inside cockpit

Airmanship ฉบับกัปตันโสภณ

Airmanship ฉบับโสภณAirmanship ถ้าเปิดพจนานุกรมก็จะได้ความหมายตรง ๆ ว่าเป็นทักษะ ความรู้ และประสบการณ์ที่ทำให้นักบินสามารถควบคุมเครื่องบินได้อย่างปลอดภัย ฟังดูเป็นวิชาการมาก แต่สำหรับผมแล้ว มันไม่ได้มีแค่คำจำกัดความแบบนั้น Airmanship by Captain SoponIf you open a dictionary, you’ll find that Airmanship is defined as the skills, knowledge, and experience that allow a pilot to operate an aircraft safely. That’s the textbook explanation. But for me, it’s more than just words on a page. อ่านเรื่อง …

to become a pilot

Short Term Memory Test in Pilot Interviews

การทดสอบความจำระยะสั้นในการสัมภาษณ์นักบิน Short term memory tests in pilot interviews can take various forms, and their difficulty often depends on the interviewer. In fact, it’s largely up to the interviewer to decide how challenging the test should be. A more difficult test is often designed to identify potential weaknesses and to see how candidates handle pressure. ในการสัมภาษณ์นักบิน …

Judgment it’s about thinking at the right time and thinking just enough under real constraints of time

Judgement: คิดให้เป็น ตัดสินใจให้ถูก—ภายใต้ข้อจำกัดจริง

Judgement คือ “ความสามารถในการตัดสินใจอย่างรอบคอบและสมเหตุสมผล” ซึ่งในงานนักบินไม่ใช่แค่ คิดเก่ง แต่ต้อง คิดถูกจังหวะ และ คิดเท่าที่จำเป็น—ภายใต้ข้อจำกัดของ เวลา ข้อมูลไม่สมบูรณ์ และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจริ`’ “Really think of things before act.”ในห้องสัมภาษณ์เพิ่มอีกข้อคือ“Really think of things before act or speak.” Judgement สำคัญอย่างไรสำหรับนักบิน การตัดสินใจของนักบินมักถูกกำหนดโดยสองแกนหลัก: ยิ่ง เวลาน้อย + ผลกระทบสูง คุณยิ่งต้องมีกรอบคิดที่ชัดเจน รู้ว่าอะไรต้องทำก่อนอะไร (Priority) และกล้าตัดสินใจ ในห้องสัมภาษณ์: คิดเมื่อไร ตอบเมื่อไร ไม่ใช่ทุกคำถามต้อง “นั่งคิดนาน” สังเกตง่าย: ถ้าคำถามมีผลลัพธ์ชัด ๆ แค่ “ถูกหรือผิด” และเสี่ยงเสียคะแนนสูง — ให้ช้าลงครึ่งจังหวะเพื่อคิดก่อนตอบ กรอบคิด 30 วินาที เพื่อโชว์ Judgement ใช้สูตรสั้น …

Attitude and Appearance

Attitude & Appearance: สิ่งที่กรรมการมองเห็นในตัวผู้สมัครนักบิน

ก่อนอื่นผมขอออกตัวก่อนว่า ผมไม่ใช่นักจิตวิทยา สิ่งที่ผมเขียนนี้มาจากประสบการณ์จริงและสิ่งที่ผมได้เรียนรู้จาก Professor และกัปตันที่เคยสอนผมมา และสิ่งที่น่าสนใจก็คือ ทุกครั้งที่พูดถึงคำว่า Attitude เขาจะพ่วงคำว่า Appearance มาด้วยเสมอ Attitude vs. Appearance ต่างกันอย่างไร? เพราะฉะนั้นทั้งสองคำจึงเชื่อมโยงกันโดยตรง — Attitude จะสะท้อนออกมาผ่าน Appearance ทำไม Attitude/Appearance ถึงสำคัญในห้องสัมภาษณ์? กัปตันผู้สัมภาษณ์ไม่ใช่นักจิตวิทยาที่สามารถ “อ่านใจ” ได้ 100% สิ่งที่เราพิจารณาคือ ภาพที่ปรากฏให้เห็น ซึ่งก็คือ Appearance ของผู้สมัครนั่นเอง ทัศนคติภายในของคุณจะถูกถ่ายทอดผ่าน… ดังนั้น Appearance จึงกลายเป็นเกณฑ์ชี้ชะตา เพราะมันจับต้องได้ เห็นได้จริง และสะท้อนว่าคุณพร้อมแค่ไหนที่จะเป็นนักบิน คุณลักษณะที่กรรมการอยากเห็น ผู้สมัครที่มี Attitude/Appearance ที่ดีควรแสดงออกถึงคุณสมบัติเหล่านี้: พูดง่าย ๆ คือ วิธีที่คุณนำเสนอตัวเอง มีน้ำหนักพอ ๆ กับคำตอบที่คุณพูดออกมา ผู้สมัครแบบไหนที่ “ใช่” บุคลิกของผู้สมัครที่กรรมการมองว่าเหมาะสมสำหรับนักบินคือ: เพราะในห้องนักบิน คุณสมบัติอย่าง …

