ย้อนกลับไปก่อนเข้าสู่เส้นทางนักบินฝึกหัด การสอบคัดเลือกนักเรียนทุนในอดีตมีข้อกำหนดบางอย่างแตกต่างจากปัจจุบัน เช่น อายุและความสามารถด้านภาษาอังกฤษ แต่หลักการทั่วไปคือ ปริญญาตรีสาขาใดก็ได้
เพื่อนร่วมรุ่นของผมจบมาหลากหลายสาขา ตั้งแต่สัตวแพทย์ วิศวกรรม สถาปัตยกรรม นิเทศศาสตร์ ฯลฯ
ขั้นตอนการสอบคัดเลือก (ปี 1992)
การสอบแบ่งเป็น 5 ขั้นตอนหลัก ดังนี้
- สมัครและตรวจคุณสมบัติ
- ข้อกำหนดสมัยนั้นคือ หากผ่านทุกขั้นตอนแล้ว จะไม่สามารถสมัครสอบใหม่อีกในชีวิตนี้
- ปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลง เช่น ต้องรอ 3–5 ปี ขึ้นอยู่กับขั้นตอนที่ผ่าน
- สอบข้อเขียน
- วิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และภาษาอังกฤษ
- ปัจจุบันมีการเพิ่ม aptitude test เพื่อวัดความถนัดด้านต่าง ๆ เช่น short-term memory, spatial orientation, multi-tasking
- ตรวจร่างกาย
- ทำที่สถาบันเวชศาสตร์การบิน กองทัพอากาศ
- สอบสัมภาษณ์กับกัปตันการบินไทย
- รอบนี้สำคัญมากสำหรับวัด บุคลิกภาพ ความมั่นใจ และความรู้ทั่วไป
- ตัวผมเองเคยตอบคำถามกัปตันไม่รู้เรื่องเครื่องบินเลย แต่โชคดีที่สามารถอธิบายสิ่งที่เขียนในใบสมัคร เช่น sense of direction ได้ถูกจุด
- Aptitude Test สุดท้าย (สอบ “professor”)
- ทำกับนักจิตวิทยาจาก Scandinavian Institute of Aviation Psychology (SIAP)
- การสอบแบ่งเป็น 2 วัน: paper test และสอบตัวต่อตัว
- รอบนี้วัดทั้ง ความจำ, พื้นฐานพฤติกรรมทางสังคม, spatial orientation, การแก้ไขสถานการณ์กะทันหัน
ประสบการณ์ของผม
ตอนสอบสัมภาษณ์ในขั้นตอนที่ 4 ผมไม่มีความมั่นใจเลย เพราะไม่เคยรู้เรื่องเครื่องบินมาก่อน กัปตันถามเกี่ยวกับเครื่องบิน ผมตอบไม่ถูก แต่โชคดีที่สามารถอธิบายเรื่อง ทิศทางและการอ่านแผนที่ ได้อย่างมั่นใจ ซึ่งตรงกับการวัด Spatial Orientation ของนักบิน
การสอบรอบสุดท้ายถือเป็น ด่านหิน สำหรับทุกคน แต่ผมกลับสนุกมาก เพราะได้เรียนรู้ว่าอาชีพนักบินนั้นมีมิติให้ศึกษามากมาย
จากกว่าพันคนที่สมัคร รอบสุดท้ายมีผู้ผ่านเพียง 14 คน
ใคร ๆ ก็บินได้จริงหรือ?
คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่ใช่ทุกคน
แม้ทุกคนจะมีความฝัน แต่การเป็นนักบินต้องผ่าน การคัดเลือกเข้มข้นหลายชั้น ทั้งด้านร่างกาย ความรู้ ความสามารถเฉพาะด้าน และทัศนคติ
ประสบการณ์และการสอบรอบต่าง ๆ สอนให้รู้ว่า การเป็นนักบินพาณิชย์ไม่ใช่เรื่องง่าย และไม่ใช่ใครก็ทำได้เหมือนกัน
Becoming a Commercial Pilot: Can “Anyone Fly” Really Be True?
Before stepping into pilot training, candidates for the student pilot scholarship faced a rigorous selection process. While the exact requirements have changed over time—such as age limits and English proficiency—the core principle remains: a bachelor’s degree in any field is acceptable.
In my cohort, classmates came from diverse backgrounds: veterinary science, engineering, architecture, communication arts, and more.
The Selection Process (Back in 1992)
The selection process consisted of five main stages:
- Application and Eligibility Check
- At that time, once you completed all stages, you were not allowed to reapply in your lifetime.
- Today, the rules vary; you may need to wait 3–5 years depending on how far you progressed in the previous attempt.
