชัดเจนมาก ในสมัยก่อน กฎระเบียบของการบินไทยกำหนดไว้อย่างชัดเจนว่าผู้ที่จะได้รับการพิจารณาเป็นนักบินที่หนึ่ง (Captain) จะต้อง เงื่อนไขแรก—“เป็นนักบินไม่น้อยกว่า 8 ปี”—ในทางปฏิบัติ มีการตีความกันอยู่พักใหญ่สุดท้ายข้อสรุปก็คือ นับตั้งแต่จบโรงเรียนการบิน ส่วนเงื่อนไขที่สองนั้นชัดเจนกว่าการจะเป็น Senior Co-Pilot ได้ ต้องสอบผ่านและได้รับ ATPLหรือที่นักบินสมัยก่อนเรียกกันติดปากว่า D License เหตุผลที่เรียกเช่นนั้นก็เพราะเลขที่ใบอนุญาต ATPL ของไทยจะขึ้นต้นด้วยอักษร Dเช่น D-0001, D-0123 เป็นต้น ทำไมการเป็นกัปตันถึง “ช้า” สิ่งที่คนภายนอกมักไม่เข้าใจคือการเป็นกัปตันไม่ได้ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติส่วนบุคคลอย่างเดียว แต่มันขึ้นอยู่กับ “ความต้องการกัปตันของสายการบินในช่วงเวลานั้น” เป็นหลัก ตัวแปรมีหลายอย่าง เช่น ถ้าสายการบินต้องการกัปตันจำนวนมากการฝึกก็จะถูกเร่งให้เร็วขึ้นแต่ถ้าไม่จำเป็น ก็ต้องรอ ในช่วงที่ผมเข้ามาเป็นนักบินการบินไทยรับนักบินใหม่ปีละหลายชุดเมื่อครบคุณสมบัติ ก็จะ ทยอยฝึกกัปตันตามลำดับรุ่น ปัญหาคือเมื่อถึงเวลาที่ผมครบเกณฑ์ 8 ปียังมีรุ่นพี่ค้างอยู่ก่อนหน้าผมอีก เกือบห้าสิบคน นั่นหมายความว่า ต่อให้คุณ …

Read more “จากโคไพลอตไปเป็นกัปตัน”