Flying, Passion, A Lifelong Journey of Learning

แรงจูงใจในการเป็นนักบิน: มากกว่าแค่ “ความอยากบิน”

หลายคนอาจคิดว่า แรงจูงใจ (Motivation) คือคำตอบง่าย ๆ อย่าง “ผมอยากเป็นนักบินเพราะชอบเครื่องบิน” หรือ “ผมใฝ่ฝันมาตั้งแต่เด็ก” แต่ในความจริงแล้ว เวลาที่คุณเดินเข้าสู่ห้องสอบสัมภาษณ์เพื่อสมัครนักบิน โดยเฉพาะกับ กัปตันไทย การพูดแบบนั้นอาจไม่เพียงพอ และอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้ “ถูกคัดออก” ได้ทันที ทำไมกรรมการถึงให้ความสำคัญกับ Motivation? ในการสอบสัมภาษณ์นักบิน กรรมการจะให้คะแนนใน 4 หัวข้อใหญ่ คือ แรงจูงใจจึงไม่ใช่แค่ อยากเป็นนักบิน เท่านั้น แต่คือการสะท้อนว่า คุณมีพลัง ความกระตือรือร้น และความมุ่งมั่นแค่ไหน ที่จะก้าวผ่านเส้นทางที่ยากและยาวไกลของอาชีพนี้ ลองคิดดูสิครับ… ถ้าในการสัมภาษณ์คุณตอบคำถามด้วยท่าทีเฉื่อย ๆ ขาดพลัง ขาดประกายตา กรรมการจะเห็นได้ทันทีว่าคุณยังไม่พร้อม เพราะนักบินไม่ใช่อาชีพที่ทำแบบ “เรื่อย ๆ เฉย ๆ” ได้ ตัวอย่างคำถามที่เจอจริง คำถามเหล่านี้ดูพื้นฐาน แต่แท้จริงแล้วเป็น ด่านแรกของการวัดพลังในใจคุณทุกคำตอบสะท้อนถึงวิธีคิด การเตรียมตัว และความจริงจังในเป้าหมาย Motivation ที่แท้จริงคืออะไร? แรงจูงใจที่ดีไม่ใช่การท่องจำคำตอบสวยหรู แต่คือการ แสดงออกว่าคุณมี …

Lifelong Flight Journey_insight-flying

ใบอนุญาตนักบิน (Pilot Licence) ประเภทและรายละเอียดในแต่ละภูมิภาค: ไทย (CAAT), FAA, EASA

เส้นทางการเป็นนักบินที่ได้รับใบอนุญาตอย่างเป็นทางการ (certificated pilot) ทั่วโลก มีขั้นตอนคล้ายกัน คือ เริ่มจากการเรียนการบินพื้นฐาน → ได้ใบอนุญาต Private/Commercial → สะสมประสบการณ์ → สอบ/ฝึกจนได้ Airline Transport Licence แต่รายละเอียดปลีกย่อย เช่น อายุขั้นต่ำ จำนวนชั่วโมงบิน การตรวจแพทย์ ระบบการอบรม และการแปลงใบอนุญาต (conversion/validation) จะแตกต่างกันไปตามหน่วยงานกำกับดูแลบทความนี้จะเปรียบเทียบ ประเทศไทย (CAAT), สหรัฐอเมริกา (FAA) และ ยุโรป (EASA / Part-FCL) คำศัพท์พื้นฐาน 1) ประเภทใบอนุญาตหลัก (ที่ทุกระบบมีเหมือนกัน) 2) อายุขั้นต่ำ ชั่วโมงบิน และการสอบ FAA (สหรัฐอเมริกา) EASA (ยุโรป – Part-FCL) Thailand (CAAT) สรุป: จุดต่างที่เห็นชัดคือ FAA มี …

