อยากเป็นนักบินต้องทำอย่างไร

ปัจจุบันอาชีพนักบินเปิดกว้างมากขึ้น สำหรับผู้ที่จบปริญญา

ตรีจากมหาวิทยาลัย หรือคณะที่ไม่ได้มีหลักสูตรการบิน สามารถ

เป็นนักบินพาณิชย์ได้ โดยการสมัครเป็นนักบินฝึกหัดกับสายการ

บินต่าง ๆ ที่จะมีการประกาศรับสมัครนักบิน อยู่เรื่อย ๆ เราเรียก

การรับสมัครนักบินในกลุ่มนี้ว่า “Student Pilot” กลุ่ม Student

Pilot นั้น หากผ่านการคัดเลือก บริษัทก็จะส่งตัวไปเข้ารับการฝึก

เพื่อเป็นนักบินกับโรงเรียนการบินต่างๆ ที่มีข้อตกลงไว้กับบริษัท

การฝึกก็จะเป็นไปตามลำดับขั้นตอนเพื่อให้ได้รับใบอนุญาต

นักบินพาณิชย์ตรีหลังจากนั้นจึงจะบรรจุเข้าเป็นพนักงานของสาย

การบินและเข้ารับการฝึกตามมาตรฐานของแต่ละสายการบินต่อ

ไป ส่วนข้อกำหนดในการรับเข้าทำงานนั้นก็จะแตกต่างกันออกไป

ในแต่ละสายการบิน รวมทั้งข้อผูกมัดหลังจากฝึกบินเสร็จแล้วก็

แตกต่างกันไป เช่น หากฝึกเสร็จแล้ว ต้องทำการบินกับบริษัทฯ

ไม่น้อยกว่า กี่ปี หรือหากลาออกก่อนกำหนดเวลาที่ตั้งไว้ใน

สัญญาผูกพันจะต้องชดใช้ค่าเล่าเรียนที่บริษัทฯออกให้ก่อนเป็น

เงินเท่าไหร่ เป็นต้น หรือบางสายการบินอาจใช้วิธีหักเงินเดือน

เพื่อคืนค่าเล่าเรียนที่บริษัทออกให้

ปัจจุบันมีหลายมหาวิทยาลัยเปิดสอนหลักสูตรต่าง ๆ เกี่ยวกับ

นักบินพาณิชย์พร้อมกับปริญญาบัตรวิชาชีพไม่ว่าจะเป็นคณะ

18วิศวกรรมศาสตร์ หรือ คณะวิทยาศาสตร์ โดยนักศึกษาที่จบ

หลักสูตรนักบินพาณิชย์จะต้องผ่านการฝึกบินโดยโรงเรียนการบิน

ที่ทำพันธสัญญาร่วมกับมหาวิทยาลัย ซึ่งโรงเรียนการบินเหล่านั้น

ก็ต้องได้รับรองจากสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย

ด้วย ดูรายชื่อโรงเรียนการบินที่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน

การการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยได้ที่นี่

https://www.caat.or.th

กลุ่มนักศึกษาที่จบหลักสูตรนักบินพาณิชย์ตรีเหล่านี้ สามารถ

สมัครเข้าคัดเลือกเพื่อเป็นนักบินกับสายการบินได้ เราเรียกนักบิน

กลุ่มนี้เรียกว่า “Qualified Pilot”

