ย้อนกลับไปก่อนเข้าสู่เส้นทางนักบินฝึกหัด การสอบคัดเลือกนักเรียนทุนในอดีตมีข้อกำหนดบางอย่างแตกต่างจากปัจจุบัน เช่น อายุและความสามารถด้านภาษาอังกฤษ แต่หลักการทั่วไปคือ ปริญญาตรีสาขาใดก็ได้
เพื่อนร่วมรุ่นของผมจบมาหลากหลายสาขา ตั้งแต่สัตวแพทย์ วิศวกรรม สถาปัตยกรรม นิเทศศาสตร์ ฯลฯ
ขั้นตอนการสอบคัดเลือก (ปี 1992)
การสอบแบ่งเป็น 5 ขั้นตอนหลัก ดังนี้
- สมัครและตรวจคุณสมบัติ
- ข้อกำหนดสมัยนั้นคือ หากผ่านทุกขั้นตอนแล้ว จะไม่สามารถสมัครสอบใหม่อีกในชีวิตนี้
- ปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลง เช่น ต้องรอ 3–5 ปี ขึ้นอยู่กับขั้นตอนที่ผ่าน
- สอบข้อเขียน
- วิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และภาษาอังกฤษ
- ปัจจุบันมีการเพิ่ม aptitude test เพื่อวัดความถนัดด้านต่าง ๆ เช่น short-term memory, spatial orientation, multi-tasking
- ตรวจร่างกาย
- ทำที่สถาบันเวชศาสตร์การบิน กองทัพอากาศ
- สอบสัมภาษณ์กับกัปตันการบินไทย
- รอบนี้สำคัญมากสำหรับวัด บุคลิกภาพ ความมั่นใจ และความรู้ทั่วไป
- ตัวผมเองเคยตอบคำถามกัปตันไม่รู้เรื่องเครื่องบินเลย แต่โชคดีที่สามารถอธิบายสิ่งที่เขียนในใบสมัคร เช่น sense of direction ได้ถูกจุด
- Aptitude Test สุดท้าย (สอบ “professor”)
- ทำกับนักจิตวิทยาจาก Scandinavian Institute of Aviation Psychology (SIAP)
- การสอบแบ่งเป็น 2 วัน: paper test และสอบตัวต่อตัว
- รอบนี้วัดทั้ง ความจำ, พื้นฐานพฤติกรรมทางสังคม, spatial orientation, การแก้ไขสถานการณ์กะทันหัน
ประสบการณ์ของผม
ตอนสอบสัมภาษณ์ในขั้นตอนที่ 4 ผมไม่มีความมั่นใจเลย เพราะไม่เคยรู้เรื่องเครื่องบินมาก่อน กัปตันถามเกี่ยวกับเครื่องบิน ผมตอบไม่ถูก แต่โชคดีที่สามารถอธิบายเรื่อง ทิศทางและการอ่านแผนที่ ได้อย่างมั่นใจ ซึ่งตรงกับการวัด Spatial Orientation ของนักบิน
การสอบรอบสุดท้ายถือเป็น ด่านหิน สำหรับทุกคน แต่ผมกลับสนุกมาก เพราะได้เรียนรู้ว่าอาชีพนักบินนั้นมีมิติให้ศึกษามากมาย
จากกว่าพันคนที่สมัคร รอบสุดท้ายมีผู้ผ่านเพียง 14 คน
ใคร ๆ ก็บินได้จริงหรือ?
คำตอบสั้น ๆ คือ ไม่ใช่ทุกคน
แม้ทุกคนจะมีความฝัน แต่การเป็นนักบินต้องผ่าน การคัดเลือกเข้มข้นหลายชั้น ทั้งด้านร่างกาย ความรู้ ความสามารถเฉพาะด้าน และทัศนคติ
ประสบการณ์และการสอบรอบต่าง ๆ สอนให้รู้ว่า การเป็นนักบินพาณิชย์ไม่ใช่เรื่องง่าย และไม่ใช่ใครก็ทำได้เหมือนกัน
Becoming a Commercial Pilot: Can “Anyone Fly” Really Be True?