Airline Insight

นกแอร์ถูก “กพท.” เบรกบินต่างประเทศ

นกแอร์ถูก “กพท.” เบรกบินต่างประเทศ-ห้ามขยายรูท ชั่วคราว เหตุพบช่องโหว่ความปลอดภัยหลายมิติ เกิดอะไรขึ้น: 25 ส.ค. 2568 กพท. (CAAT) ทำหนังสือคำสั่งถึงนกแอร์ให้ เหตุผลหลักที่กพท.อ้างถึง (จากหนังสือคำสั่ง): สิ่งที่กพท.สั่งให้นกแอร์ทำ (Deadlines ชัดเจน): นกแอร์ชี้แจงว่า: ทำไม “SMS/FDM/RCA + สภาพบุคลากร” จึงเป็นแกนสำคัญ ผลกระทบระยะสั้น–กลาง ไทม์ไลน์ย่อ (อ้างอิงวันที่สำคัญ) ตัวชี้วัดความคืบหน้า แหล่งอ้างอิงหลัก Nok Air Ordered to Halt International Flights & Route Expansion — Safety Oversight Cited Ahead of ICAO Audit What happened:On 25 Aug 2025, Thailand’s Civil Aviation Authority …

from fisrt Solo to becoming a captain

30 ปีบนเส้นทางนักบิน : จากวันปล่อยเดี่ยวที่หัวหิน สู่การเป็นกัปตัน

กว่า 30 ปีมาแล้วที่ผมก้าวเข้าสู่เส้นทางนักบิน อาชีพที่เริ่มต้นจากความฝันในวัยหนุ่ม สู่ความจริงที่เต็มไปด้วยการเรียนรู้ การทดสอบ และการเดินทางทั้งใกล้และไกลไปทั่วโลก จุดเริ่มต้น : วันปล่อยเดี่ยวที่หัวหิน ผมเริ่มเรียนการบินที่ ศูนย์ฝึกการบินพลเรือน หัวหิน ด้วยทุน Student Pilot Scholarship ใช้เวลาหนึ่งปีเต็ม ๆ อยู่กินนอนและเรียนกับเพื่อนร่วมรุ่นที่นั่น ภาคพื้น (Ground School) เราเรียนพื้นฐานทุกอย่างของการบิน—Meteorology, Navigation, Aerodynamics, Power Plants, Radio Communication ฯลฯภาคบิน (Flight Training) เริ่มจากเครื่องบินใบพัดเครื่องยนต์เดียว ก่อนขยับไปเครื่องยนต์คู่ ฝึกบินกลางวัน กลางคืน และ Instrument Flying ที่ต้องอาศัยเครื่องวัดนำร่องเพียงอย่างเดียว และวันที่น่าจดจำที่สุดสำหรับนักบินฝึกหัดทุกคนคือวัน “ปล่อยเดี่ยว” วันที่ครูอนุญาตให้บินคนเดียวครั้งแรก—ตื่นเต้นสุด ๆ และเป็นเหมือนพิธีการก้าวเข้าสู่โลกของนักบินอย่างแท้จริง จากนักบินฝึกหัดสู่ Co-Pilot เมื่อเรียนจบ ผมได้รับ Commercial Pilot License (CPL) ที่ต้องมีชั่วโมงบินอย่างน้อย …

Pilot Life

ใคร ๆ ก็บินได้ จริงหรือ?

(Insight จากห้องนักบิน โดย Capt. Sopon) ในช่วง 20-30 ปีที่ผ่านมา การบินพาณิชย์พัฒนาก้าวกระโดด เทคโนโลยีมากมายถูกออกแบบมาเพื่อทำให้ การบินง่ายขึ้น ปลอดภัยขึ้น และประหยัดขึ้น จนหลายคนอาจเผลอคิดว่า “ใคร ๆ ก็บินได้” เทคโนโลยีที่ทำให้การบินง่ายขึ้น วันนี้ เรามีแม้กระทั่ง อากาศยานไร้คนขับ (Drone) ที่สามารถบินได้โดยไม่ต้องมีนักบินนั่งอยู่บนเครื่อง ยักษ์ใหญ่อย่าง Amazon เริ่มใช้ Drone ขนส่งสินค้า และในอนาคตอาจมี eVTOL หรือ Air Taxi บินรับส่งผู้โดยสารในเมืองใหญ่ แต่…การบินไม่ใช่เกมคอนโซล แม้เทคโนโลยีจะล้ำหน้าแค่ไหน การบินก็ไม่เหมือนกับการขับรถหรือรถไฟที่สามารถจอดข้างทางได้ หากเกิดเหตุขัดข้อง นักบินคือคนที่ต้องแก้ไขสถานการณ์วินาทีชีวิต กรณีที่นักบินหมดสติ หรือเครื่องยนต์ขัดข้องระหว่างวิ่งขึ้น นักบินที่เหลือต้องตัดสินใจภายในไม่กี่วินาทีว่าจะ “หยุดหรือบินต่อ” และการตัดสินใจครั้งนั้นคือเส้นแบ่งระหว่างความปลอดภัยกับหายนะ ทำไมยังต้องมีนักบินสองคน ในสถานการณ์ปกติ ระบบอัตโนมัติช่วยให้ใคร ๆ ก็บินได้ แต่ในสถานการณ์ไม่ปกติ — เช่น ระบบขัดข้องหลายจุดพร้อมกัน — ไม่มีอะไรแทนที่ …