- Written Exam
- Covered mathematics, science, and English.
- Modern tests often include aptitude assessments, measuring short-term memory, spatial orientation, and multitasking skills.
- Medical Examination
- Conducted at the Air Force Institute of Aviation Medicine.
- Interview with Thai Airways Captains
- This stage evaluates personality, confidence, and general knowledge.
- I remember struggling to answer technical questions about aircraft, but I could explain my claim of “sense of direction” in my application, which reflected my ability to read maps and navigate confidently in unfamiliar terrain.
- Final Aptitude Test (“Professor Test”)
- Conducted by psychologists from the Scandinavian Institute of Aviation Psychology (SIAP).
- Lasted two days: a paper-based test and one-on-one interviews.
- Assessed memory, social behavior, spatial orientation, stress response, and problem-solving skills.
My Experience
During the fourth stage interview, I felt completely unprepared because I had no prior knowledge of aircraft. But I managed to explain my sense of direction confidently, which aligned with the evaluation of spatial orientation—an essential skill for pilots.
The final “professor” stage was the toughest yet most fascinating part of the process. It revealed how multidimensional a pilot’s role really is, far beyond just flying an airplane.
From over a thousand initial applicants, only 14 candidates successfully made it through to the end.
Can Anyone Really Become a Pilot?
The short answer is no.
While many people dream of flying, becoming a commercial pilot requires passing multiple rigorous assessments of physical ability, knowledge, specific skills, and attitude.
The experience and evaluation at each stage underscore an essential truth: being a commercial pilot is challenging, and not everyone can do it.
Key Takeaways for Aspiring Pilots
- Solid Foundations Matter: Mathematics, physics, and English form the backbone of aviation knowledge.
- Continuous Learning is Essential: Aviation rules, technologies, and procedures evolve constantly; a pilot must never stop studying.
- Discipline and Resilience: The journey is long and demanding, but perseverance shapes a professional pilot.
- The Right Mindset: A great pilot is measured not by rank or aircraft type but by professionalism, teamwork, and prioritizing safety at all times.
✈️ “Flying is a dream, but becoming a pilot is a journey. It requires preparation, focus, and resilience. Few will reach the cockpit, but every challenge along the way is part of the adventure.”
-
✈️ Aircraft Technical Logbook Entry – Quick Guide
The Aircraft Technical Logbook (Tech Log) is the primary, mandatory record used to document the technical status of an aircraft during operation. It provides a continuous record of aircraft utilization, maintenance actions, and airworthiness status, ensuring compliance with aviation regulations and supporting safe flight operations. Key Functions Typical Sections of a Technical Logbook Importance in…
