กว่าจะเป็นนักบินพาณิชย์ : “ใคร ๆ ก็บินได้” จริงหรือ?

ย้อนกลับไปก่อนเข้าสู่เส้นทางนักบินฝึกหัด การสอบคัดเลือกนักเรียนทุนในอดีตมีข้อกำหนดบางอย่างแตกต่างจากปัจจุบัน เช่น อายุและความสามารถด้านภาษาอังกฤษ แต่หลักการทั่วไปคือ ปริญญาตรีสาขาใดก็ได้

เพื่อนร่วมรุ่นของผมจบมาหลากหลายสาขา ตั้งแต่สัตวแพทย์ วิศวกรรม สถาปัตยกรรม นิเทศศาสตร์ ฯลฯ


ขั้นตอนการสอบคัดเลือก (ปี 1992)

การสอบแบ่งเป็น 5 ขั้นตอนหลัก ดังนี้

  1. สมัครและตรวจคุณสมบัติ
    • ข้อกำหนดสมัยนั้นคือ หากผ่านทุกขั้นตอนแล้ว จะไม่สามารถสมัครสอบใหม่อีกในชีวิตนี้
    • ปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลง เช่น ต้องรอ 3–5 ปี ขึ้นอยู่กับขั้นตอนที่ผ่าน
  2. สอบข้อเขียน
    • วิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และภาษาอังกฤษ
    • ปัจจุบันมีการเพิ่ม aptitude test เพื่อวัดความถนัดด้านต่าง ๆ เช่น short-term memory, spatial orientation, multi-tasking
  3. ตรวจร่างกาย
    • ทำที่สถาบันเวชศาสตร์การบิน กองทัพอากาศ
  4. สอบสัมภาษณ์กับกัปตันการบินไทย
    • รอบนี้สำคัญมากสำหรับวัด บุคลิกภาพ ความมั่นใจ และความรู้ทั่วไป
    • ตัวผมเองเคยตอบคำถามกัปตันไม่รู้เรื่องเครื่องบินเลย แต่โชคดีที่สามารถอธิบายสิ่งที่เขียนในใบสมัคร เช่น sense of direction ได้ถูกจุด
  5. Aptitude Test สุดท้าย (สอบ “professor”)
    • ทำกับนักจิตวิทยาจาก Scandinavian Institute of Aviation Psychology (SIAP)
    • การสอบแบ่งเป็น 2 วัน: paper test และสอบตัวต่อตัว
    • รอบนี้วัดทั้ง ความจำ, พื้นฐานพฤติกรรมทางสังคม, spatial orientation, การแก้ไขสถานการณ์กะทันหัน

ประสบการณ์ของผม

ตอนสอบสัมภาษณ์ในขั้นตอนที่ 4 ผมไม่มีความมั่นใจเลย เพราะไม่เคยรู้เรื่องเครื่องบินมาก่อน กัปตันถามเกี่ยวกับเครื่องบิน ผมตอบไม่ถูก แต่โชคดีที่สามารถอธิบายเรื่อง ทิศทางและการอ่านแผนที่ ได้อย่างมั่นใจ ซึ่งตรงกับการวัด Spatial Orientation ของนักบิน

การสอบรอบสุดท้ายถือเป็น ด่านหิน สำหรับทุกคน แต่ผมกลับสนุกมาก เพราะได้เรียนรู้ว่าอาชีพนักบินนั้นมีมิติให้ศึกษามากมาย

จากกว่าพันคนที่สมัคร รอบสุดท้ายมีผู้ผ่านเพียง 14 คน


ใคร ๆ ก็บินได้จริงหรือ?

คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่ใช่ทุกคน
แม้ทุกคนจะมีความฝัน แต่การเป็นนักบินต้องผ่าน การคัดเลือกเข้มข้นหลายชั้น ทั้งด้านร่างกาย ความรู้ ความสามารถเฉพาะด้าน และทัศนคติ

ประสบการณ์และการสอบรอบต่าง ๆ สอนให้รู้ว่า การเป็นนักบินพาณิชย์ไม่ใช่เรื่องง่าย และไม่ใช่ใครก็ทำได้เหมือนกัน

Becoming a Commercial Pilot: Can “Anyone Fly” Really Be True?

Before stepping into pilot training, candidates for the student pilot scholarship faced a rigorous selection process. While the exact requirements have changed over time—such as age limits and English proficiency—the core principle remains: a bachelor’s degree in any field is acceptable.

In my cohort, classmates came from diverse backgrounds: veterinary science, engineering, architecture, communication arts, and more.


The Selection Process (Back in 1992)

The selection process consisted of five main stages:

  1. Application and Eligibility Check
    • At that time, once you completed all stages, you were not allowed to reapply in your lifetime.
    • Today, the rules vary; you may need to wait 3–5 years depending on how far you progressed in the previous attempt.
  2. Written Exam
    • Covered mathematics, science, and English.
    • Modern tests often include aptitude assessments, measuring short-term memory, spatial orientation, and multitasking skills.
  3. Medical Examination
    • Conducted at the Air Force Institute of Aviation Medicine.
  4. Interview with Thai Airways Captains
    • This stage evaluates personality, confidence, and general knowledge.
    • I remember struggling to answer technical questions about aircraft, but I could explain my claim of “sense of direction” in my application, which reflected my ability to read maps and navigate confidently in unfamiliar terrain.
  5. Final Aptitude Test (“Professor Test”)
    • Conducted by psychologists from the Scandinavian Institute of Aviation Psychology (SIAP).
    • Lasted two days: a paper-based test and one-on-one interviews.
    • Assessed memory, social behavior, spatial orientation, stress response, and problem-solving skills.

My Experience

During the fourth stage interview, I felt completely unprepared because I had no prior knowledge of aircraft. But I managed to explain my sense of direction confidently, which aligned with the evaluation of spatial orientation—an essential skill for pilots.

The final “professor” stage was the toughest yet most fascinating part of the process. It revealed how multidimensional a pilot’s role really is, far beyond just flying an airplane.

From over a thousand initial applicants, only 14 candidates successfully made it through to the end.


Can Anyone Really Become a Pilot?

The short answer is no.
While many people dream of flying, becoming a commercial pilot requires passing multiple rigorous assessments of physical ability, knowledge, specific skills, and attitude.

The experience and evaluation at each stage underscore an essential truth: being a commercial pilot is challenging, and not everyone can do it.


Key Takeaways for Aspiring Pilots

  • Solid Foundations Matter: Mathematics, physics, and English form the backbone of aviation knowledge.
  • Continuous Learning is Essential: Aviation rules, technologies, and procedures evolve constantly; a pilot must never stop studying.
  • Discipline and Resilience: The journey is long and demanding, but perseverance shapes a professional pilot.
  • The Right Mindset: A great pilot is measured not by rank or aircraft type but by professionalism, teamwork, and prioritizing safety at all times.

✈️ “Flying is a dream, but becoming a pilot is a journey. It requires preparation, focus, and resilience. Few will reach the cockpit, but every challenge along the way is part of the adventure.”