Before stepping into pilot training, candidates for the student pilot scholarship faced a rigorous selection process. While the exact requirements have changed over time—such as age limits and English proficiency—the core principle remains: a bachelor’s degree in any field is acceptable.
In my cohort, classmates came from diverse backgrounds: veterinary science, engineering, architecture, communication arts, and more.
The Selection Process (Back in 1992)
The selection process consisted of five main stages:
- Application and Eligibility Check
- At that time, once you completed all stages, you were not allowed to reapply in your lifetime.
- Today, the rules vary; you may need to wait 3–5 years depending on how far you progressed in the previous attempt.
- Written Exam
- Covered mathematics, science, and English.
- Modern tests often include aptitude assessments, measuring short-term memory, spatial orientation, and multitasking skills.
- Medical Examination
- Conducted at the Air Force Institute of Aviation Medicine.
- Interview with Thai Airways Captains
- This stage evaluates personality, confidence, and general knowledge.
- I remember struggling to answer technical questions about aircraft, but I could explain my claim of “sense of direction” in my application, which reflected my ability to read maps and navigate confidently in unfamiliar terrain.
- Final Aptitude Test (“Professor Test”)
- Conducted by psychologists from the Scandinavian Institute of Aviation Psychology (SIAP).
- Lasted two days: a paper-based test and one-on-one interviews.
- Assessed memory, social behavior, spatial orientation, stress response, and problem-solving skills.
My Experience
During the fourth stage interview, I felt completely unprepared because I had no prior knowledge of aircraft. But I managed to explain my sense of direction confidently, which aligned with the evaluation of spatial orientation—an essential skill for pilots.
The final “professor” stage was the toughest yet most fascinating part of the process. It revealed how multidimensional a pilot’s role really is, far beyond just flying an airplane.
From over a thousand initial applicants, only 14 candidates successfully made it through to the end.
Can Anyone Really Become a Pilot?
The short answer is no.
While many people dream of flying, becoming a commercial pilot requires passing multiple rigorous assessments of physical ability, knowledge, specific skills, and attitude.
The experience and evaluation at each stage underscore an essential truth: being a commercial pilot is challenging, and not everyone can do it.
Key Takeaways for Aspiring Pilots
- Solid Foundations Matter: Mathematics, physics, and English form the backbone of aviation knowledge.
- Continuous Learning is Essential: Aviation rules, technologies, and procedures evolve constantly; a pilot must never stop studying.
- Discipline and Resilience: The journey is long and demanding, but perseverance shapes a professional pilot.
- The Right Mindset: A great pilot is measured not by rank or aircraft type but by professionalism, teamwork, and prioritizing safety at all times.
✈️ “Flying is a dream, but becoming a pilot is a journey. It requires preparation, focus, and resilience. Few will reach the cockpit, but every challenge along the way is part of the adventure.”