-
ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย (Safety Management System – SMS)
4 เสาหลักของ SMS อ่านเน้น ๆ แบบไม่สะดุด กับอีบุ๊ค 12 องค์ประกอบภายใต้ 4 เสาหลัก 1. นโยบายและวัตถุประสงค์ด้านความปลอดภัย 1.1 ความมุ่งมั่นและความรับผิดชอบของฝ่ายบริหาร – ผู้บริหารระดับสูงต้องแสดงความมุ่งมั่นและยึดมั่นว่าความปลอดภัยคือค่านิยมหลัก1.2 ความรับผิดชอบด้านความปลอดภัย (Safety Accountabilities) – กำหนดหน้าที่ บทบาท และอำนาจความรับผิดชอบที่ชัดเจน1.3 การแต่งตั้งบุคลากรสำคัญด้านความปลอดภัย – เช่น Safety Manager และเจ้าหน้าที่ด้านความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง1.4 การประสานงานด้านแผนตอบสนองภาวะฉุกเฉิน (ERP) – การจัดทำ ทดสอบ และบำรุงรักษาแผน ERP ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง1.5 เอกสารของ SMS (SMS Documentation) – เช่น นโยบาย คู่มือ ขั้นตอน และบันทึกต่าง ๆ ที่สนับสนุนการดำเนินงาน SMS 2. การบริหารความเสี่ยงด้านความปลอดภัย (SRM) 2.1…
-
วิวัฒนาการของวัฒนธรรมด้านความปลอดภัย (The Evolution of Safety Cultures in Aviation)
ในโลกการบิน คำว่า วัฒนธรรมด้านความปลอดภัย (Safety Culture) ไม่ได้เป็นแนวคิดที่มีมาแต่แรกเริ่ม แต่เป็นสิ่งที่พัฒนาและเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลา จากยุคที่มุ่งเน้นเพียงประสิทธิภาพและผลกำไร ไปจนถึงยุคที่ความปลอดภัยกลายเป็นหัวใจของทุกการตัดสินใจ วัฒนธรรมนี้เกิดจากบทเรียนราคาแพงจากอุบัติเหตุ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี และการเปลี่ยนแปลงทัศนคติของคนในองค์กร 1. วัฒนธรรมแบบพยาธิวิทยา (Pathological Culture) ในช่วงแรก ๆ ของการบิน ความปลอดภัยมักถูกมองว่าเป็น อุปสรรค มากกว่าจะเป็นสิ่งจำเป็น จุดสนใจหลักคือการทำให้เครื่องบินบินได้ไกลขึ้น เร็วขึ้น และสร้างผลตอบแทนได้มากขึ้น หากเกิดอุบัติเหตุ ก็มักจะโทษนักบินหรือช่างซ่อมโดยตรง โดยไม่มองที่ระบบหรือองค์กร เช่น ในยุคทศวรรษ 1930–1940 รายงานอุบัติเหตุส่วนใหญ่ลงท้ายด้วยคำว่า “Pilot Error” โดยที่ไม่มีการปรับปรุงกระบวนการฝึกอบรมหรือมาตรฐานเครื่องบินอย่างจริงจัง ทัศนคติหลัก: “ขอแค่ไม่ถูกจับได้ก็พอ” 2. วัฒนธรรมแบบตอบสนอง (Reactive Culture) เมื่อเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงขึ้นบ่อยครั้ง องค์กรจึงเริ่ม แก้ไขปัญหาหลังเกิดเหตุ ทุกครั้งที่มีอุบัติเหตุ จะมีการตั้งกฎใหม่หรือเปลี่ยนมาตรฐานการออกแบบ เช่น เหตุการณ์ อุบัติเหตุของเครื่องบิน de Havilland Comet ในทศวรรษ 1950 ที่เกิดจากโครงสร้างลำตัวอากาศยานแตกหักเมื่อบินที่ความดันสูง…
-
Co-operative Attitude