  • วิกฤตของสายการบิน IndiGo

    วิกฤตของสายการบิน IndiGo

    ✈️ สรุปวิกฤตของสายการบิน IndiGo (อินเดีย) ในช่วงปลายปี 2025 สายการบิน IndiGo ซึ่งเป็นสายการบินใหญ่ที่สุดของอินเดีย เผชิญกับ วิกฤตการยกเลิกและดีเลย์เที่ยวบินครั้งใหญ่ทั่วประเทศ ส่งผลกระทบต่อผู้โดยสารนับแสนคน 🔴 สิ่งที่เกิดขึ้น ⚠️ สาเหตุหลักที่แท้จริง 1. กฎใหม่เรื่องเวลาปฏิบัติหน้าที่นักบิน (FDTL) หน่วยงานกำกับการบินของอินเดีย (DGCA) ออกกฎใหม่เรื่อง: 👉 กฎนี้ออกมาเพื่อ ลดความล้าของนักบินและเพิ่มความปลอดภัย 2. IndiGo “เตรียมตัวไม่ทัน” โมเดลธุรกิจของ IndiGo คือ: เมื่อกฎใหม่บังคับใช้จริง: 3. ปัญหาเสริม 👉 แต่ทั้งหมดนี้เป็นเพียง “ตัวเร่ง” ไม่ใช่ “ต้นเหตุหลัก” 🏛️ ผลกระทบระดับประเทศ 🔍 บทเรียนเชิงระบบ (สำคัญมากในมุมผู้บริหารการบิน) ✅ สถานการณ์ปัจจุบัน (ปลายวิกฤต) ไทม์ไลน์วิกฤต IndiGo (1–7 ธันวาคม 2025) — จำนวนเที่ยวบินที่ถูกยกเลิกและผลกระทบ หมายเหตุเรื่องแหล่งข้อมูลและความไม่แน่นอนของตัวเลข:สื่อแต่ละสำนักรายงานจำนวนเที่ยวบินที่ถูกยกเลิกแตกต่างกัน…

  • What’s going wrong with Indigo?

    What’s going wrong with Indigo?

    Becoming an Airline is hard? ✈️ What’s going wrong: major disruptions ⚠️ Why is this happening — main causes 🏛️ Regulatory & Industry Context 🔎 The Aftermath & Current Status See Timeline of Indigo Crisis Timeline (Dec 1–7, 2025) — reported cancellations & impact Notes on sources/uncertainty: different news outlets reported different daily totals (some…

  • Airbus A350 vs Boeing 787 vs Boeing 777X

    Airbus A350 vs Boeing 787 vs Boeing 777X

    ✈️ Airbus A350 vs Boeing 787 vs Boeing 777X 1️⃣ Airbus A350 (A350-900 / A350-1000) ✅ จุดเด่นหลัก 🎯 คาแรคเตอร์ “หรู เงียบ นุ่ม ล้ำ ประหยัด และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม” 2️⃣ Boeing 787 Dreamliner (787-8 / 9 / 10) ✅ จุดเด่นหลัก 🎯 คาแรคเตอร์ “คล่องตัว ประหยัด เหมาะกับเส้นทางใหม่ ความต้องการยังไม่เต็มลำ” 3️⃣ Boeing 777X (777-8 / 777-9) ✅ จุดเด่นหลัก 🎯 คาแรคเตอร์ “ยักษ์ใหญ่ รองรับผู้โดยสารจำนวนมาก ต้นทุนต่อที่นั่งต่ำสุด”…

  • Boeing 777-8F vs Airbus A350F

    The global air cargo industry is entering a new era of efficiency, capability, and competition with the arrival of the next-generation large freighters: the Boeing 777-8F and the Airbus A350F. Both aircraft are designed to meet the evolving demands of international cargo operations, offering impressive payload capacities, advanced fuel efficiency, and extended range capabilities. While…

  • Winter Operations, The Risks & Operation Safety

    Winter Operations, The Risks & Operation Safety

    Read the ENG version, click here ฤดูหนาว (Winter Operations) เป็นช่วงที่ “ปัจจัยแวดล้อม” กลายเป็นศัตรูเงียบของนักบินโดยตรง ไม่ใช่แค่เรื่องอากาศหนาว แต่คือ น้ำแข็ง ความหนาแน่นอากาศ การยึดเกาะรันเวย์ และ Time Pressure ที่เพิ่มความเสี่ยงแบบทวีคูณ ✅ 1) “นักบินต้องคิดอะไรเป็นพิเศษในฤดูหนาว” 1.1 Ice = ศัตรูอันดับหนึ่ง “แค่น้ำแข็งบาง ๆ หนาเท่ากระดาษทราย ก็ลด Lift ได้มากกว่า 30%” 1.2 Aircraft Performance เปลี่ยนไปครบทุกมิติ 1.3 Operational Tempo จะ “อัดแน่นผิดปกติ” ⚠️ 2) ความเสี่ยงสำคัญใน Winter Operations 2.1 De-icing / Anti-icing Failure 2.2…