Qualified pilot หมายถึงคนที่มีประสบการณ์การบินมาแล้ว

ระดับหนึ่ง มีใบอนุญาตนักบินพาณิชย์ตรี จากการเรียนกับ

มหาวิทยาลัยหรือจ่ายเงินเรียนกับโรงเรียนการบินเองค่อย ๆ เก็บ

สะสมชั่วโมงบินและการสอบวัดศักย์ต่าง ๆ ครบถ้วนจนได้ใบ

อนุญาตนักบินพาณิชย์ตรี หรือ CPL:Commercial Pilot License

ในแต่ละปีสายการบินต่าง ๆ จะประกาศรับนักบินที่ผ่านการ

สะสมชั่วโมงและผ่านการฝึกจนได้รับใบอนุญาตนักบินพาณิชย์ตรี

แล้วแบบนี้ประมาณปีละหนึ่งครั้ง (ระยะหลัง ๆ ประกาศรับ

มากกว่า หนึ่งครั้งต่อปี) มีศัพท์เฉพาะเพื่อความเข้าใจอีกประเภท

เกี่ยวกับการสมัครนักบินประเภท qualified pilot คือ “type rat-

ing” และ “non type rating” การรับสมัครนักบินแบบนี้ เป็น

19ลักษณะของการย้ายสายการบิน กล่าวคือ กลุ่มนักบินที่มี

ประสบการณ์กับสายการบินมาก่อนแล้ว

on type rating หมายความว่า มีประสบการณ์การบินของ

เครื่องบินแบบที่สายการบินต้องการนำไปใช้งาน หรือมีการฝึกให้

ได้ศักย์การบินเฉพาะแบบมาแล้ว ซึ่งกรณีหลังนี้จะต้องเข้ารับการ

ฝึกหลังในเครื่องฝึกบินจำลองของเครื่องบินแบบนั้น ๆ ให้ครบ

หลักสูตรจึงจะได้รับการรับรอง Type Rating

อย่างไรก็ตาม Qualify pilot เมื่อเข้าบริษัท ก็ต้องฝึกตาม

มาตรฐานการฝึกบินของสายการบินใหม่อีกครั้ง ไม่ใช่ว่าเข้าไป

แล้วบินได้เลย ตัวอย่างเช่น นักบินจากสายการบิน A บินเครื่องบิน

แบบ Airbus A320 อยู่แล้ว แต่จะไปสมัครสายการบิน B ซึ่งใช้

เครื่องบินแบบ A320 เหมือนกัน ไม่ใช่ว่า ย้ายบริษัทแล้วจะทำการ

บินได้ในทันที ต้องไปผ่านการฝึกอบรมจากสายการบิน B อีกครั้ง

แต่อาจจะใช้เวลาสั้นกว่าคนที่ไม่เคยบินเครื่องบิน A320 มาก่อน

เป็นต้น

แต่ถ้านักบินจากสายการบิน A ที่บินเครื่องบิน B747 แล้วจะ

ย้ายไปบินกับสายการบิน B ซึ่งมีแต่เครื่องบินแบบ A320 ก็

สามารถทำได้ โดยผ่านการฝึกบินกับสายการบิน B ใหม่อีกครั้ง

ซึ่งอาจใช้เวลาหรือขั้นตอนการฝึกยาวหน่อย กรณีแบบนี้เรียก

non type rating

ทั้ง type และ non type จะมีข้อกำหนดเรื่องประสบการณ์การ

บินกับเครื่องบินโดยสารขนาดใหญ่อื่นๆเพิ่มขึ้น เช่น ชั่วโมงบิน

20ขั้นต่ำ 3000 หรือ 5000 ชม. มีใบอนุญาตนักบินพาณิชย์เอก

(ATPL: Airline Transport Pilot License)

ใบสำคัญแพทย์ ด้านเวชศาสตร์การบิน ระดับหนึ่ง (Class one

Medical Document) ใบรับรองความสามารถทางภาษาอังกฤษ

ระดับ 4 (English language proficiency level 4 or above)

และ อื่น ๆ แล้วแต่ทางสายการบินจะกำหนด

ประมาณ เกือบ ๆ 10 ปีมานี้ มีการย้ายบริษัทของนักบินสูง

มาก โดยเฉพาะช่วง 3-5 ปีที่ผ่านมาสายการบินแห่งชาติส่งออก

นักบิน ทั้ง type rating และ non type rating ไปบินกับสายการ

บินแถวตะวันออกกลาง ยิ่งในระยะหลัง ๆ นี้ก็มีออกจากสายการ

บินหนึ่ง ไปสายการบินหนึ่ง ภายในประเทศไทยเอง เรื่องแบบนี้

จะยังคงเกิดขึ้นอยู่อีกเรื่อย ๆ เพราะการผลิตนักบินยังไม่เพียงพอ

กับความต้องการของสายการบิน ตลาดต่างประเทศรอบ ๆ บ้าน

เรา ทั้งจีน เกาหลี ไต้หวัน เวียดนาม พม่า อินโดนีเซีย ฯลฯ

ยังต้องการนักบินไทยฝีมือดี ๆ มากขึ้น ๆ เรื่อย ๆ

แม้กระทั่งในอเมริกาเองก็ขาดแคลนนักบินเช่นกัน ประมาณการ

ความต้องการนักบินจากการสำรวจประเมินผลโดยบริษัท โบอิ้ง

คาดว่า ในช่วงปี 2014-2033 ทั่วโลกต้องการนักบินจำนวนทั้งสิ้น

ถึง 533,000 คน และในภูมิภาคเอเซีย-แปซิฟิก ต้องการนักบินถึง

216,000 คน หรือคิดเป็น 41% ของทั้งโลก

21ถ้าประเทศไทยยังคงเดินหน้าในธุรกิจการบินต่อไปได้โดยไม่

สะดุด เชื่อว่าส่วนแบ่งการตลาดทางธุรกิจด้านนี้คงไม่น้อย เพราะ

ไทยถือเป็นจุดยุทธศาสตร์ทางด้านการบิน ด้วยตำแหน่งที่ตั้งที่

เหมาะแก่การเป็นศูนย์กลางด้านการบินในภูมิภาค แต่การพัฒนา

ยังไม่คืบหน้าเท่าที่ควร

(ปัจจุบันหลังจากที่ กรมการบินพลเรือนถูกยุบไปและตั้ง

สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยขึ้นมาทำหน้าที่จน

กระทั่งสามารถดำเนินการกำกับดูแลมาตรฐานของสายการบินที่

จดทะเบียนในประเทศไทยได้เป็นอย่างดี จนกระทั่งสามารถปลด

ธงแดงออกจากหน้าชื่อของประเทศไทยได้แล้วนั้น การพัฒนาของ

ธุรกิจการบินของไทยน่าจะมีโอกาสที่จะเติบโตได้มากขึ้นและเป็น

ไปอย่างรวดเร็ว)