-
ทำไมจึงสอบตกสัมภาษณ์นักบิน
ทำไมจึงสอบตกสัมภาษณ์นักบิน บทความนี้พูดถึงการบินแต่เริ่มต้นด้วยคำว่า “สอบตก” หลายคนมองว่าการสอบตกสัมภาษณ์นักบินเป็นเรื่องเศร้า เป็นความล้มเหลว เป็นจุดจบของความฝันแต่ในความเป็นจริงแล้ว…มันไม่ใช่แบบนั้นเลย การสอบไม่ผ่าน ไม่ได้หมายความว่าชีวิตพังและไม่ได้บอกว่าเราด้อยค่า หรือไม่เหมาะสมกับโลกการบินมันเพียงสะท้อนว่า ในช่วงเวลานั้น เรายังไม่ตรงกับสิ่งที่ผู้สัมภาษณ์กำลังมองหา และตรงนี้เอง ที่หลายคนเข้าใจผิด การสัมภาษณ์นักบิน เขามองอะไร โดยหลักแล้ว การสัมภาษณ์ไม่ใช่การวัดความรู้เชิงเทคนิคแต่เป็นการมองหา “ตัวตน” ของผู้สมัคร กรรมการจะดู บางครั้ง การสัมภาษณ์ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีแต่ก็เพียงพอให้ผู้สัมภาษณ์ “อ่านเราออก” ได้มากกว่าที่เราคิด เพราะสิ่งที่เขาต้องการ ไม่ใช่คำตอบที่ถูกต้องที่สุดแต่คือ วิธีคิด วิธีตอบ และวิธีเป็นคนของเรา ความมั่นใจ…สิ่งจำเป็น แต่ต้องพอดี การสัมภาษณ์นักบิน แน่นอนว่าต้องการคนที่ มีความมั่นใจในตัวเองแต่ขอเน้นว่า… ไม่ใช่ความมั่นใจแบบล้นเกิน นักบินพาณิชย์ ไม่เคยบินคนเดียว การทำงานบนเครื่องบินพาณิชย์คือ ระบบทั้งหมดนี้ถูกออกแบบมา เพื่อลดความผิดพลาดของมนุษย์ คนที่มั่นใจในตัวเองมากเกินไปมักจะ ซึ่งนี่คือ อันตรายอย่างยิ่ง ในอาชีพนักบิน ทำไม “คนที่เตรียมตัวมากเกินไป” มักสอบตก หลายคนคิดว่า “ยิ่งท่อง ยิ่งซ้อม ยิ่งเป๊ะ ยิ่งมีโอกาสผ่าน” แต่ในความเป็นจริงการเตรียมคำตอบล่วงหน้ามากเกินไป กลับทำให้เราตกหลุมพรางตัวเอง เพราะเมื่อคำถามไม่เป็นไปตามที่ซ้อมมาสมองจะเริ่มลังเลปากจะเริ่มอึกอักและร่างกายจะแสดง…
-
การสอบสัมภาษณ์นักบินฝึกหัด (Student Pilot)
**มุมมองจากคนที่เคยนั่งทั้งฝั่งผู้สมัคร และฝั่งผู้สัมภาษณ์** ผมจะไม่เขียนเรื่องนี้ในเชิงวิชาการ หรือไล่ทฤษฎีการตอบคำถามสัมภาษณ์แบบตำราแต่จะขอเล่าในมุม “การปฏิบัติตัว” และ “การเตรียมใจ” สำหรับคนที่กำลังจะก้าวเข้าสู่การสอบสัมภาษณ์นักบินฝึกหัด เพราะในความเป็นจริงแล้วการสัมภาษณ์นักบิน *ไม่เหมือน* การสมัครงานทั่วไปและยิ่ง *ไม่เหมือน* การสอบเข้ามหาวิทยาลัย ### 1. เอกสาร: เรื่องเล็กที่ไม่ควรพลาด เริ่มจากเรื่องพื้นฐานที่สุด แต่พลาดกันมากที่สุดคือ **เอกสาร** เตรียมเอกสารให้ครบถ้วน ถูกต้อง และเป็นระเบียบตามที่ประกาศรับสมัครกำหนดไว้ทุกประการ อย่าปล่อยให้วันสัมภาษณ์ต้องมานั่งกังวลว่า– เอกสารยังไม่ครบ– สำเนาขาด– ลืมเซ็น– หรือยังไม่ได้จัดเรียง เรื่องเหล่านี้ไม่ช่วยให้คุณได้คะแนนเพิ่มแต่สามารถ *ลดคะแนน* ได้ตั้งแต่ยังไม่ทันเริ่มสัมภาษณ์ คำแนะนำคือ > เตรียมทุกอย่างให้พร้อมตั้งแต่เนิ่น ๆ> เพื่อ “ตัดสิ่งรบกวนใจ” ออกไปให้หมด — ### 2. การแต่งกาย: First Impression เกิดก่อนคุณพูดคำแรก การแต่งกายไม่จำเป็นต้องหล่อเนี้ยบ หรือดูแฟชั่นแต่ต้อง **สุภาพ สะอาด และเหมาะสม** ทรงผม ความเรียบร้อย รองเท้า เสื้อผ้าคือ *first…
-