  • Darkside of Aviation

    Darkside of Aviation

    หนังสือ Dark Side of Aviation มีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย และ ภาษาอังกฤษENGLISH version Dark Side of Aviation CLICK HERE Darkside of Aviation การบินมักถูกยกย่องว่าเป็นชัยชนะของมนุษย์เหนือแรงโน้มถ่วง—โลกของความแม่นยำ ระเบียบวินัย และเช็กลิสต์ที่ไร้ที่ติแต่ใต้โลหะที่ขัดจนเงา และบรีฟฟลाइटที่สมบูรณ์แบบยังมีอีกโลกหนึ่งซ่อนอยู่โลกที่ไม่มีพาดหัวข่าว ไม่มีเสียงปรบมือโลกที่ความกดดันเงียบงัน ความผิดพลาดมองไม่เห็นและบาดแผลไม่เคยปรากฏบนผิวของตัวเครื่อง ในโลกซ่อนเร้นนี้ การตัดสินใจเกิดขึ้นในช่องว่างระหว่างจังหวะหัวใจกับสัญชาตญาณความผิดพลาดเติบโตอย่างเงียบงัน ไม่ใช่เพราะความไม่รู้—แต่เพราะความล้า วัฒนธรรม ความภาคภูมิและความจำเป็นของมนุษย์ที่จะ “อดทนอีกหน่อย”อีกหนึ่งกะ อีกหนึ่งคืน อีกหนึ่งไฟลท์บางครั้งอันตรายมาจากท้องฟ้าแต่บ่อยครั้งกว่านั้น มันเริ่มจากข้างใน หนังสือเล่มนี้คือการเดินทางลงไปใต้กระแสน้ำที่ไม่มีใครมองเห็นลงไปในจิตวิทยา วัฒนธรรม และเงามืดที่อยู่เบื้องหลัง SOPs และเครื่องแบบที่เงางามไม่ใช่เพื่อกล่าวหาไม่ใช่เพื่อทำให้หวาดกลัวแต่เพื่อเผยให้เห็นสถาปัตยกรรมที่ไม่มีใครพูดถึง—แรงกดดัน ความคาดหวัง ลำดับชั้น และขีดจำกัดของมนุษย์ซึ่งกำหนดทุกชีวิตที่ทำให้อากาศยานลอยอยู่บนฟ้า ในที่แห่งนี้ ผู้ร้ายไม่ใช่ “คน”แต่เป็นแรงกดทับ ระบบ และบรรทัดฐานเงียบงันที่สั่งสมมานานหลายทศวรรษและฮีโร่ก็ไม่ใช่ผู้ที่ฝ่าพายุลงจอดอย่างงดงามแต่คือผู้ที่รอดชีวิตภายใต้น้ำหนักที่ไม่มีเช็กลิสต์ใดช่วยปลดได้ ถ้าการบินคือศิลปะแห่งความเสี่ยงที่ควบคุมได้ด้านมืดของมันก็คือศิลปะแห่งการแบกรับสิ่งที่ไม่มีใครเอ่ยถึงจนกว่าสักอย่าง…จะขาดผึง ยินดีต้อนรับสู่ที่แห่งซึ่ง ท้องฟ้า…ไม่ใช่สิ่งเดียวที่อาจร่วงหล่นลงมา ทุกระบบที่ดูสมบูรณ์… ล้วนมีรอยร้าวที่ซ่อนอยู่การบินก็เช่นกัน ภายใต้ความแม่นยำระดับวินาทียังมีความลังเลของคนทำงานภายใต้ความเงียบในห้องนักบินยังมีคำถามที่โคไพลอตไม่เคยกล้าพูดภายใต้กฎระเบียบที่เข้มงวดยังมีช่องว่างที่ถูกปล่อยให้มีอยู่ หนังสือเล่มนี้ไม่เพียงเล่าเรื่องด้านมืดแต่ยังตั้งคำถามกับ “ความจริง”…