Darkside of Aviation

by Captain Sopon P.Aviation & Flying December 5, 2025December 5, 2025No Comments

หนังสือ Dark Side of Aviation มีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย และ ภาษาอังกฤษENGLISH version Dark Side of Aviation CLICK HERE Darkside of Aviation การบินมักถูกยกย่องว่าเป็นชัยชนะของมนุษย์เหนือแรงโน้มถ่วง—โลกของความแม่นยำ ระเบียบวินัย และเช็กลิสต์ที่ไร้ที่ติแต่ใต้โลหะที่ขัดจนเงา และบรีฟฟลाइटที่สมบูรณ์แบบยังมีอีกโลกหนึ่งซ่อนอยู่โลกที่ไม่มีพาดหัวข่าว ไม่มีเสียงปรบมือโลกที่ความกดดันเงียบงัน ความผิดพลาดมองไม่เห็นและบาดแผลไม่เคยปรากฏบนผิวของตัวเครื่อง ในโลกซ่อนเร้นนี้ การตัดสินใจเกิดขึ้นในช่องว่างระหว่างจังหวะหัวใจกับสัญชาตญาณความผิดพลาดเติบโตอย่างเงียบงัน ไม่ใช่เพราะความไม่รู้—แต่เพราะความล้า วัฒนธรรม ความภาคภูมิและความจำเป็นของมนุษย์ที่จะ “อดทนอีกหน่อย”อีกหนึ่งกะ อีกหนึ่งคืน อีกหนึ่งไฟลท์บางครั้งอันตรายมาจากท้องฟ้าแต่บ่อยครั้งกว่านั้น มันเริ่มจากข้างใน หนังสือเล่มนี้คือการเดินทางลงไปใต้กระแสน้ำที่ไม่มีใครมองเห็นลงไปในจิตวิทยา วัฒนธรรม และเงามืดที่อยู่เบื้องหลัง SOPs และเครื่องแบบที่เงางามไม่ใช่เพื่อกล่าวหาไม่ใช่เพื่อทำให้หวาดกลัวแต่เพื่อเผยให้เห็นสถาปัตยกรรมที่ไม่มีใครพูดถึง—แรงกดดัน ความคาดหวัง ลำดับชั้น และขีดจำกัดของมนุษย์ซึ่งกำหนดทุกชีวิตที่ทำให้อากาศยานลอยอยู่บนฟ้า ในที่แห่งนี้ ผู้ร้ายไม่ใช่ “คน”แต่เป็นแรงกดทับ ระบบ และบรรทัดฐานเงียบงันที่สั่งสมมานานหลายทศวรรษและฮีโร่ก็ไม่ใช่ผู้ที่ฝ่าพายุลงจอดอย่างงดงามแต่คือผู้ที่รอดชีวิตภายใต้น้ำหนักที่ไม่มีเช็กลิสต์ใดช่วยปลดได้ ถ้าการบินคือศิลปะแห่งความเสี่ยงที่ควบคุมได้ด้านมืดของมันก็คือศิลปะแห่งการแบกรับสิ่งที่ไม่มีใครเอ่ยถึงจนกว่าสักอย่าง…จะขาดผึง ยินดีต้อนรับสู่ที่แห่งซึ่ง ท้องฟ้า…ไม่ใช่สิ่งเดียวที่อาจร่วงหล่นลงมา ทุกระบบที่ดูสมบูรณ์… ล้วนมีรอยร้าวที่ซ่อนอยู่การบินก็เช่นกัน ภายใต้ความแม่นยำระดับวินาทียังมีความลังเลของคนทำงานภายใต้ความเงียบในห้องนักบินยังมีคำถามที่โคไพลอตไม่เคยกล้าพูดภายใต้กฎระเบียบที่เข้มงวดยังมีช่องว่างที่ถูกปล่อยให้มีอยู่ หนังสือเล่มนี้ไม่เพียงเล่าเรื่องด้านมืดแต่ยังตั้งคำถามกับ “ความจริง” …

Dark Side of Aviation

by Captain Sopon P.Aviation & Flying December 5, 2025December 7, 2025One Comment

“Dark Side of Aviation” eBook is NOW available on Kobo and Apple Books หนังสือมีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย กดที่นี่“Dark Side of Aviation” available in two versions: ENG and THAI versions Aviation is often celebrated as mankind’s triumph over gravity—a world of precision, discipline, and immaculate checklists.But beneath the polished metal and perfect briefings lies another world.A world without …

Co-pilot ในดวงใจ

by Captain Sopon P.Education & Self-development, Pilot Life & Career December 2, 2025December 4, 2025One Comment