A lifelong journey of pilot

สิ่งที่ผู้สัมภาษณ์นักบินต้องการเห็น

กระบวนการสอบคัดเลือกนักบิน โดยเฉพาะในกรณีของการบินไทย มีขั้นตอนที่แตกต่างจากสายการบินอื่นในบางประเด็น ขั้นตอนสุดท้ายคือ การประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาการบิน ซึ่งการบินไทยเลือกใช้ผู้เชี่ยวชาญจากแถบสแกนดิเนเวีย ผู้ที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลและมีประสบการณ์ยาวนานในการคัดเลือกนักบิน ขั้นตอนนี้เป็นที่รู้จักกันอย่างไม่เป็นทางการว่า “การสอบกับ Professor” อย่างไรก็ตาม เนื่องจากมีผู้สมัครจำนวนมากในแต่ละปี การให้ทุกคนเข้าสอบกับ Professor ทันทีหลังการตรวจสุขภาพจะก่อให้เกิดค่าใช้จ่ายสูงอย่างมาก จึงมีความจำเป็นต้องมีกระบวนการ “คัดออก” ก่อน เพื่อกลั่นกรองผู้สมัครที่มีโอกาสผ่านเกณฑ์น้อยที่สุด ในขั้นตอนนี้ กัปตันของการบินไทยจะเป็นผู้สัมภาษณ์ แม้จะไม่ได้เป็นนักจิตวิทยามืออาชีพ แต่ก็สามารถช่วยคัดกรองผู้สมัครได้ในระดับหนึ่ง อย่างไรก็ดี การประเมินโดยกัปตันไม่สามารถสะท้อนความสามารถของผู้สมัครได้ครบถ้วนทั้งหมด ผู้สมัครบางรายอาจมีคุณสมบัติที่ดี แต่ถูกมองข้ามเพราะวันนั้นไม่สามารถแสดงศักยภาพได้เต็มที่ ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่ไม่ผ่านรอบดังกล่าวจึงได้รับสิทธิ์ในการสมัครและเข้าสอบใหม่อีกครั้ง เพื่อให้การคัดเลือกมีความแม่นยำมากขึ้น กัปตันผู้ทำหน้าที่สัมภาษณ์จึงได้รับการอบรมจาก Professor โดยตรง เพื่อเรียนรู้หลักการประเมินบุคลิกภาพและคุณสมบัติพื้นฐานของผู้สมัคร ข้อแนะนำสำคัญที่ได้จากการอบรมคือ ผู้สมัครควร “แสดงตัวตนที่แท้จริง” ออกมาในการสัมภาษณ์ สิ่งนี้ไม่ได้หมายความว่าผู้สมัครต้องเสแสร้งเพื่อสร้างความประทับใจ เพราะหากกล่าวสิ่งที่ไม่ตรงกับความจริง ย่อมส่งผลเสียในภายหลัง ยกตัวอย่างเช่น หากถูกถามว่าเล่นดนตรีอะไรได้ และผู้สมัครตอบว่า “เล่นกีตาร์” ทั้งที่เล่นไม่เป็น อาจเกิดสถานการณ์ที่กรรมการหยิบกีตาร์ขึ้นมาขอให้ลองเล่น ซึ่งจะกลายเป็นการเปิดเผยความไม่จริงใจของผู้สมัครทันที นอกจากนี้ การกล่าวอ้างว่ามีทักษะที่ตนไม่เคยฝึกฝน เช่น “เล่นกลองเป็น” ก็อาจสะท้อนถึงความไม่พร้อมในการทำงานที่ต้องใช้การประสานประสาทสัมผัสหลายด้าน ซึ่งจะถูกตรวจสอบซ้ำในการทดสอบถัดไปอยู่แล้ว ดังนั้น …