  • Dark Side of Aviation

    Dark Side of Aviation

    “Dark Side of Aviation” eBook is NOW available on Kobo and Apple Books หนังสือมีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย กดที่นี่“Dark Side of Aviation” available in two versions: ENG and THAI versions Aviation is often celebrated as mankind’s triumph over gravity—a world of precision, discipline, and immaculate checklists.But beneath the polished metal and perfect briefings lies another world.A world without…

  • การประนีประนอมด้านความปลอดภัย

    การประนีประนอมด้านความปลอดภัย

    When Safety Becomes Negotiable — And Operational Survival Wins เมื่อความอยู่รอดเริ่มชนะความถูกต้อง Read an ENGLISH version click here ในตำราการบิน บทแรกมักเริ่มต้นด้วยประโยคคลาสสิกที่ว่า“Safety is our first priority.” ในห้องประชุมของสายการบินทุกแห่งประโยคนี้ถูกพูดซ้ำครั้งแล้วครั้งเล่า จนกลายเป็นคำประกาศที่ทุกองค์กรภาคภูมิใจ แต่ในความเป็นจริงของสนามบินยามเช้า ในศูนย์ควบคุมปฏิบัติการที่เต็มไปด้วยไฟลต์ดีเลย์ ในโรงซ่อมที่ช่างซ่อมต้องแข่งกับเวลา หรือในตารางบินที่แน่นจนเกินมนุษย์จะพักผ่อนได้เต็มที่… คำว่า “ความปลอดภัยมาก่อน” มักถูกแปลความหมายใหม่อย่างเงียบ ๆ ในอุดมคติ ความปลอดภัยไม่ควรถูกต่อรองแต่ในโลกธุรกิจของการบิน ทุกสิ่งมีต้นทุน—เวลามีต้นทุน การดีเลย์มีต้นทุน การซ่อมมากเกินจำเป็นก็มีต้นทุน และที่สำคัญที่สุดคือ ความไว้วางใจของผู้โดยสารมีต้นทุนสูงจนสายการบินจำนวนมากเลือกวิธี “ทำให้ดูปลอดภัย” แทนการทำให้ “ปลอดภัยจริง” และช่องว่างเล็ก ๆ นี้เองที่การประนีประนอมเริ่มก่อตัว เมื่อการประนีประนอมเกิดแบบไม่ตั้งใจ ความประนีประนอมด้านความปลอดภัยส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากคนไม่ดี ไม่ได้เกิดจากคนอยากโกง หรืออยากข้ามกฎ แต่เกิดจากสภาพแวดล้อมที่บังคับให้คนต้อง “เลือกสิ่งที่พอรับได้” แทนที่จะเลือก “สิ่งที่ถูกต้องที่สุด” ลองนึกภาพเหตุการณ์ง่าย ๆ…