From “Shall” to “Should”
ในระบบเอกสารของ ICAO เรามักพบคำสำคัญอยู่สี่คำที่ทำให้หลายคนสับสน คือ Standards, Recommended Practices, Appendices และ Attachments ซึ่งแม้จะดูคล้ายกัน แต่จริง ๆ แล้วมีน้ำหนักและสถานะที่ต่างกันอย่างชัดเจน หากเข้าใจความหมายอย่างถูกต้อง จะช่วยให้อ่าน Annex หรือ Doc ต่าง ๆ ได้กระจ่างขึ้นมาก คำว่า Standards เปรียบได้กับข้อกำหนดขั้นต่ำที่ทุกประเทศสมาชิกต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เป็นระดับ “ต้องทำ” เพื่อให้มั่นใจว่าความปลอดภัยและความเป็นปกติของการเดินอากาศระหว่างประเทศได้รับการคุ้มครอง Standards จึงเป็นเหมือนเส้นฐานที่ ICAO วางไว้ว่า ต้องมีอย่างน้อยเท่านี้ ถ้าจะทำให้ดีกว่า ปลอดภัยกว่า หรือมีประสิทธิภาพสูงกว่า ก็ย่อมทำได้ แต่เด็ดขาดทำต่ำกว่ามาตรฐานนี้ไม่ได้ เพราะเท่ากับไม่ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ เป็นเหมือนการสอบที่ต้องได้อย่างน้อยห้าคะแนนจากสิบจึงถือว่าผ่าน แต่การได้ห้าไม่ได้แปลว่าเก่งที่สุดหรือดีเลิศที่สุด เพียงแค่ “ได้ตามเกณฑ์” เท่านั้น ส่วน Recommended Practices หรือที่คุ้นกันในชื่อ “คำแนะนำ” นั้น เป็นระดับที่ ICAO เห็นว่า “ควรทำ” เพื่อให้เกิดความปลอดภัย…
-
IndiGo ชำแหละวิกฤติที่ถือกำเนิดจากความเงียบ
ชำแหละวิกฤติที่ถือกำเนิดจากความเงียบ ถอดเรื่องราวของสายการบิน Indigo เทียบกับสิ่งที่เขียนในหนังสือ Dark Side of Aviation “ด้านมืดของการบิน”(นับเป็นช่วงเวลาที่เหมาะเจาะกับการออกหนังสือเล่มนี้จริงๆ) บทเรียนเชิงลึกจากระบบที่ไม่ได้ล่มเพราะโชคร้าย แต่เป็นเพราะคน ด้านมืดของการบิน Dark Side of Aviation (ภาษาไทย) Captain Sopon P. www.mebmarket.com หนังสือเล่มนี้คือการเดินทางลงไปใต้กระแสน้ำที่ไม่มีใครมองเห็น ลงไปในจิตวิทยา วัฒนธรรม และเงามืดที่อยู่เบื้องหลัง SOPs และเครื่องแบบที่เงางาม ไม่ใช่เพื่… Get it now Dark Side of Aviation (ENGLISH version) Captain Sopon P. www.mebmarket.com Darkside of Aviation Aviation is often celebrated as mankind’s triumph over gravity— a world…
-
วิกฤตของสายการบิน IndiGo