(เรียบเรียงใหม่จากต้นฉบับปี 2016 ในหนังสือ A Pilot Part II) แม้ว่าปัจจุบันผมจะไม่ได้ทำการบินแล้ว แต่ก็ไม่รู้ทำไมอยู่ ๆ วันนี้ ผมก็นึกถึงหัวข้อว่า “co-pilot ในดวงใจ” ที่เคยเขียนไว้ตั้งแต่หลายปีก่อนขึ้นมานักบินผู้ช่วยแบบไหนกันนะ ที่กัปตันอย่างเราจะอยากบินด้วย? เขาควรมีคุณสมบัติอย่างไร? “ในยุคสมัยนี้ กับนักบินรุ่นใหม่ ๆ ในปัจจุบัน เรียกว่า รุ่นลูกที่เป็นคลื่นลูกใหม่ทางการบินแล้ว กัปตันก็เป็นกัปตันรุ่นใหม่ๆ บรรยากาศการทำงานในห้องนักบินก็คงจะเปลี่ยนไปเยอะแล้ว แต่เชื่อเถอะว่า ในใจของกัปตันไม่ว่าจะเก่าหรือใหม่ มีบ้างนะที่จะคิดแบบนี้” โดยนิสัยส่วนตัว ผมเป็นคนไม่ค่อยเรื่องมาก ไม่ได้ตั้งเงื่อนไขว่า co-pilot ที่บินด้วยต้องเป็นคนแบบนั้นแบบนี้ถึงจะทำงานด้วยกันได้ แต่ถ้าถามว่า “แบบไหนที่ผมอยากบินด้วยมากที่สุด?” ก็คงตอบแบบนี้ครับ “ไม่ต้องรู้ใจ… แต่ต้องรู้งาน” นักบินใหม่หลายคนมักคิดว่า ถ้ายิ้มให้บ่อย ๆ ทำตัวให้ถูกใจ ทำอะไรก็เอาใจกัปตันไว้ก่อน แบบนั้นจะทำงานง่ายกว่า ผมเข้าใจนะ เพราะทุกคนอยากให้บรรยากาศบนเครื่องราบรื่น แต่พูดตรง ๆ เลยครับ—ถ้ามาเอาใจมากเกินไป ผมรำคาญ สิ่งที่ผมอยากเห็นไม่ใช่ “การรู้ใจ” แต่คือ “การรู้งาน” การทำงานบนพื้นฐานของกฎ …

Read more “Co-pilot ในดวงใจ”

Flying Through Heavy Rain and Low Visibility

by Captain Sopon P.Aviation & Flying November 21, 2025November 21, 2025One Comment

✈️ ถ้าฝนตกหนักเครื่องบินลงไม่ได้… นักบินทำอะไรได้บ้าง? #เล่าเรื่องจากห้องนักบิน หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์นั่งเครื่องใกล้จะถึงปลายทาง แต่จู่ ๆ กัปตันประกาศว่า“เนื่องจากสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย เครื่องบินยังไม่สามารถทำการร่อนลงได้ ขอให้ผู้โดยสารรอสักครู่ครับ” สำหรับผู้โดยสาร นั่นอาจทำให้รู้สึกกังวลแต่สำหรับนักบิน—นี่คือสถานการณ์ที่เราฝึกซ้อมมาเป็นร้อยเป็นพันครั้ง 🌧️ ฝนตกหนัก เมฆต่ำ ลงไม่ได้ นักบินทำอย่างไร? เวลามีฝนตกหนักแบบ “ผืนใหญ่” บดบังทั้งสนามบิน นักบินจะต้องตัดสินใจอย่างเป็นขั้นตอน โดยมีหลายตัวเลือกที่ปลอดภัย: 1) บินวนรอ (Holding) อยู่บนฟ้า ถ้าพยากรณ์บอกว่าฝนจะซาลงในไม่กี่นาทีนักบินจะนำเครื่องเข้าระบบ Holding Pattern—เหมือนบินวนเป็นลูปใหญ่ ๆ ที่กำลังดี ไม่ชันไม่หักโค้งเราจะลดความเร็วลงเพื่อประหยัดน้ำมัน และคอยฟังข้อมูลอากาศจากหอบังคับการบินทุกนาที ผู้โดยสารบางคนอาจรู้สึกว่าเครื่องบิน “ลอย ๆ” หรือ “ค่อย ๆ เลี้ยว” นั่นคือช่วง holding นั่นเอง 2) ขึ้นไปใหม่แล้วค่อยมาลองครั้งที่สอง (Second Approach) ถ้าผ่าน approach แรกแล้วไม่เห็นรันเวย์ตามเกณฑ์ นักบินจะดันคันเร่งขึ้น “Go-Around”แล้วค่อยกลับเข้ามาใหม่ด้วยเส้นทางที่ปลอดภัยที่สุดนี่ไม่ใช่เหตุฉุกเฉิน แต่เป็นการบินปกติที่ทำทุกวัน—เพียงแต่ผู้โดยสารบางคนไม่คุ้นเคยเท่านั้น(อ่านเรื่อง Go-Around ทำไมถึงสำคัญที่นี่) …