Co-operative หมายถึง การมีส่วนร่วม การช่วยเหลือซึ่งกันและกันเพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมายเดียวกันAttitude หมายถึง วิธีคิดหรือความรู้สึกที่เรามีต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ตัวอย่างคำถามที่อาจเจอในการสัมภาษณ์ เพื่อให้เข้าใจว่า Co-operative Attitude ถูกประเมินอย่างไร ลองดูตัวอย่างคำถามที่มักจะถูกใช้เปิดประเด็นในการสัมภาษณ์ ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ Co-operative Attitude เป็นเรื่องของ บุคลิกลักษณะและทัศนคติที่มีต่อสังคม รวมถึงการอยู่ร่วมกับสิ่งแวดล้อมรอบตัว นักบินไม่ได้ทำงานคนเดียว ทุกการบินต้องอาศัยการทำงานร่วมกัน ทั้งกับเพื่อนร่วมทีม นักบินร่วม นักบินผู้ช่วย ลูกเรือ เจ้าหน้าที่ภาคพื้น และพนักงานอำนวยการบิน (dispatcher) ดังนั้นคนที่มีพื้นฐานชอบทำกิจกรรมกับผู้อื่น สามารถแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และทำงานเป็นทีมได้ จะมีความได้เปรียบในสายอาชีพนี้ การเรียนรู้จากกิจกรรม กิจกรรมที่ทำระหว่างเรียน ทั้งมัธยมและมหาวิทยาลัย ถือเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็น สิ่งเหล่านี้เป็น ประสบการณ์ทางสังคม ที่ฝึกให้เรารู้จักการฟังผู้อื่น การแสดงความคิดเห็น การประนีประนอม และการทำงานเป็นทีมเพื่อบรรลุเป้าหมายเดียวกัน เทคนิคการตอบคำถาม คำถามเช่น “คุณทำกิจกรรมอะไรบ้างตอนเรียนมัธยมหรือมหาวิทยาลัย” จริง ๆ แล้วเป็นเพียง คำถามเปิดประเด็น สิ่งที่ผู้สัมภาษณ์สนใจจริง ๆ คือ รายละเอียดที่คุณเล่าต่อจากนั้น เช่น ถ้าคุณตอบว่า…
-
Fukuoka Travel Guide — Insightflying
เที่ยว Fukuoka — คู่มือฉบับ Insightflying.com ฟุกุโอกะ (Fukuoka) คือเมืองหลวงของจังหวัดฟุกุโอกะบนเกาะคิวชู (Kyushu) — ใกล้ไทย เดินทางไม่ไกล อาหารอร่อย ช้อปสะดวก และเป็นฐานที่ดีสำหรับออกสำรวจคิวชูตอนเหนือ (Dazaifu, Yanagawa, Beppu ฯลฯ) ทริป 3–5 วันที่วางแผนดีจะให้ทั้งประสบการณ์วัฒนธรรม อาหาร และวันทริปธรรมชาติครบในหนึ่งเดียว Quick facts (ข้อมูลสำคัญแบบย่อ) ทำไมควรเลือก Fukuoka เป็นจุดหมายสำหรับนักท่องเที่ยวชาวไทย การเดินทาง — จากไทยมาถึงฟุกุโอกะ และจากสนามบินเข้าเมือง Tip: ถ้าคุณมีวันเที่ยวจำกัด ให้เลือกพักแถว Hakata หรือ Tenjin — สองโซนนี้เป็นฐานที่ดีที่สุดสำหรับการเดินทางภายในและออกไปเที่ยวรอบเมือง การเดินทางภายในเมือง (Local transport) ย่านที่ควรพัก (Recommendations) ตัวอย่างที่พักแนะนำ: JR Kyushu Hotel Blossom (Hakata) — ติดสถานี…
-
เบ็ปปุ เมืองแห่งน้ำพุร้อน
🌸 ประสบการณ์เที่ยว Beppu เมืองออนเซ็นแห่งคิวชู เมื่อคุณเดินทางมาถึง Beppu เมืองออนเซ็นชื่อดังของจังหวัดโออิตะ คุณจะรู้สึกได้ทันทีถึงกลิ่นอายของความร้อนจากธรรมชาติที่ซ่อนอยู่รอบเมือง ลองจินตนาการว่าขึ้นรถไฟมาเพียงสองชั่วโมงจากฟุกุโอกะ และทันทีที่ก้าวออกจากสถานี จะเห็น ควันไอน้ำลอยขึ้นมาจากบ่อออนเซ็น ปะปนกับกลิ่นกำมะถันอ่อน ๆ ที่ลอยมาตามลม นี่แหละคือเอกลักษณ์ของ Beppu 🔥 Jigoku Meguri – ทัวร์บ่อนรก หนึ่งในกิจกรรมที่ห้ามพลาดคือ Jigoku Meguri หรือ “ทัวร์บ่อนรก” บ่อออนเซ็นแต่ละแห่งมีสีสันและลักษณะแตกต่างกัน ♨️ บ่อน้ำพุร้อนทั่วไป ไม่ไกลจากบ่อนรก จะพบ ออนเซ็นสาธารณะและโรงแรมที่มีบ่อแช่ตัว 🌆 กลิ่นไอน้ำและควันกลางเมือง ที่น่าสนใจคือ ควันไอน้ำที่พวยพุ่งจากท่อใต้ดินและบ่อเล็ก ๆ ข้างทาง 🛍️ ย่านเมืองและตลาด Beppu ยังมี ตลาดสดและถนนคนเดิน ที่รวมทั้งของฝาก ของกิน และสินค้าท้องถิ่น 🌄 วิวและธรรมชาติรอบเมือง 💡 เคล็ดลับการเที่ยว Beppu Beppu เป็นเมืองที่ ผสมผสานระหว่างธรรมชาติ…
-
คุณสมบัติสำคัญของผู้สมัครนักบิน: Motivation, Attitude/Appearance, Judgement และ Self-Knowledge