หมายเหตุ. บทความนี้เขียนเมื่อ 2015 ข้อมูลบางอย่างในปัจจุบันอาจมีการเปลี่ยนแปลง

กว่าจะเป็นสายการบิน Becoming an Airline Captain Sopon P. www.mebmarket.com “เข้าใจระบบ เข้าใจการทำงาน และรู้ลึกเรื่องการขอใบอนุญาตการบิน” การสร้างสายการบินไม่ใช่แค่การซื้อเครื่องบินและเปิดขายตั๋ว แต่คือกระบวนการ… Get it now

หนังสือการบิน ทางลัดสู่ความเข้าใจที่นำไปใช้งานจริง

ระบบบริหารความปลอดภัยการบิน กัปตันโสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com เข้าใจ ระบบบริหารความปลอดภัยการบิน หรือ SMS แบบที่ไม่เคยง่ายขนาดนี้มาก่อน—หนังสือที่ถ่ายทอดจากประสบการณ์จริงของนักบินบริหารและผู้กำกับดูแลด้านคว… Get it now

การค้นหารากเหง้าของปัญหา Root Cause Analysis กัปตันโสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com ในโลกการบิน ความผิดพลาดไม่ใช่จุดจบ — แต่คือจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ที่ลึกซึ้งกว่าเดิม Root Cause Analysis (RCA) คือเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้อง… Get it now

หนังสือรวมคําศัพท์การบินพื้นฐาน A Biginner’s Aviaition Glossary โสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com เปิดประตูสู่โลกการบินด้วย A Beginner’s Aviation Glossary คู่มือศัพท์การบินฉบับเข้าใจง่าย สำหรับผู้ที่อยากเริ่มต้นเรียนรู้เรื่องการบินอย่างเป็นระ… Get it now

A Pilot 2nd edition by Capt.Sopon P. กัปตันโสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com หนังสือสำหรับผู้สนใจอาชีพนักบิน เหมาะสำหรับการอ่านเพื่อสร้างแนวคิด ความเข้าใจหลักการพื้นฐานเบื้องต้นในการประกอบอาชีพนักบิน แนะแนวทางในการสอบสัมภาษ… Get it now

A Pilot Part III Captain Sopon Phikanesuan www.mebmarket.com A Pilot Part III หลังจากที่ออกหนังสือไปสองเล่ม A Pilot เล่มแรกนั้นเดิมที ตั้งใจจะออกเป็นรูปแบบอีบุ๊คเท่านั้น ไม่ได้ตั้งใจจะออกเป็นเล่ม กระดาษผู้ที่ติ… Get it now

accident Airbus aircraft airline airmanship aviation Aviation SMS become a captain become a pilot Boeing Crisis Crisis Management Dark Aviation Dark Side diversion emergency engine flight safety FRMS go-around Indigo interview judgement management motivation pilot pilot interview qualified pilot safety Safety Management System seatbelt self-knowledge SMS student pilot technology turbulence weather wet runway การจัดการความปลอดภัย การบิน การสอบสัมภาษณ์ ความปลอดภัย นักบิน ระบบบริหารความปลอดภัย สอบนักบิน

ขายดีที่สุด

ระบบบริหารความปลอดภัยการบิน กัปตันโสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com เข้าใจ ระบบบริหารความปลอดภัยการบิน หรือ SMS แบบที่ไม่เคยง่ายขนาดนี้มาก่อน—หนังสือที่ถ่ายทอดจากประสบการณ์จริงของนักบินบริหารและผู้กำกับดูแลด้านคว… Get it now

accident Airbus aircraft airline airmanship aviation Aviation SMS become a captain become a pilot Boeing Crisis Crisis Management Dark Aviation Dark Side diversion emergency engine flight safety FRMS go-around Indigo interview judgement management motivation pilot pilot interview qualified pilot safety Safety Management System seatbelt self-knowledge SMS student pilot technology turbulence weather wet runway การจัดการความปลอดภัย การบิน การสอบสัมภาษณ์ ความปลอดภัย นักบิน ระบบบริหารความปลอดภัย สอบนักบิน

A Pilot 2nd edition by Capt.Sopon P. กัปตันโสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com หนังสือสำหรับผู้สนใจอาชีพนักบิน เหมาะสำหรับการอ่านเพื่อสร้างแนวคิด ความเข้าใจหลักการพื้นฐานเบื้องต้นในการประกอบอาชีพนักบิน แนะแนวทางในการสอบสัมภาษ… Get it now