✈️ สรุปวิกฤตของสายการบิน IndiGo (อินเดีย) ในช่วงปลายปี 2025 สายการบิน IndiGo ซึ่งเป็นสายการบินใหญ่ที่สุดของอินเดีย เผชิญกับ วิกฤตการยกเลิกและดีเลย์เที่ยวบินครั้งใหญ่ทั่วประเทศ ส่งผลกระทบต่อผู้โดยสารนับแสนคน 🔴 สิ่งที่เกิดขึ้น ⚠️ สาเหตุหลักที่แท้จริง 1. กฎใหม่เรื่องเวลาปฏิบัติหน้าที่นักบิน (FDTL) หน่วยงานกำกับการบินของอินเดีย (DGCA) ออกกฎใหม่เรื่อง: 👉 กฎนี้ออกมาเพื่อ ลดความล้าของนักบินและเพิ่มความปลอดภัย 2. IndiGo “เตรียมตัวไม่ทัน” โมเดลธุรกิจของ IndiGo คือ: เมื่อกฎใหม่บังคับใช้จริง: 3. ปัญหาเสริม 👉 แต่ทั้งหมดนี้เป็นเพียง “ตัวเร่ง” ไม่ใช่ “ต้นเหตุหลัก” 🏛️ ผลกระทบระดับประเทศ 🔍 บทเรียนเชิงระบบ (สำคัญมากในมุมผู้บริหารการบิน) ✅ สถานการณ์ปัจจุบัน (ปลายวิกฤต) ไทม์ไลน์วิกฤต IndiGo (1–7 ธันวาคม 2025) — จำนวนเที่ยวบินที่ถูกยกเลิกและผลกระทบ หมายเหตุเรื่องแหล่งข้อมูลและความไม่แน่นอนของตัวเลข:สื่อแต่ละสำนักรายงานจำนวนเที่ยวบินที่ถูกยกเลิกแตกต่างกัน…
-
What’s going wrong with Indigo?
Becoming an Airline is hard? ✈️ What’s going wrong: major disruptions ⚠️ Why is this happening — main causes 🏛️ Regulatory & Industry Context 🔎 The Aftermath & Current Status See Timeline of Indigo Crisis Timeline (Dec 1–7, 2025) — reported cancellations & impact Notes on sources/uncertainty: different news outlets reported different daily totals (some…
-
Airbus A350 vs Boeing 787 vs Boeing 777X
✈️ Airbus A350 vs Boeing 787 vs Boeing 777X 1️⃣ Airbus A350 (A350-900 / A350-1000) ✅ จุดเด่นหลัก 🎯 คาแรคเตอร์ “หรู เงียบ นุ่ม ล้ำ ประหยัด และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม” 2️⃣ Boeing 787 Dreamliner (787-8 / 9 / 10) ✅ จุดเด่นหลัก 🎯 คาแรคเตอร์ “คล่องตัว ประหยัด เหมาะกับเส้นทางใหม่ ความต้องการยังไม่เต็มลำ” 3️⃣ Boeing 777X (777-8 / 777-9) ✅ จุดเด่นหลัก 🎯 คาแรคเตอร์ “ยักษ์ใหญ่ รองรับผู้โดยสารจำนวนมาก ต้นทุนต่อที่นั่งต่ำสุด”…
-
Boeing 777-8F vs Airbus A350F
The global air cargo industry is entering a new era of efficiency, capability, and competition with the arrival of the next-generation large freighters: the Boeing 777-8F and the Airbus A350F. Both aircraft are designed to meet the evolving demands of international cargo operations, offering impressive payload capacities, advanced fuel efficiency, and extended range capabilities. While…
-
Winter Operations, The Risks & Operation Safety