  • พบปัญหาใหม่ในแผงโครงสร้างลำตัว Airbus A320

    พบปัญหาใหม่ในแผงโครงสร้างลำตัว Airbus A320

    Read ENGLISH version here 🚚 ผลกระทบทันที — ส่งมอบล่าช้า, ตรวจสอบอากาศยาน 📉 ผลกระทบต่อตลาด / อุตสาหกรรม ✅ สิ่งที่ทราบแล้ว และสิ่งที่ยังไม่ชัดเจน สิ่งที่ทราบ สิ่งที่ยังไม่ชัดเจน / อยู่ระหว่างตรวจสอบ ปัญหาเกิดจาก “คุณภาพแผงโครงสร้างลำตัว” ที่ผลิตโดย supplier และแหล่งที่มาถูกระบุแล้ว จำนวนเครื่องบินที่ได้รับผลเต็ม — ว่ามีกี่ลำ (นอกจาก “หลายสิบลำ”) และจะมีลำไหนบ้าง เครื่องบินที่อยู่ในสายการผลิตได้รับผล — ส่งมอบล่าช้า ยังไม่ชัดว่าในโรงซ่อม/โรงผลิต จะต้องแก้ไขเฉพาะแผงที่มีปัญหา หรือมีผลกระทบถึงโครงสร้างโดยรวม Airbus ตรวจสอบทุกเครื่องที่อาจได้รับผล และยืนยันว่า “แผงใหม่เป็นไปตามข้อกำหนด” ยังไม่ชัดว่า Airbus จะปรับมาตรฐาน QC / Supplier‑management อย่างไรในระยะยาว 🧑‍✈️ มุมมองสำหรับ “นักบิน / ผู้เกี่ยวข้องด้านการปฏิบัติการบิน” อ่านเรื่องเครื่องบินแอร์บัส เอ320…

  • Co-pilot ในดวงใจ

    Co-pilot ในดวงใจ

    (เรียบเรียงใหม่จากต้นฉบับปี 2016 ในหนังสือ A Pilot Part II) แม้ว่าปัจจุบันผมจะไม่ได้ทำการบินแล้ว แต่ก็ไม่รู้ทำไมอยู่ ๆ วันนี้ ผมก็นึกถึงหัวข้อว่า “co-pilot ในดวงใจ” ที่เคยเขียนไว้ตั้งแต่หลายปีก่อนขึ้นมานักบินผู้ช่วยแบบไหนกันนะ ที่กัปตันอย่างเราจะอยากบินด้วย? เขาควรมีคุณสมบัติอย่างไร? “ในยุคสมัยนี้ กับนักบินรุ่นใหม่ ๆ ในปัจจุบัน เรียกว่า รุ่นลูกที่เป็นคลื่นลูกใหม่ทางการบินแล้ว กัปตันก็เป็นกัปตันรุ่นใหม่ๆ บรรยากาศการทำงานในห้องนักบินก็คงจะเปลี่ยนไปเยอะแล้ว แต่เชื่อเถอะว่า ในใจของกัปตันไม่ว่าจะเก่าหรือใหม่ มีบ้างนะที่จะคิดแบบนี้” โดยนิสัยส่วนตัว ผมเป็นคนไม่ค่อยเรื่องมาก ไม่ได้ตั้งเงื่อนไขว่า co-pilot ที่บินด้วยต้องเป็นคนแบบนั้นแบบนี้ถึงจะทำงานด้วยกันได้ แต่ถ้าถามว่า “แบบไหนที่ผมอยากบินด้วยมากที่สุด?” ก็คงตอบแบบนี้ครับ “ไม่ต้องรู้ใจ… แต่ต้องรู้งาน” นักบินใหม่หลายคนมักคิดว่า ถ้ายิ้มให้บ่อย ๆ ทำตัวให้ถูกใจ ทำอะไรก็เอาใจกัปตันไว้ก่อน แบบนั้นจะทำงานง่ายกว่า ผมเข้าใจนะ เพราะทุกคนอยากให้บรรยากาศบนเครื่องราบรื่น แต่พูดตรง ๆ เลยครับ—ถ้ามาเอาใจมากเกินไป ผมรำคาญ สิ่งที่ผมอยากเห็นไม่ใช่ “การรู้ใจ” แต่คือ “การรู้งาน” การทำงานบนพื้นฐานของกฎ…

Leave a Comment