การสอบสัมภาษณ์นักบินไม่ใช่เพียงการทดสอบความรู้ด้านวิชาการหรือทักษะการบินเท่านั้น แต่ยังเป็นการวัด “คุณสมบัติภายใน” ที่บ่งบอกว่าผู้สมัครมีความพร้อมแค่ไหนที่จะก้าวเข้าสู่วิชาชีพที่มีความรับผิดชอบสูง ในการคัดเลือกนักบิน มักมีเกณฑ์การประเมินด้านบุคลิกภาพและจิตวิทยาที่สำคัญอยู่ 4 หัวข้อ ได้แก่ Motivation, Attitude/Appearance, Judgement และ Self-Knowledge 1. Motivation – แรงจูงใจ Motivation คือสิ่งที่ผลักดันให้ผู้สมัครอยากเป็นนักบิน คำตอบไม่จำเป็นต้องสวยหรู แต่ต้อง “จริงใจ” และสะท้อนตัวตนว่าทำไมถึงเลือกเส้นทางนี้ แรงจูงใจที่มักสร้างความประทับใจคือการอยากเรียนรู้ อยากท้าทาย และอยากรับผิดชอบงานที่เกี่ยวกับความปลอดภัย ไม่ใช่เพียงเพราะชื่อเสียงหรือรายได้ สิ่งสำคัญคือ การตอบอย่างตรงไปตรงมา เช่น “ผมชอบเทคโนโลยีและการแก้ปัญหา จึงอยากทำงานที่ได้ใช้ทักษะเหล่านี้ในสภาพแวดล้อมจริง” มากกว่าคำตอบที่ท่องมาเพื่อเอาใจกรรมการ 2. Attitude/Appearance – ทัศนคติและการแสดงออก Attitude คือสิ่งที่อยู่ภายใน เป็นวิธีคิด ความเชื่อ หรือความรู้สึกของเราAppearance คือสิ่งที่แสดงออกมาภายนอก ผ่านการพูด น้ำเสียง การนั่ง การยืน หรือแม้แต่การสบตา แม้เราจะไม่สามารถอ่านใจผู้สมัครได้ทั้งหมด แต่ “การแสดงออก” เป็นสิ่งที่กรรมการใช้ตัดสินเป็นหลัก เพราะมันสะท้อนความมั่นใจ ความสุขุม…
-
Self-Knowledge: การรู้จักตัวเอง
Self-Knowledge หรือ การรู้จักและเข้าใจตัวเอง หมายถึง การที่เรารู้ข้อจำกัด จุดแข็ง จุดอ่อน และบุคลิกภาพของตัวเองอย่างแท้จริง ในการสอบสัมภาษณ์นักบิน หัวข้อนี้ถือว่าอธิบายได้ยากที่สุด เพราะมันไม่ใช่เรื่องของทฤษฎี แต่เป็นเรื่องของ “ความจริงใจ ความซื่อสัตย์ และวุฒิภาวะ” ของผู้สมัคร การมี Self-Knowledge ไม่ได้แปลว่าคุณต้องเป็นคนสมบูรณ์แบบ แต่หมายถึงคุณรู้ว่าตัวเองเป็นใคร และสามารถจัดการกับข้อจำกัดของตัวเองได้ Self-Knowledge ในการสอบสัมภาษณ์ ผู้สัมภาษณ์มักจะดูว่า: คำถามตัวอย่าง: คำถามเหล่านี้ดูเหมือนง่าย แต่จริง ๆ แล้วเป็นการวัด ความจริงใจ ความเข้าใจตัวเอง และความเป็นผู้ใหญ่ ของผู้เข้าสอบ ทำไม Self-Knowledge ถึงสำคัญสำหรับนักบิน นักบินที่ขาด Self-Knowledge เป็นความเสี่ยงอย่างมาก เพราะการบินต้องการความสมดุลระหว่าง “ความมั่นใจ” และ “ความถ่อมตัว” นักบินที่มี Self-Knowledge จะรู้ว่า: นี่คือ ความสมดุล ที่ทำให้คนอื่นไว้ใจได้ การรู้จักตัวเองไม่ใช่การหาคำตอบที่สวยหรู ไม่มีใครคาดหวังให้นักบินผู้สมัครเป็นคนสมบูรณ์แบบ แต่สิ่งที่ผู้สัมภาษณ์มองหา คือ: ตัวอย่างเช่น: ความชอบ…
-
Judgement: คิดให้เป็น ตัดสินใจให้ถูก—ภายใต้ข้อจำกัดจริง
Judgement คือ “ความสามารถในการตัดสินใจอย่างรอบคอบและสมเหตุสมผล” ซึ่งในงานนักบินไม่ใช่แค่ คิดเก่ง แต่ต้อง คิดถูกจังหวะ และ คิดเท่าที่จำเป็น—ภายใต้ข้อจำกัดของ เวลา ข้อมูลไม่สมบูรณ์ และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจริ`’ “Really think of things before act.”ในห้องสัมภาษณ์เพิ่มอีกข้อคือ“Really think of things before act or speak.” Judgement สำคัญอย่างไรสำหรับนักบิน การตัดสินใจของนักบินมักถูกกำหนดโดยสองแกนหลัก: ยิ่ง เวลาน้อย + ผลกระทบสูง คุณยิ่งต้องมีกรอบคิดที่ชัดเจน รู้ว่าอะไรต้องทำก่อนอะไร (Priority) และกล้าตัดสินใจ ในห้องสัมภาษณ์: คิดเมื่อไร ตอบเมื่อไร ไม่ใช่ทุกคำถามต้อง “นั่งคิดนาน” สังเกตง่าย: ถ้าคำถามมีผลลัพธ์ชัด ๆ แค่ “ถูกหรือผิด” และเสี่ยงเสียคะแนนสูง — ให้ช้าลงครึ่งจังหวะเพื่อคิดก่อนตอบ กรอบคิด 30 วินาที เพื่อโชว์ Judgement ใช้สูตรสั้น…