Read the ENG version, click here ฤดูหนาว (Winter Operations) เป็นช่วงที่ “ปัจจัยแวดล้อม” กลายเป็นศัตรูเงียบของนักบินโดยตรง ไม่ใช่แค่เรื่องอากาศหนาว แต่คือ น้ำแข็ง ความหนาแน่นอากาศ การยึดเกาะรันเวย์ และ Time Pressure ที่เพิ่มความเสี่ยงแบบทวีคูณ ✅ 1) “นักบินต้องคิดอะไรเป็นพิเศษในฤดูหนาว” 1.1 Ice = ศัตรูอันดับหนึ่ง “แค่น้ำแข็งบาง ๆ หนาเท่ากระดาษทราย ก็ลด Lift ได้มากกว่า 30%” 1.2 Aircraft Performance เปลี่ยนไปครบทุกมิติ 1.3 Operational Tempo จะ “อัดแน่นผิดปกติ” ⚠️ 2) ความเสี่ยงสำคัญใน Winter Operations 2.1 De-icing / Anti-icing Failure 2.2…
-
Darkside of Aviation
หนังสือ Dark Side of Aviation มีสองเวอร์ชั่น ภาษาไทย และ ภาษาอังกฤษENGLISH version Dark Side of Aviation CLICK HERE Darkside of Aviation การบินมักถูกยกย่องว่าเป็นชัยชนะของมนุษย์เหนือแรงโน้มถ่วง—โลกของความแม่นยำ ระเบียบวินัย และเช็กลิสต์ที่ไร้ที่ติแต่ใต้โลหะที่ขัดจนเงา และบรีฟฟลाइटที่สมบูรณ์แบบยังมีอีกโลกหนึ่งซ่อนอยู่โลกที่ไม่มีพาดหัวข่าว ไม่มีเสียงปรบมือโลกที่ความกดดันเงียบงัน ความผิดพลาดมองไม่เห็นและบาดแผลไม่เคยปรากฏบนผิวของตัวเครื่อง ในโลกซ่อนเร้นนี้ การตัดสินใจเกิดขึ้นในช่องว่างระหว่างจังหวะหัวใจกับสัญชาตญาณความผิดพลาดเติบโตอย่างเงียบงัน ไม่ใช่เพราะความไม่รู้—แต่เพราะความล้า วัฒนธรรม ความภาคภูมิและความจำเป็นของมนุษย์ที่จะ “อดทนอีกหน่อย”อีกหนึ่งกะ อีกหนึ่งคืน อีกหนึ่งไฟลท์บางครั้งอันตรายมาจากท้องฟ้าแต่บ่อยครั้งกว่านั้น มันเริ่มจากข้างใน หนังสือเล่มนี้คือการเดินทางลงไปใต้กระแสน้ำที่ไม่มีใครมองเห็นลงไปในจิตวิทยา วัฒนธรรม และเงามืดที่อยู่เบื้องหลัง SOPs และเครื่องแบบที่เงางามไม่ใช่เพื่อกล่าวหาไม่ใช่เพื่อทำให้หวาดกลัวแต่เพื่อเผยให้เห็นสถาปัตยกรรมที่ไม่มีใครพูดถึง—แรงกดดัน ความคาดหวัง ลำดับชั้น และขีดจำกัดของมนุษย์ซึ่งกำหนดทุกชีวิตที่ทำให้อากาศยานลอยอยู่บนฟ้า ในที่แห่งนี้ ผู้ร้ายไม่ใช่ “คน”แต่เป็นแรงกดทับ ระบบ และบรรทัดฐานเงียบงันที่สั่งสมมานานหลายทศวรรษและฮีโร่ก็ไม่ใช่ผู้ที่ฝ่าพายุลงจอดอย่างงดงามแต่คือผู้ที่รอดชีวิตภายใต้น้ำหนักที่ไม่มีเช็กลิสต์ใดช่วยปลดได้ ถ้าการบินคือศิลปะแห่งความเสี่ยงที่ควบคุมได้ด้านมืดของมันก็คือศิลปะแห่งการแบกรับสิ่งที่ไม่มีใครเอ่ยถึงจนกว่าสักอย่าง…จะขาดผึง ยินดีต้อนรับสู่ที่แห่งซึ่ง ท้องฟ้า…ไม่ใช่สิ่งเดียวที่อาจร่วงหล่นลงมา ทุกระบบที่ดูสมบูรณ์… ล้วนมีรอยร้าวที่ซ่อนอยู่การบินก็เช่นกัน ภายใต้ความแม่นยำระดับวินาทียังมีความลังเลของคนทำงานภายใต้ความเงียบในห้องนักบินยังมีคำถามที่โคไพลอตไม่เคยกล้าพูดภายใต้กฎระเบียบที่เข้มงวดยังมีช่องว่างที่ถูกปล่อยให้มีอยู่ หนังสือเล่มนี้ไม่เพียงเล่าเรื่องด้านมืดแต่ยังตั้งคำถามกับ “ความจริง”…
